Hogere huur, lagere energierekening

Wooncorporatie Aramis AlleeWonen uit Roosendaal renoveert huizen zo dat de cv bijna niet meer aan hoeft.

Het lijkt een normale renovatie, in een onopvallende wijk in Roosendaal. Saaie rijtjeshuizen uit de jaren zestig die met een leistenen bekleding een nieuw uiterlijk krijgen. De verrassing is dat zij ook luchtdicht worden gemaakt.


Bijna 250 huurwoningen in de wijk Kroeven worden zo op een voor Nederland nog ongebruikelijke wijze verduurzaamd. Het concept staat internationaal bekend als 'passief wonen'. De Roosendaalse wooncorporatie Aramis AlleeWonen (8.500 woningen) steekt 30 miljoen euro in de operatie, wetend dat ze die investering niet zal terugverdienen.


'Behalve dat we de leefbaarheid in onze wijken beogen te verbeteren, streven we er ook naar de woonlasten voor onze bewoners zo laag mogelijk te houden', licht Marc van der Steen toe, manager Wonen bij Aramis AlleeWonen. 'De verwachting is dat de energielasten de komende jaren met tientallen procenten per jaar zullen stijgen en een steeds groter deel gaan uitmaken van de woonlasten.'


Dat is een zorgelijke trend voor de huurders bij Aramis AlleeWonen. Het leeuwendeel van de instroom (85 procent) heeft een inkomen onder de 33 duizend euro en is afhankelijk van huurtoeslag. Van der Steen: 'Ongeveer 15 procent van de bewoners zit onder de armoedegrens.'


Daarom zet de corporatie nu fors in op verlaging van de energierekening voor haar bewoners.


'We pakken hier een huis per dag', vertelt technisch projectleider Robert van Rede staand voor het de Van Alphenlaan 38. Het oude dak is al verdwenen. Het nieuwe dak, prefab, compleet met schoorsteen, zonnepanelen en drielaags glazen dakraam, ligt op straat naast een hijskraan te wachten.


De dakbedekking is van pvc en moet de suggestie oproepen van zink. Het 30 centimeter dikke isolatiemateriaal oogt als steenwol, maar is gevuld met een speciaal soort cellulose.


Bij nummer 40 is te zien hoe de woningen eerst worden gestript. De buitenmuur en de oude kozijnen verdwijnen en ook bij de fundering wordt nieuwe isolatie aangebracht . Dan gaat er in één dag tijd prefab houtskeletbouw tegen de muren en wordt het dak gewisseld.


'Bij een passief huis is de luchtdichtheid net zo belangrijk als de isolatie', legt Van Rede uit. 'We plaatsen bij elke woning een grote ventilator in de voordeur en zetten de woning onder druk. Vervolgens meet je of er lekkages zijn en zo ja, waar.'


De nieuwe schil rond de huizen en de volledige kierdichtheid moeten garanderen dat de warmte in de woningen niet vervliegt, maar binnen blijft. Dat eist qua woninggebruik het nodige van de bewoners. Wie bij voorbeeld al zijn levenlang met regelmaat een sigaret opsteekt in de tuin of graag een praatje maakt bij de voordeur, zal moeten leren dat de buitendeur in de nieuwe constellatie niet langer ongestraft kan blijven openstaan.


De oude cv-ketels in deze woningen hadden een verwarmingscapaciteit van 21 kW. De nieuwe, energiezuinige ketels hebben slechts een capaciteit van 3,5 kW. 'Laat je je woning te veel afkoelen, dan duurt het geruime tijd voor die weer op temperatuur is', zegt Van Rede.


Aramis AlleeWonen heeft voor de bewoners een speciale dvd laten maken met een handleiding hoe ze de woning optimaal voor zich kunnen laten 'werken'.


De TU Delft zal frequent metingen verrichtingen om vast te stellen of de lucht in de woningen gezond is en blijft. 'We willen niet dat de mensen ziek worden. We willen geen toestanden als in de Vathorst in Amersfoort', zegt Van der Steen.


'De belangrijkste vraag bij passief wonen is: hoe houd ik mijn woning koel', aldus Van Rede. 'Door de optimale isolatie krijg je de warmte die binnen zit, er moeilijk uit. De huizen hebben ventilatieroosters en de ramen kunnen gewoon open, maar het zal duidelijk zijn dat je in de zomer geen ramen en deuren moet openzetten als het buiten 30 graden is.'


Van der Steen: 'De warmte die je als bewoner produceert met koken, douchen, met een bureaulamp et cetera, wordt weggezogen, schoongemaakt en via filters opnieuw verdeeld. De thermostaat hoger zetten als je het koud hebt, is er niet meer bij. De ramen en deuren sluiten door de optimale kierdichting op een andere manier dan mensen gewoon waren. Je probeert de early adaptors te koppelen aan een buurman waarvan je denkt dat kan nog wel eens een listige worden.'


Aramis AlleeWonen steekt veel energie in communicatie met de bewoners. Het is uiteraard niet de bedoeling dat het huis op een verkeerde manier voor hen gaat werken. Temeer daar de vernieuwingsoperatie ook maandelijks zichtbaar wordt op het bankrekeningoverzicht van elke huurder. De renovatie wordt deels gefinancierd met een substantiële huurverhoging van 65 euro per maand, op een huurbedrag van 450 à 550 euro.


De wooncorporatie heeft alle bewoners op individueel niveau voorgerekend of ze er dankzij een lagere energierekening op vooruitgaan. Bij circa 90 procent bleek dat het geval, aldus Van der Steen. Wie er financieel geen baat bij heeft, is de kleine groep van alleenstaanden. Die maken nu eenmaal niet volledig gebruik van de eengezinswoning met drie, vier slaapkamers. 'Als je het eerlijk aan bewoners vraagt, dan zeggen ze: doe mij maar een nieuwe keuken en een nieuwe badkamer', bekent Van der Steen.


Toch ging 70 procent van de bewoners drie jaar geleden akkoord met de verduurzamingsoperatie. De rest moest zich daar naar schikken.


'De eerste bewoners die hun woningen afgelopen augustus kregen opgeleverd, zijn vrij positief', zegt Van Rede. Van der Steen vult aan: 'Bij zo'n grootschalige herstructurering weet je dat het sommige bewoners te veel wordt. Ja, die zoeken dan de media. We verschillen van inzicht met hen, en blijven de dialoog aangaan, maar dat houdt de uitvoering niet tegen.'


Wat is een passiefhuis

Een passiefhuis is een woning met een extreem goede isolatie. Een thermoskan om in te wonen, bij wijze van spreken. Maar dan met een goed ventilatiesysteem.


De woning kenmerkt zich door een extreem laag energieverbruik. Kieren zijn hermetisch afgesloten, warmte kan niet ontsnappen. Frisse lucht komt van een luchtcirculatiesysteem.


Op 12, 13 en 14 november 2010 vinden de Open Dagen van het Passiefhuis plaats. Zie Passiefhuis.nl.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden