Hoger beroep tegen Zwarte Piet-uitspraak: 'Hij heeft niets met slavernij te maken'

Het onlangs opgerichte Pietengilde gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de Amsterdamse rechtbank. Die oordeelde begin juli dat Zwarte Piet een negatief stereotype is. Op basis daarvan moet de gemeente Amsterdam opnieuw bekijken of de intocht van Sinterklaas beledigend is voor donkere mensen.

Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) presenteerden twee maanden geleden de Zwarte Piet anno 2014 in het tv-programma Knevel & Van den Brink. Deze piet heeft geen kroeshaar, is bruin in plaats van zwart, heeft minder rode lippen en draagt geen oorringen. Tegenstanders van Zwarte Piet presenteerden een paarse piet met rood haar. Beeld anp

De voorzitter van het Pietengilde, Marc Giling, vindt dat Zwarte Piet in niets te maken heeft met racisme. Samen met anderen richtte Giling, zelf Sinterklaas in Heerhugowaard, het gilde op in mei 'om de Zwarte Pieten een stem te geven in de discussie'. Naar eigen zeggen vertegenwoordigt hij inmiddels zo'n zeshonderd vrijwillige Zwarte Pieten. Het Pietengilde wil de rechtszaak betalen met crowdfunding.

Waarom gaat u in hoger beroep?
'Voor de bescherming van Zwarte Piet. Door Zwarte Piet een negatieve stereotypering te noemen, zegt de rechtbank eigenlijk dat wij als Zwarte Piet racistisch zijn. Dat gaat ons te ver.'

Zwarte huid, rode lippen, kroeshaar, gouden oorbellen, dat is toch ook een stereotypering?
'Wij zien absoluut niets racistisch in de gedragingen of het uiterlijk van Zwarte Piet. De ware historie van Zwarte Piet heeft niets te maken met het slavernijverleden. Zwarte Piet was van oudsher een kwelgeest. Kinderen vonden hem angstaanjagend. Daarom introduceerde onderwijzer Jan Schenkman in 1850 een lieve Afrikaanse uitvoering van de traditionele zwarte knecht van Sinterklaas.'

Een Afrikaanse knecht is niet racistisch?
'Nee, want Schenkman had geen racistische intenties. Hij wilde de knecht toegankelijk maken voor kinderen, die bang waren voor het duivelse figuur dat het eerst was. Rond 1950 kreeg Zwarte Piet wel rare trekjes zoals een accent. Zo'n accent is inderdaad not done en ik kan mij best voorstellen dat mensen daar een vervelend gevoel van kregen. Sindsdien is Zwarte Piet veranderd. Dat accent wordt allang niet meer gebruikt.'

Toch hebben mensen problemen met Zwarte Piet in zijn huidige vorm. Waarom verft u hem niet gewoon paars?
'Het zwart hoort bij de Europese traditie van het midwinterfeest, en heeft niets te maken met racisme. We willen graag in gesprek met de tegenstanders, maar Zwarte Piet abrupt veranderen gaat niet. Het is onderdeel van de Nederlandse cultuur.'

Dus u wilt niets aanpassen?
'Niet direct. Op den duur zullen we best veranderen, maar dat moet vanzelf gaan, zoals dat al decennia gaat.'

Waarom maakt u zich zo druk om de Pietendiscussie?
'Ik verkleed mij al 42 jaar als Zwarte Piet. De eerste keer was toen ik 8 was. Mijn hele leven heb ik mogen ervaren hoe kinderen van alle culturen van het feest genieten. Zij omarmen Zwarte Piet met veel liefde. Dat mag niet verloren gaan.'

Marc Giling Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden