Hoge partijgenoten steunen Sanders: Democratische strijd was opgezet om Clinton te laten winnen

Bernie-aanhangers zien vermoedens bevestigd

Bernie Sanders riep vorig jaar constant dat de strijd met Hillary Clinton oneerlijk verliep en nu zijn twee vooraanstaande Democraten het hartgrondig met hem eens. Zowel de progressieve senator Elizabeth Warren als oud-partijvoorzitter Donna Brazile zegt dat Clinton en haar campagne de strijd met Sanders zo manipuleerde, dat zij de Democratische nominatie niet kon verliezen.

Clinton en Sanders vlak voor de presidentsverkiezing. Foto Getty

'Ja', zei Warren donderdag op CNN op een vraag of de Democratische voorverkiezingen doorgestoken kaart waren en in het voordeel van Clinton waren opgezet.

Warren reageerde op een beschuldiging in Brazile's nieuwe boek waarin zij zegt bewijs te hebben gevonden voor Sanders' beschuldigingen. De verwijten van Brazile richting Clinton zijn opmerkelijk omdat zij al decennialang Bill en Hillary Clinton politiek steunt. In 2000 leidde ze de presidentscampagne van Al Gore, vicepresident onder Bill Clinton.

Sanders en zijn campagne waren met name boos dat het partijbestuur, dat volgens hen duidelijk op de hand was van Clinton, de Democratische debatten steeds hield op momenten dat er juist weinig mensen zouden kijken. Sanders was gebaat bij alle publiciteit rond de debatten omdat hij bij het Democratische electoraat toen nog vrij onbekend was.

De presidentiële debatten tussen Clinton en Sanders vonden plaats terwijl er grote sportwedstrijden op televisie werden uitgezonden. Bij de Republikeinen werd er juist alles aan gedaan om dit te voorkomen, met als gevolg dat de debatten met Donald Trump en zijn zestien concurrenten kijkrecords braken. De toenmalige Democratische partijvoorzitter Debbie Wasserman Schultz, een Clinton-aanhanger, ontkende toen in alle toonaarden dat Sanders op deze manier gedwarsboomd moest worden. Maar haar ontkenning werd met hoongelach ontvangen in het Sanders-kamp.

Brazile werd in juli vorig jaar waarnemend partijvoorzitter nadat de positie van Wasserman Schultz onhoudbaar was geworden. Uit gehackte e-mails van het partijbestuur die toen waren uitgelekt, bleek inderdaad dat Schultz en de top organisatorisch alles deden om Clinton te laten winnen. Brazile zegt nu, toen ze de functie van Schultz overnam, een akkoord te hebben gevonden tussen de Clinton-campagne en de partijtop.

Donna Brazile vorig jaar zomer tijdens de Democratische conventie in Philadelphia. Ze werd toen benoemd tot waarnemend partijvoorzitter. Foto EPA

Beschadigde

Hierin stond dat de Clinton-campagne, in ruil voor financiële steun aan het partijbestuur, de controle over de partij kreeg. Zo kregen Clinton en haar mensen de volledige 'controle over de financiën en de strategie van de partij'.

Dit akkoord werd in het geheim getekend in augustus 2015, toen de voorverkiezingsstrijd nog moest losbarsten. Het is ongewoon dat een van de presidentskandidaten de controle over de partij krijgt, middels een akkoord, midden in een strijd om de nominatie.

Clintons campagne kreeg ook grote zeggenschap over het benoemen van mensen op cruciale posten in het partijhoofdkwartier. 'Ik vroeg mij al af waarom ik geen persbericht kon schrijven, zonder dat Brooklyn het had gezien', schrijft Brazile, doelend op Clintons campagne die in New York was gevestigd. 'Wel, zie hier het antwoord', aldus Brazile in 'Hacks: The Inside Story of the Break-ins and Breakdowns that Put Donald Trump in the White House'.

Brazile noemt het akkoord in haar boek, dat volgende week uitkomt, 'onethisch'. 'Als de strijd eerlijk was geweest, dan had één campagne geen controle over de partij gehad nog voor de kiezers hadden besloten wie van hen de partij moest gaan leiden'. aldus Brazile. 'Dit was geen criminele daad. Maar het beschadigde wel de integriteit van de partij.' Senator Warren noemt de beschuldiging van Brazile 'een groot probleem'. Warren: 'Wij moeten de partij hiervoor verantwoordelijk houden.'

President Trump, die tijdens de voorverkiezingen Clinton er vaak van beschuldigde de Democratische nominatie te stelen van Sanders, was er vrijdag als de kippen bij om zijn gelijk te halen. 'Donna Brazile heeft zonet verklaard dat het Democratische partijbestuur de verkiezingen manipuleerde om de voorverkiezingen te stelen van Bernie Sanders', twitterde Trump. 'Crooked Hillary betaalde hiervoor. Dit is echte samenspanning en oneerlijkheid. Crooked Hillary kocht het partijbestuur en stal toen de voorverkiezingen van Crazy Bernie.'

Sanders president VS

Bernie Sanders zou nu president van Amerika zijn geweest als hij Clinton had verslagen en het tegen Trump had moeten opnemen. Dit zei Tony Fabrizio, de opiniepeiler van de Trump-campagne, deze week op Harvard. ‘Ik denk dat Sanders Trump zou hebben verslagen’, aldus Fabrizio. ‘De strijd zou niet zo ‘close’ zijn geweest.’ Sanders zou met name veel blanke, laaggeschoolde kiezers hebben getrokken die in november op Trump stemden. In vrijwel alle peilingen bleek vorig jaar dat Sanders Trump inderdaad zou verslaan. Sanders campagneleider Jeff Weaver is het eens met Fabrizio. 'Zonder enige twijfel', zei hij donderdag of Sanders de miljardair zou hebben verslagen.

Nog maar de vraag

Overigens is het nog maar de vraag of Sanders Clinton zou hebben verslagen als de voorverkiezingen 'eerlijker' waren verlopen. Nog voor de strijd begon, had Clinton namelijk al een flink voordeel: de honderden 'supergedelegeerden' die op voorhand voor haar waren. Het gaat hier onder andere om Congresleden en partijbonzen die mogen stemmen op wie ze willen.

Clinton kreeg zo'n 55 procent van de Democraten achter zich, goed voor 16,9 miljoen stemmen. De bij de Democraten vrijwel onbekende Sanders, slaagde er na een felle strijd in 43 procent van het Democratische electoraat voor zich te winnen, zo'n 13,2 miljoen stemmen. Om de nominatie te winnen, waren 2.382 gedelegeerden nodig. Clinton won de nominatie met 2.842 gedelegeerden achter zich.

Sanders bleef steken op 1.865. Clinton won vrijwel alle van de iets meer dan zeshonderd supergedelegeerden: 571. Sanders kreeg er maar 45. Niet voor niets had hij er tijdens de voorverkiezingen steeds voor gepleit om de supergedelegeerden, die bij elke verkiezing kiezen voor de 'frontrunner', af te schaffen. Tot afschaffing zal het echter nooit komen, mede omdat de partijtop met de supergedelegeerden wil voorkomen dat een te radicale kandidaat er ooit met de nominatie vandoor gaat. Zoals vorig jaar gebeurde met Donald J. Trump bij de Republikeinen.

Clinton en Sanders vorig jaar november met zanger Pharrell, vijf dagen voor de presidentsverkiezingen. Sanders vocht tijdens de voorverkiezingen nog lang door om de nominatie in de wacht te slepen. Foto Getty

Schandalen rond Clinton, en een nieuwe voorzitter

Rusland, mails en een boek

In oktober bleek dat de Clinton-campagne en de Democraten hebben betaald voor het Steele-dossier, het rapport met beschuldigingen over de band tussen Donald Trump en Rusland.

Echte schandalen staan er niet in de gehackte e-mails van de Clinton-campagne, maar wat opvalt is de geslotenheid van Clintons campagne (+).

In haar boek What Happened spaart Clinton zichzelf bepaald niet. Maar in dit exclusieve gesprek met de Volkskrant wijst ze vooral naar anderen om te verklaren waarom ze de verkiezingen verloor (+).

Nieuwe leider

Tom Perez, oud-minister van arbeid onder president Barack Obama, is in februari gekozen tot nieuwe voorzitter van de Democratische Partij. Hij moet de toon van de Democraten bepalen in de strijd tegen Trump.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.