Hoge officieren in Turkije opgepakt wegens coupplan

De Turkse politie heeft zeker veertig mensen gearresteerd omdat ze een samenzwering zouden hebben beraamd tegen de regering. Onder de arrestanten zijn hoge militairen, zoals de oud-commandant van de luchtmacht generaal Ibrahim Firtina en oud-commandant van de marine Özden Örnek. Een deel van de arrestanten, onder wie zich generaals en kolonels bevinden, is nog in actieve dienst. Van andere generaals heeft de politie de huizen doorzocht.

AFPReuters en AP

De verdachten zijn aangeklaagd wegens betrokkenheid bij een plan chaos te veroorzaken, met als doel een machtovername door het leger mogelijk te maken in 2003.

De arrestaties in Izmir, Istanbul en Ankara duiden op een verharding van de machtsstrijd tussen het seculiere establishment en de regering van premier Erdogan, wiens AK-partij is ontstaan vanuit de politieke islam. Legerleider generaal Ilker Basbug zegde een voorgenomen reis naar Egypte af toen hij het nieuws hoorde. Minister van Binnenlandse Zaken Besir Atalay zei niet op de hoogte te zijn geweest van de politieacties.

De politieke spanningen liepen vorige week op in Turkije toen een seculier gezinde juridische raad een aanklager ontsloeg, die op zijn beurt een collega had aangeklaagd wegens vermoedelijke banden met de samenzwering.

De arrestanten van maandag zouden betrokken zijn bij de geheime operatie Balyoz (Mokerhamer). Het plan was Griekse gevechtsvliegtuigen zodanig te provoceren dat ze een Turks vliegtuig zouden neerschieten. Tegelijkertijd zouden ze bommen in moskeeën en musea plaatsen.

De chaos die dit zou veroorzaken moest laten zien dat de regerende AKP van premier Erdogan niet in staat was Turkse burgers te beschermen, waarna de bevolking een staatsgreep zou accepteren.

Vorige maand verklaarde het dagblad Taraf dat het vijfduizend pagina’s in bezit had – onder meer uitgetikte telefoontaps – waarin het plan beschreven stond. Het leger spreekt de beschuldigingen tegen: de documenten zouden deel uitmaken van een serie trainingen en waren nooit bedoeld om uitgevoerd te worden.

Het plan voor ‘Mokerhamer’ zou zijn ontwikkeld door het ondergrondse contraterreurnetwerk Ergenekon, gericht tegen de regering. Tot nu toe zijn zeker vierhonderd mensen aangeklaagd wegens lidmaatschap hiervan – naast militairen ook juristen, journalisten en hoogleraren. Critici van de regering zien in Ergenekon een poging de seculiere oppositie monddood te maken. Anderen prijzen de operatie omdat die de invloed van het leger zou terugdringen.

Premier Erdogan kondigde zondag aan de rechterlijke macht en de Grondwet te zullen hervormen, overblijfselen van de militaire coup uit 1980. ‘Wellicht houden we er een referendum over’, zei hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden