Commentaar

Hoge koersen VS lijkt goed nieuws, maar is het niet

Uit de hoge koersen in de VS blijkt dat de vruchten van het economisch herstel niet gelijk verdeeld zijn.

Een handelaar op de aandelenbeurs in New York. Beeld afp

Dat de Dow Jones nu alweer boven de 20 duizend punten is beland, had niemand acht jaar geleden kunnen bevroeden. De wereld zat toen middenin de grootste crisis sinds de jaren dertig en de verwachting bij velen was dat het decennia zou duren voordat de economie zich weer helemaal zou hebben hersteld.

Niets bleek minder waar. Na vier jaar waren de koersen weer op pre-crisisniveau en nog vier jaar later is het Amerikaanse bedrijfsleven nog eens ruim 40 procent in waarde gestegen. Goed nieuws, temeer daar aandelenkoersen vaak een goede voorspeller zijn van economische groei.

Voor een al te uitgelaten stemming is echter geen reden. Het herstel wordt slechts ten dele gedreven doordat bedrijven veel beter presteren. De grootste duw komt van de lage rente, waardoor spaarders en beleggers naarstig op zoek zijn naar rendement en zo de aandelenkoersen opstuwen. Door de lage rente steken bedrijven zich bovendien gretig in de schulden. Het geld wordt vaak gebruikt om eigen aandelen in te kopen, zodat de winst over minder aandeelhouders hoeft te worden verdeeld en aandelen meer waard worden. De groei wordt dus (opnieuw) vooral veroorzaakt doordat Amerika zich, aangemoedigd door de lage rente, dieper in de schulden steekt.

Dat maakt het herstel wankel. Stel dat de dollar ineens gaat dalen. De Fed zal zich dan geroepen voelen de rente te verhogen, waardoor de aandelenkoersen eenzelfde rit naar beneden zullen afleggen. Voorlopig is er echter niets aan de hand. De dollar is ijzersterk, dus het herstel kan ook nog lang aanhouden.

Zorgelijker is dat de hoge koersen ook laten zien dat de vruchten van het herstel niet evenwichtig worden verdeeld. Om het marxistisch te formuleren: een steeds groter deel van de winst van bedrijven gaat naar de factor kapitaal, de factor arbeid komt er bekaaid vanaf. Zeker in de VS zijn de lonen aan de onderkant van de arbeidsmarkt laag en is de onzekerheid groot.

Dat de koersen sinds de verkiezing van Trump alleen maar zijn gestegen, wijst er ook op dat beleggers erop rekenen dat hij de onevenwichtigheden, in tegenstelling tot zijn verkiezingsbeloften, alleen maar zal vergroten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.