Hoge kliffen, woeste golven

Rij één uurtje verder in de Algarve en je bereikt een ruig natuurgebied met duinen, kliffen en surfstrandjes. Slaap in een krakkemikkig vissershuisje of in een prijswinnend designresort voor gezinnen.

Het einde van de wereld, zo blijkt, is een fijne plek. Op een hoge klif in Portugal, sta je op een kleurrijk tapijt van wilde bloemen en kijk je uit over de Atlantische Oceaan. Hier tuurden ooit ontdekkingsreizigers in de verte, voordat zij aan hun hachelijke tochten begonnen. Nu staan er oude Portugese mannetjes te vissen op zeebaars en dorade. Wat opvalt: geen hekken, geen borden, geen parkeerplaatsen, geen snackbars. 'Nee, hier is niet veel veranderd', zegt timmerman Antonio, die net een worm op zijn haak doet en die met een stuk lood de 70 meter hoge klif afwerpt. 'De meeste toeristen komen niet zo ver. Dan moeten ze lopen.'

Antonio staat op de kliffen van Ponta da Atalaia, vlak bij Sagres en de Kaap Sint Vincent. De meest zuid-westelijke punt van Europa gold in de klassieke oudheid als het einde van de wereld, in de Middeleeuwen werd het een heilige plek, en nu is het een dagtochtje voor toeristen die hun strandresort in de Algarve even uit willen. Zij bekijken de enorme cirkel van stenen in het Fort van Sagres dat als leermiddel gediend zou hebben voor aspirant-ontdekkingsreizigers. Hier legde prins Hendrik de Zeevaarder de basis van het Portugese wereldrijk. Verderop, bij de vuurtoren van São Vicente, zit je goed voor de mooiste zonsondergang van het continent.

Eigenlijk zonde om hier maar een dagje door te brengen. Je kunt zo een week stukslaan aan de Costa Vicentina. De hele kuststrook langs de oceaan is sinds 1995 beschermd natuurgebied. Ruim 100 kilometer voert een smalle weg door bossen en duinen; geen hek of betaalloket te zien. Af en toe kun je linksaf slaan, een zandweggetje op richting zee. Dan beland je op een klif tussen balancerende vissers - ieder jaar storten er een paar naar beneden - of op een cool strand waar surfers overnachten in derdehands VW-busjes.

'De politie gedoogt ons', zegt surfleraar Simon. 'Als we maar geen rotzooi maken.' De autoriteiten begrijpen volgens de jonge Portugees hoe belangrijk de surfcultuur is voor dit deel van de Portugese kust. 'Anders zouden niet zo veel mensen boodschappen doen in de omliggende dorpjes.' Op Praia do Amado - Amado Beach onder surfers - zijn net een paar surfleraren neergestreken met hun leerlingen. Zij zwaaien met hun armen en stretchen hun spieren gehuld in zwart neopreen. Nog even oefenen ze droog op hun plank, terwijl ze onzekere blikken werpen op de metershoge golven.

Het sikkelvormige strand tussen hoge kliffen is populair. En toch staat hier maar één snackbar, waar bebaarde surfdudes en bezorgde ouders samen naar de branding kijken. Onbegrijpelijk eigenlijk. Want de Atlantische Algarve is zoveel leuker dan het mediterrane deel dat zich richt op massatoerisme. Daar domineren witte appartementencomplexen en feestcafés. Natuurlijk, het is fijn dat daar de luchthaven van Faro dichtbij is, de gemiddelde temperatuur hoger is en de golven lager zijn. Maar liefhebbers van cultuur en natuur kunnen beter een uurtje doorrijden. Daar probeert de regering 'Algarve-achtige toestanden' te voorkomen.

Aan de Atlantische kust kun je wandelen over het nieuwe Rota Vicentina-pad, slapen in landelijke B&B's, mountainbiken, paardrijden of een week onderduiken in een surfkamp. Ook opvallend veel pensionado's parkeren hier hun camper met uitzicht op de oceaan. Een enkeling weet zelfs Ponta Ruiva te vinden, het strandje dat de Portugezen graag geheim houden. Regelmatig verdwijnen de richtingborden op mysterieuze wijze.

De laatste jaren ontpoppen dolfijnen en walvissen zich als belangrijke attractie. 'Dus een groot exemplaar met veel littekens en een korte snuit, wat zien we dan?', vraagt marien biologe Isabel nog eens op de havenkade van Sagres. 'Heel goed, een Risso's dolfijn.' De passagiers hebben driekwartier college van haar gehad, voordat ze instappen in een snelle rubberboot. Zoek de lucht af naar duikende Jan van Genten en pijlstormvogels, was het advies, en grote kans dat daar een groep dolfijnen op sardines jaagt. Dan varen we volgas de oceaan op, turend naar de lucht.

Blijkt niet eens nodig. Na een halfuur duiken vanzelf rugvinnen op naast de boot. Alle passagiers zijn door het dolle, maar de biologe kijkt vooruit. 'Het zijn er maar vijf, sommige groepen bestaan uit honderden dieren.' Volgens eigenaresse Sara is de kans om dolfijnen te zien 85 procent. 'We wisten dat ze er waren toen we in 2005 begonnen. Door strandingen en soms zie je vanaf de kliffen een walvis zwemmen richting Gibraltar.' De biologe promoveerde op onderzoek naar de verstoring van zeezoogdieren door toerisme, en stelt dat haar aanpak verantwoord is .

Op de kaap staat een Pousada - de befaamde Portugese hotelketen in historische gebouwen. Maar dit witte gebouw werd pas in 1960 neergezet op de 500ste sterfdag van Hendrik de Zeevaarder. Ga liever naar de overkant van de baai, waar een Zwitsers-Singaporees echtpaar 100 miljoen euro investeerde in een designhotel met strakke vakantievilla's. Het Martinhal Beach Resort won sinds de opening veel prijzen en valt op door het gebruik van natuursteen, glas en hout. De huisjes werden ontworpen door het bureau van de Britse architect Sir Terence Conran, het interieur bestaat uit louter designklassiekers en de spa biedt een behandelmenu voor het hele gezin.

'Dit deel van de Algarve was lang een bestemming voor oudere stellen', zegt eigenaresse Chitra Stern. 'Wij besloten hier midden in de natuur een verfijnd resort neer te zetten voor ouders met kleine kinderen. Dat bestaat bijna nergens.' In de restaurants ontfermen Portugese kinderjuffen zich over peuters die niet meer aan tafel willen zitten, tieners hebben een speelhal of gaan hele dagen surfen of mountainbiken, in de spa krijgen moeders les hoe ze hun baby kunnen masseren. Tip voor kinderhaters: vermijd Martinhal tijdens schoolvakanties.

Het luxe resort presenteert zich graag als alternatief voor de wintersport. Stern: 'Ik vond het niks om met kleine kinderen te gaan skiën. Al die spullen die je naar de Alpen moet slepen! Je ziet elkaar nauwelijks door lessen, door het oppassen op de kleinsten, en het is nog duur ook.' In Sagres is het klimaat mild in januari, kan er gesurft en geyogaad worden op het huisstrand en zijn de prijzen laag. Enig nadeel: het kan er dan flink waaien. Maar ja, dan zit je wel in een strandvilla die is uitgeroepen tot de beste van Europa volgens de World Travel Awards.

IN DE WINTER ZAKT DE PRIJS

Transavia vliegt op Faro vanaf 59 euro. Een villa in Martinhal kost 331 euro per persoon per nacht in het hoogseizoen (halfpension). Een hotelkamer kost ten minste 163 euro per nacht (ontbijt). In de winter zakt die prijs naar 88 euro (halfpension, martinhal.com). Marilimitado zoekt met twee rubberboten naar dolfijnen (32 euro, marilimitado.com). Het nieuwe kustpad staat op rotavicentina.com.

PERCEBES

De Atlantische Oceaan kun je proeven door Percebes te eten, oftewel eendemosselen. Ziet eruit als een bosje hagedissentenen, maar deze bizarre schaaldieren smaken intens naar de zee. De mosselen groeien op rotsen in de woeste branding en worden met gevaar voor eigen leven verzameld. Even kort koken en dan eet je de lange spier op waarmee het dier met de golven mee beweegt. Smaakt als mals gebeukte octopus.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden