Hofstadgroep denkt te weten wie verrader is: B.

De AIVD heeft zeker één informant in de Hofstadgroep. De groep denkt te weten wie de informatie heeft doorgespeeld: de vrijdag opgepakte B., die een handgranaat zou hebben geleverd aan Jason W....

Een aantal leden van de zogenoemde Hofstadgroep is in het verleden door de AIVD benaderd om informatie te leveren. Een van hen kreeg zelfs een huis aangeboden als hij zou willen spioneren voor de inlichtingendienst, zeggen bronnen. Hij heeft geweigerd.

Eén persoon is kennelijk wel ingegaan op zo’n aanbod. Uit het strafdossier tegen de Hofstadgroep blijkt dat de AIVD ten minste één bron binnen het netwerk had. Op basis van onder andere die informatie kon het Openbaar Ministerie een zaak beginnen tegen de Hofstadverdachten.

De dienst doet nooit mededelingen over de herkomst van informatie. Op vragen van advocaten antwoordde het plaatsvervangend hoofd van de AIVD afgelopen augustus tijdens een verhoor voor de rechter-commissaris steevast: ‘Ik beroep mij op mijn geheimhoudingsplicht.’ De reden was dat ‘inhoudelijke beantwoording zou leiden tot inzicht in de werkwijze en het kennisniveau van de dienst’.

In de Hofstadgroep werd al ver voor de moord op Theo van Gogh gespeculeerd over de vraag wie de ‘huichelaar’ is die voor de AIVD werkt. Vooral degene die wordt betrapt op tegenstrijdigheden, wekt achterdocht.

Nu denkt een aantal verdachten van de Hofstadgroep te weten wie de AIVD-informant is: de vrijdag opgepakte B. Deze heeft volgens hen de handgranaat geleverd die vorig jaar op 10 november naar het arrestatieteam werd gegooid in het Haagse Laakkwartier. Ismail A. en Jason W., die de granaat gooide, hebben dat volgens het tv-programma Netwerk gezegd.

Ook ‘naar de stellige overtuiging’ van Samir A. werkt de 28-jarige B. uit Rotterdam voor de AIVD. Hij denkt dat B. hem vorig jaar zomer heeft verraden, toen hij werd opgepakt voor het voorbereiden van terroristische aanslagen en de overval op een supermarkt. A. zegt dat ‘informant B.’ een van de overvallers was.

Vrijdag is B. gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij terroristische activiteiten. Er wordt volgens het OM onderzocht of hij een van de overvallers was. ‘We hebben geen enkele aanwijzing dat hij voor de AIVD werkt’, aldus een woordvoerder.

Een aantal advocaten vindt het merkwaardig dat B. nu wel wordt opgepakt. Volgens de raadslieden duikt de naam van B. op in verschillende terreuronderzoeken, maar wist hij elke keer de dans te ontspringen. Kennelijk wist de politie wel waar hij zat, want ze hadden hem zo te pakken, zegt Willem-Jan Ausma, de advocaat van Jason W. Ook wijst hij erop dat B. is opgepakt vanwege verklaringen tegenover journalisten. De terreurverdachten hebben nooit iets tegenover de politie verklaard over B.

Het is mogelijk dat de verdachten er een belang bij hebben om de naam van B. te noemen. Op deze manier zouden ze twijfel kunnen zaaien over de rol van de AIVD in het Hofstadproces. Want hoe betrouwbaar is een inlichtingenbron die wapens aan terrorismeverdachten levert?

De AIVD werkt met twee soorten menselijke bronnen: informanten en agenten. Een informant verstrekt informatie – niet per se structureel – en wordt niet aangestuurd door de dienst. Een agent wordt wel gestuurd; meestal is het iemand die al thuis is in een bepaald milieu. Hij kan worden betaald, maar staat niet op de loonlijst. Hij krijgt wel bescherming.

Agenten mogen onder bepaalde voorwaarden strafbare feiten plegen, zoals vastgelegd in de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Ze mogen zich hieraan alleen schuldig maken ‘indien een goede taakuitvoering van de dienst’ dan wel zijn eigen veiligheid daartoe noopt. De agent mag niet op eigen houtje misdaden plegen of daartoe aanzetten.

Het zal nog moeten blijken of B. een agent dan wel informant van de AIVD is, zich tegen de dienst is gaan keren of nooit voor de dienst heeft gewerkt.

Hij is in elk geval al lange tijd actief op internet onder de naam Albaraa Alandalusie. Zo ging vorig jaar zomer een vertaald document van zijn hand rond met de titel ‘Ontkennen dat terrorisme onderdeel van de islaam is, is kufr al akbar’ (groot ongeloof, red.). Deze krant beschikt over talloze ‘jihadmails’ die hij in besloten kring heeft rondgestuurd. Hierin staan radicale documenten, en tientallen onthoofdingsfilms. Een paar weken na de moord op Van Gogh stuurde hij een e-mail rond met daarin geschriften van Abu Zubair, de strijdnaam van Mohammed B.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden