nieuws politieke beschouwingen

Hoffelijke oppositie krijgt weinig los bij Rutte, die slechts tot enkele toezeggingen bereid was

Hoewel de oppositie zich tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen woensdag en donderdag van haar mildste kant liet zien, was premier Mark Rutte niet erg toeschietelijk om zijn beleid aan te passen. De premier bleek slechts tot enkele kleine toezeggingen bereid, onder andere voor primair onderwijs en de jeugdzorg.

Lodewijk Asscher (PVDA) tijdens dag twee van de algemene politieke beschouwingen in de Tweede Kamer. Beeld Foto Freek van den Bergh / de Volkskrant

Zeker voor Lodewijk Asscher viel de oogst tegen. De PvdA-leider eiste tevergeefs 580 miljoen per jaar extra voor lerarensalarissen in het primair onderwijs. Volgens Asscher, die opnieuw dreigde dat zijn partij in de Eerste Kamer tegen de onderwijsbegroting stemt als er geen extra geld komt, is die investering hard nodig om de lerarentekorten weg te werken.

Premier Mark Rutte wilde slechts een eenmalig extra bedrag toezeggen ‘om enkele knelpunten op te lossen’. Hoe groot dat bedrag wordt, wilde hij niet zeggen; dat doet hij pas als de sociale partners in het onderwijs een nieuwe cao hebben afgesloten. ‘Daarvoor ligt heel veel geld, 285 miljoen, nu dood op de plank te wachten’, aldus Rutte. ‘We moeten de druk er een beetje op houden.’

Asscher hekelde de afwijzende houding van Rutte. ‘Ik zie helemaal geen toenadering tussen links en rechts,’ aldus de PvdA’er. ‘Heel redelijke verzoeken worden weggewuifd.’

Het kabinet lijkt het risico dat de PvdA in Eerste Kamer tegen de onderwijsbegroting stemt nu op de koop toe te nemen. De coalitie heeft geen meerderheid in de senaat, maar kan wellicht wel rekenen op steun van andere oppositiepartijen.

‘Peloton van jaknikkers’

Vooral de positie van GroenLinks is onduidelijk, omdat Jesse Klaver zich tegen ‘scorebordpolitiek’ heeft gekeerd en daarom ook niet langer wil dreigen met een tegenstem in de Eerste Kamer. ‘Dan wordt het een strijd tussen coalitie en oppositie’, aldus Klaver. ‘Dan gaat er iemand winnen en iemand verliezen, een zero-sum game. Dat wil ik doorbreken.’

Die houding, waarvoor Klaver veel lof kreeg, leidde tot irritatie bij Asscher. ‘Ik begrijp de tevredenheid niet. Voor mij gaat de politiek om strijd. Ik wil wel degelijk winnen, niet voor mezelf, maar voor de mensen waar ik voor op kom.’ Ook PVV-leider Geert Wilders hekelde het gebrek aan weerwerk. ‘Het kabinet heeft zich omringd met een peloton van jaknikkers in de coalitie én oppositie. Ze willen allemaal op schoot zitten van de premier.’

Klaver slaagde er wel in enkele zeldzame toezeggingen van Rutte los te peuteren. Zo steunt het kabinet een plan van GroenLinks om jeugdcentra te openen waar jongeren met meerdere complexe en zeldzame problemen terechtkunnen. De nieuwe centra gaan 26 miljoen euro per jaar kosten. Daarnaast stelde Klaver 15 miljoen extra veilig om de onderbezetting bij de zedenpolitie op te lossen.

Toch nog één motie van wantrouwen

Verder werden nagenoeg alle verzoeken afgewezen door Rutte. Het kabinet wil geen extra geld voor de sociale advocatuur of verpleegkundigen vrijmaken en weigert om woningcorporaties extra belastingkorting te geven zodat ze meer gaan bouwen. Ook houdt het kabinet een aanpassing van het leenstelsel tegen. ‘Dat is iets voor een volgende formatie’, aldus de premier.

De coalitiepartijen waren zeer te spreken over het ‘hoffelijke, constructieve en inhoudelijke debat’. Samen met GroenLinks zijn ook van plan om voortaan minder debatten aan te vragen over actuele gebeurtenissen. Zo hopen ze meer ruimte te creëren voor ‘brede debatten’ over grote thema’s.

Wilders diende met steun van Forum voor Democratie nog een motie van wantrouwen in tegen het kabinet, omdat premier Mark Rutte weigert zich uit te laten over de bemoeienissen van ambtenaren op het ministerie van Justitie en Veiligheid met zijn strafproces. Rutte wil daar pas over praten als het gerechtshof een vonnis heeft geveld in de zaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden