Hof zet streep door levenslange olympische schorsing 28 Russische sporters - maar IOC buigt niet

Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft bij het sportgerechtshof CAS een bittere nederlaag geleden. De levenslange olympische schorsing voor 42 Russische sporters werd volgens een donderdag bekendgemaakt communiqué in 28 gevallen ongedaan gemaakt. De sporters krijgen hun medailles en klasseringen van de Olympische Winterspelen van 2014 in Sotsji terug.

Matthieu Reeb, secetaris-generaal van de CAS, nadat hij de beslissing omtrent de opheffing van de schorsing bekend heeft gemaakt.Beeld ap

Onder de gerehabiliteerde atleten zijn vier schaatsers: Olga Fatkoelina, Alexander Roemantsev, Ivan Skobrev en Artem Koeznetsov. Fatkoelina veroverde in Sotsji zilver op de 1.000 meter. Die medaille leek tot voor kort naar de Nederlandse Margot Boer te gaan. Het CAS heeft die straf geschrapt.

Onduidelijk is vooralsnog of de drie Russen - wereldkampioen allround 2011 Skobrev heeft reeds zijn carrière beëindigd - bij de volgende week beginnende Winterspelen van Pyeongchang kunnen starten. Volgens coach Kosta Poltavets is dat de volgende juridische beslissing die genomen moet worden. Ook de zaken van de uitgesloten Russische wereldrecordhouders op de 500 en de 1.500 meter, Pavel Koelizjnikov en Denis Joeskov, zijn volgens de coach nog inzet van gerechtelijke zaken.

Onvoldoende bewijs

Het IOC is volgens een eerste reactie uit het hoofdkwartier nog steeds onverbiddelijk. 'De beslissing van 5 december blijft van kracht', aldus de woordvoerders van het comité. Aangezien het Russisch olympisch comité is geschorst, kunnen Russen slechts aan de Winterspelen deelnemen op uitdrukkelijke uitnodiging door het IOC.

'Het CAS-besluit betekent niet dat atleten uit de groep van 28 nu zullen worden uitgenodigd voor de Spelen. Niet gestraft worden houdt niet automatisch het privilege van een uitnodiging in. Het is ook van belang op te merken dat de algemeen secretaris van het CAS heeft benadrukt dat deze beslissing niet betekent dat deze 28 sporters onschuldig zijn verklaard', aldus het IOC in een persverklaring.

De individuele schorsingen die zijn opgelegd door het IOC, waren grotendeels gebaseerd op de verklaringen van kroongetuige Grigori Rodtsjenkov, de naar de VS gevluchte directeur van het antidopinglab van Moskou. Hij legde het systeem bloot waarmee de Russen, ten tijde van de Spelen van Sotsji, de controles omzeilden. Rodtsjenkov deed getuigenissen tijdens de verhoren van de Russen in Zwitserland.

Het tribunaal van CAS, het hoogste rechtsprekende orgaan in de internationale sport, bestaande uit drie juristen, oordeelde dat het niet zijn mandaat was om het grootscheepse bedrog, bestaande uit het manipuleren van dopingstalen, te bewijzen. Het ging om de beoordeling van 42 individuele gevallen en in hoeverre het bewijs belastend genoeg was voor de betrokken wintersporters uit Rusland. Dat was in 28 gevallen 'onvoldoende'.

Van elf atleten werd de overtreding van het antidopingreglement vastgesteld. Onder hen was de winnaar van het bobsleegoud, Aleksandr Zoebkov. Met hem waren er nog vier bobbers, drie skilopers en drie ijshockeyspelers die hun zaak bij CAS verloren. Drie zaken uit de biathlon werden aangehouden. Belangrijke 'winnaars' in de processen van Lausanne waren de olympisch kampioen skeleton, Aleksander Tretjakov, de winnaar van het goud in de crosscountry, Alexander Legkov en tal van zilveren medaille-winnaars.

In het kamp van Rodtsjenkov werd het schrappen van 28 schorsingen als een zware nederlaag gezien. 'Dit besluit van CAS moedigt bedriegers aan', aldus de advocaat van Rodtsjenkov, Jim Walden. 'Deze uitspraak betekent een kleine mate van straf voor enkele atleten, maar een gratis uit-de-gevangenis-kaart voor de meesten.'

'Een eerlijk gevecht'

In Rusland werd de uitspraak als een overwinning gevierd. De sportminister, Pavel Kolobkov pleitte voor een 'onvoorwaardelijke' deelname van de in ere herstelde sporters aan de Spelen van Pyeongchang. 'Ik verwacht dat het IOC de beslissing van het CAS zal aanvaarden en hen zal toelaten. Deze atleten hebben zware tijdens achter de rug. Ze willen nu weer doen waar ze het meest van genieten, een eerlijk gevecht aangaan bij de komende Winterspelen', aldus de minister tegen Tass, het staatspersbureau van Rusland.

Alexander Zjoekov, de geschorste voorzitter van het Russisch Olympisch Comité, noemde de uitspraak tegen de Engelstalige Russische nieuwszender RT 'eerlijk'. 'Vanaf het eerste begin hebben wij benadrukt dat onze sporters niet betrokken waren bij dopingfraude. We zijn blij dat hun reputatie is hersteld en dat alle beloningen uit het verleden hun weer toevallen.'

De belangrijkste schorsing van het IOC staat nog overeind. Dat is de sanctie tegen het nationale olympisch comité van Rusland. In het weekeinde vergadert het hoofdbestuur van het IOC twee dagen in Pyeongchang, de Zuid-Koreaanse plaats waar donderdag het olympisch dorp werd geopend.

Olga Fatkulina (rechts) en Artem Kuznetcov op een foto uit januari. De schorsing van beiden zijn door CAS ongedaan gemaakt.Beeld epa

Dopingjagers roepen op tot uitsluiting Rusland bij Winterspelen
Nationale antidopinginstituten dringen al heel lang aan op een boycot van de officiële Russische sportdelegatie. Russische sporters zouden alleen mogen meedoen onder neutrale vlag, mits ze de afgelopen jaren voldoende zijn gecontroleerd op verboden middelen.

'Grigori Rodtsjenkov bezat een atoombom van informatie'
Wielrennende filmmaker Bryan Fogel vertelt hoe hij op een gigantisch dopingschandaal stuitte - nu te zien op Netflix.

Het Russische schaatsteam: verdacht, maar niet verslagen
Russische schaatsers worden argwanend bejegend, na twee dopingrapporten. Ze trainen vrolijk door. Hoewel? 'Voor het Westen ben ik een zondaar. Dat is voor altijd', meent sprinter Koelizjnikov. Op bezoek bij een gewantrouwde sportploeg.

Schaatsen in Rusland, kan dat nog na het dopingschandaal?
In januari zijn de EK afstanden in Kolomna, nabij Moskou. Sinds het IOC-besluit om Rusland te weren van de Winterspelen is dit toernooi omstreden. Maar of de wereldfederatie de wedstrijd zal verplaatsen?

'Mag ik een Meldonium en een B-staal?'
In het beruchte dopinglaboratorium van Sotsji zijn Russen een nieuw handeltje begonnen: de verkoop van alcoholische cocktails.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden