nieuwssisverbod

Hof: verbod op straatintimidatie in strijd met de grondwet

Rotterdam wilde met een ‘sisverbod’ korte metten maken met rokkenjagers die vrouwen nariepen. Donderdag ontsloeg het gerechtshof de eerste Nederlander die terechtstond wegens straatintimidatie echter van alle rechtsvervolging. De vrijheid van meningsuiting kwam volgens het Hof in het geding.

Beeld ANP

‘Hey schatje, blijf nog even bij me.’ ‘Hey mooie dame, je ziet er goed uit.’ ‘Kom mee naar de South Side.’

Het gerechtshof in Den Haag acht bewezen dat Everon el F. met deze opmerkingen, begeleid door hand- en kusgebaren, in de zomer van 2018 drie vrouwen heeft lastiggevallen. Toch wordt hij daarvoor niet vervolgd. Het hof maakt geen onderscheid tussen het verbaal of fysiek uiten van gedachten en gevoelens. Ze vallen beiden onder de vrijheid van meningsuiting. Die mag niet zomaar door de gemeente worden ingeperkt. Alleen de Tweede en Eerste Kamer mogen dat doen, stelt het hof.

Het zogenoemde ‘sisverbod’ werd in januari 2018 met veel tamtam opgenomen in de Algemeen Plaatselijke Verordening (apv). Leefbaar Rotterdam-wethouder Joost Eerdmans wilde korte metten maken met rokkenjagers die vrouwen nariepen, hen uitscholden, nafloten en om seks vroegen. Hierop kwam een boete van maximaal 4.100 euro of drie maanden cel te staan.

De handhaving van het sisverbod is bewerkelijk gebleken, concludeerde Eerdmans’ opvolger Bert Wijbenga (Handhaving, VVD) in juni al in de Volkskrant. Ondanks de gerichte inzet bij ‘hotspots’ bleek het moeilijk daders op heterdaad te betrappen. Bovendien was het soms lastig in te schatten of er sprake was van straatintimidatie of een totaal mislukte versierpoging.

De 200 duizend euro die jaarlijks is uitgetrokken voor boa’s op zoek naar heterdaadjes resulteerde slechts in acht processen-verbaal. Vol verwachting werd daarom uitgekeken naar het eerste proefproces tegen Everon el F. 

Ook buiten de Maasstad werd de zaak met belangstelling gevolgd. In Tilburg en Amsterdam geldt tevens een sisverbod, al wordt dat in de hoofdstad niet gehandhaafd. 

In december oordeelde de rechtbank in Rotterdam al dat de uitspraken van El F. vallen onder de vrijheid van meningsuiting. Omdat hij hierbij ook kushanden uitdeelde, kreeg hij wel twee voorwaardelijke boetes van 100 euro.

Grondrecht

Strafrechtgeleerde Henny Sackers van de Radboud Universiteit begrijpt de uitspraak van het hof. ‘De vrijheid van meningsuiting is een grondrecht, dat kan een gemeente niet zomaar begrenzen. Het is natuurlijk vreemd als je in Rotterdam en Amsterdam wel in de problemen komt door bepaalde opmerkingen, maar in Den Haag en Utrecht niet.’

Wethouder Wijbenga ziet in de uitspraak zeker niet het failliet van het sisverbod. Aan een straf gaan veel gesprekken en waarschuwingen vooraf, stelt de wethouder, en daar gaan de boa's gewoon mee door. ‘Maar natuurlijk wil je de hardleerse mensen ook met een klap met de stok kunnen geven en dat is nu niet meer mogelijk.’

Volgens Wijbenga is de landelijke overheid nu aan zet. Minister Grapperhaus (Justitie) kondigde in mei al aan dat hij seksuele intimidatie strafbaar wil stellen in het Wetboek van Strafrecht. Mensen die anderen publiekelijk seksueel vernederen of bedreigen, zouden maximaal drie maanden gevangenisstraf of een geldboete van een paar duizend euro riskeren. Naar verwachting ligt het wetsvoorstel vanaf dit voorjaar ter consultatie. 

Als dat eenmaal is ingevoerd, is de formele hobbel genomen maar begint de discussie over wat wel en niet kan pas echt, voorspelt Sackers. ‘Dan hebben we weer een de rechter nodig om stap voor stap te bepalen wanneer er wel of geen sprake is van intimidatie.’

Het is zaak te voorkomen dat er een karikatuur van het sisverbod wordt gemaakt

Waar vrijheid van meningsuiting overgaat in intimidatie, mogen de teugels wel wat aangehaald. Lees hier het commentaar van de Volkskrant.

Meer over het sisverbod

Ruim een jaar geleden is Rotterdam begonnen met het handhaven van het ‘sisverbod’. Tot veel veroordelingen heeft het nog niet geleid, ook op straat lijkt er weinig veranderd.

Eerste veroordeling voor straatintimidatie: ‘hé schatje’ roepen mag wel, maar sissen, klakken en achtervolgen niet.

Helft Rotterdamse vrouwen ervaart straatintimidatie: ‘Stop het normaal te vinden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden