Hof Venezuela neemt taken parlement over, oppositie spreekt van staatsgreep

Het Venezolaanse hooggerechtshof heeft donderdagavond het parlement ontbonden en daarmee de genadeslag toegebracht aan de democratie in het Zuid-Amerikaanse land. De rechters van het door de regering gecontroleerde hof hebben de legislatieve taken overgenomen. 'Dit is een staatsgreep', zei parlementsvoorzitter Julio Borges. 'Venezuela is nu echt een dictatuur.'

Protesten bij de hooggerechtshof Beeld afp

In 2015 won de oppositie een tweederde meerderheid in het parlement. Het was voor het eerst dat de socialisten verkiezingen verloren sinds oud-president Hugo Chávez in 1999 zijn Bolivariaanse revolutie begon. De winst gaf de oppositie de mogelijkheid de grondwet te wijzigen, de begroting te bepalen en rechters aan te stellen. Maar Nicolás Maduro, de in 2013 aangetreden opvolger van Chávez, bleek niet bereid de macht te delen.

Voordat het nieuwe parlement aantrad, wezen de socialisten nieuwe rechters aan om hun invloed in het hooggerechtshof veilig te stellen. Het hof verbood vervolgens drie oppositieleden zitting te nemen omdat sprake zou zijn geweest van verkiezingsfraude. Met de maatregel verloor de oppositie de strategische twee derde meerderheid. De drie namen toch zitting, waarna de rechters alle besluiten van het parlement ongeldig verklaarde. Woensdag ging het hof nog een stap verder door de taken van het parlement over te nemen 'tot er een einde komt aan de ongehoorzaamheid'.

'Schending van de grondwet'

Kamervoorzitter Borges riep de bevolking op om komende zaterdag de straat op te gaan. 'We weten dat er angst is, en repressie', zei hij. 'Maar dit is het moment om op te staan.' Hij vroeg de internationale gemeenschap om druk uit te oefenen op Maduro, en richtte zich tot het leger: 'Het leger moet zich uitspreken over deze schending van de grondwet', aldus Borges. 'Ik vraag onze militairen de democratie te beschermen.'

De secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) beschuldigde Maduro's regering ervan een einde aan de democratie te hebben gemaakt met de 'eigen coup'. Peru heeft aangekondigd zijn ambassadeur terug te roepen.

Veertien leden van de OAS riepen Maduro vorige week al op de politieke gevangenen vrij te laten en regionale verkiezingen te organiseren. Die verkiezingen zouden eigenlijk eind vorig jaar plaats vinden, maar zijn voor onbepaalde tijd uitgesteld. Het parlement schaarde zich achter de oproep van de OAS leden, waarna het hooggerechtshof de oppositieleden beschuldigde van verraad, en hen hun parlementaire immuniteit ontnam. Dat maakt de weg vrij voor vervolging en gevangenisstraf.

Parlementsvoorzitter Julio Borges met een gescheurde kopie van de uitspraak van het Hof Beeld afp

Grote schaarste

De OAS hield dinsdag een speciale sessie om de situatie in Venezuela te bespreken. Voorzitter Luis Almagro opperde de mogelijkheid Venezuela als lid te schorsen. De Venezolaanse minister van Buitenlandse Zaken, Delcy Rodríguez, reageerde woedend: 'De OAS is erop uit Venezuela te vernietigen.' Ze noemde Almagro een 'stroman van de Verenigde Staten.'
Terwijl regering en oppositie vechten om de macht, zakt het land steeds dieper weg in de economische afgrond. Vorig jaar was de inflatie tussen de 500 en 800 procent, en de economie krimpt al drie jaar op rij. De binnenlandse productie is vrijwel volledig opgedroogd, en er heerst grote schaarste. Inmiddels leeft 80 van de bevolking onder de armoedegrens.

Beeld afp

Het uiteenvallen van Venezuela

Sheila Sitalsing: 'Er zijn geen kogels nodig om een land kapot te maken'
Venezuela undone, a year of chaos in tweets: adembenemende leestkost van persbureau AP.

Plots is Curaçao Venezolaans toevluchtsoord
Op de vlucht voor ellende verlaten duizenden Venezolanen hun thuisland. Naar buurlanden als Colombia en Brazilië, maar ook Curaçao is een geliefde bestemming (+).

Rellen en plunderingen in Venezuela door geldcrisis
Eind vorig jaar braken in verschillende Venezolaanse steden rellen uit. De bevolking sloeg aan het plunderen bij gebrek aan geld om de boodschappen mee te betalen. Pinautomaten zijn buiten gebruik, of geven bankbiljetten uit die niet meer geldig zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden