nieuws

Hof: Nederland mag Egypte wapensystemen leveren, aanwijzingen voor schendingen van mensenrechten zijn onvoldoende

Nederland heeft het recht om wapensystemen te leveren aan de Egyptische marine, zo heeft het Gerechtshof in Den Haag dinsdagochtend bepaald. Het vonnis is opmerkelijk, omdat de marine in Egypte in het verleden vermoedelijk betrokken was bij mensenrechtenschendingen.

Jenne Jan Holtland
Amerikaanse wapens op een vliegdekschip in het Suezkanaal.  Beeld Getty Images
Amerikaanse wapens op een vliegdekschip in het Suezkanaal.Beeld Getty Images

Het gaat om hoogwaardige defensie- en communicatietechnologie met een prijskaartje van 114 miljoen euro, waarvoor het kabinet in juli 2020 een exportvergunning afgaf. De Europese regels schrijven voor dat EU-lidstaten geen wapens mogen exporteren wanneer het vermoeden bestaat dat die ingezet zullen worden door partijen die de rechten van burgers schenden.

Vredesorganisatie Pax spande daarom samen met de stichting Stop Wapenhandel en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten een kort geding aan, waarvan dinsdag het hoger beroep diende. Zij werden dus in het ongelijk gesteld.

Onschuldige Palestijnse vissers

In maart onthulden de Volkskrant en onderzoeksorganisatie Lighthouse Reports dat de Egyptische marine sinds 2015 achttien keer onschuldige Palestijnse vissers voor de kust van de bezette Gazastrook heeft beschoten dan wel gedood.

Ook zijn er sterke aanwijzingen dat sommige marine-eenheden betrokken zijn bij schendingen in de Sinaï-woestijn, waar Egypte al jaren een schrikbewind voert onder de noemer van terrorismebestrijding. Het type fregat dat de Nederlandse regering van nieuwe technische snufjes wil voorzien, wordt door het Egyptische leger ingezet om diezelfde eenheden te ondersteunen.

De ministers die in de zomer van 2020 voor de exportvergunning tekenden, Sigrid Kaag en Stef Blok, hadden hier weet van, maar hebben de Tweede Kamer destijds niet op de hoogte gebracht.

‘Onvoldoende aanwijzingen’

Het Hof oordeelt echter dat er ‘onvoldoende aanwijzingen’ zijn dat de wapensystemen die Nederland wil uitvoeren gebruikt zullen worden bij de schendingen van mensenrechten. ‘Om wapenleveranties naar een land als Egypte tegen te houden, moeten we nu bijna de toekomst voorspellen’, reageert Michel Uiterwaal van Pax. ‘Wij blijven vinden dat Nederland bij aanwijzingen voor dreigende mensenrechtenschendingen in Egypte geen wapens moet leveren; het Hof oordeelt helaas anders.’ De wapensystemen – radarapparatuur en zogeheten ‘commando-, controle- en communicatiesystemen – zullen geleverd worden door wapenproducent Thales.

Volgens een rapport van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) uit 2019 is er sprake van oorlogsmisdaden in Noord-Sinaï en mogelijk van misdaden tegen de menselijkheid. Bij de gevechten worden volgens het rapport niet alleen voetsoldaten ingezet, maar ook ‘marineschepen’.

Eerder dit jaar zegde het ministerie van Buitenlandse Zaken toe dat de berichtgeving over het beschieten van Palestijnse vissers ‘via eigen kanalen’ zal worden nagelopen. Op basis daarvan wordt geoordeeld ‘of deze informatie gevolgen dient te hebben’. De SP-fractie diende naar aanleiding van de publicaties Kamervragen in. Die bleven tot op heden onbeantwoord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden