Hof in VS verwerpt doodstraffen

Een federaal hof van beroep in de Verenigde Staten heeft meer dan honderd doodvonnissen nietig verklaard. De doodstraffen van veroordeelden in de staten Arizona, Idaho en Montana moeten volgens de rechters worden omgezet in levenslang....

De uitspraak is een gevolg van een beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof vorig jaar, waarin de gerechtelijke procedures van vijf staten bij de doodstraf ongrondwettig werden verklaard. Dit komt doordat niet een jury, maar een rechter in die staten de strafmaat bepaalde nadat de jury een verdachte schuldig had bevonden.

Het Hooggerechtshof oordeelde vorig jaar niet of de uitspraak ook met terugwerkende kracht zou moeten gelden voor mensen die door een rechter ter dood veroordeeld waren. Nieuwe regels gelden in de VS pas voor oude zaken als aangetoond kan worden dat de kans op een correcte veroordeling zonder die bepalingen veel minder was.

Acht van de elf rechters van het hof van beroep in San Francisco oordeelden dat dit in het geval van deze doodstraffen het geval is. 'Door te bepalen dat rechters volgens de grondwet niet over de doodstraf mogen beslisssen, heeft het Hooggerechtshof de principes van de doodstraf fundamenteel veranderd', schreef rechter S. Thomas voor het hof van beroep.

Het federale hof van beroep in San Francisco heeft slechts bevoegdheid over drie van de vijf staten waarin de procedures over de doodstraf niet correct waren. In de twee andere staten, Nebraska en Colorado, moeten federale rechtbanken zich nog over de kwestie uitspreken.

Het is waarschijnlijk dat nadat de zaken in Nebraska en Colorado gediend hebben, het Amerikaanse hooggerechtshof zich weer over de zaak zal moeten uitspreken. Tegenstanders van het besluit in Arizona, waar 94 doodstraffen zijn teruggedraaid, hebben al aangekondigd in beroep te gaan.

Volgens deze tegenstanders is het ook niet zeker dat de doodstraffen inderdaad automatisch worden omgezet in levenslang. Het kan ook zijn dat de verdachten opnieuw moeten terechtstaan, maar dan voor een jury die beslist over de doodstraf.

Volgens experts op het gebied van wetgeving over de doodstraf is een jury in het algemeen voorzichtiger met het uitspreken van een doodvonnis omdat het voor de leden een beslissing is die ze eens in hun leven nemen. Ook moet een jury unaniem zijn. Verder kunnen rechters politieke motieven hebben om de doodstraf uit te spreken.

De rechter die het doodvonnis uitsprak tegen Warren Summerlin, de uitspraak waarover de beroepszaak ging, sprak op de dag van de veroordeling nog een doodvonnis uit. Hij bekende later in deze periode zwaar aan de marihuana te zijn geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden