Hoezo zijn er geen geschikte vrouwen?

AMSTERDAM - 'Er zijn geen geschikte vrouwen? Hoezo? Dan is er gewoon niet goed gezocht!' Vrouwelijke coryfeeën als Trude Maas (gewezen PvdA-senator) en Sybilla Dekker (oud-minister voor de VVD) kunnen zo een lijst met tientallen namen opdreunen van bekwame sterke vrouwen.

Annemarie Jorritsmae © Joost van den Broek/ de Volkskrant

Neem bijvoorbeeld oud-ministers Karla Peijs (CDA) of Annemarie Jorritsma (VVD). Maar ook VVD-burgemeester Pauline Krikke van Arnhem zou het goed kunnen, klinkt het desgevraagd.

Mastodontenkabinet
'Dit mastodontenkabinet was gewoon niet goed voorbereid', concludeert Maas. 'Den Haag bewijst hiermee weer eens hoe wereldvreemd het is. Alle organisaties en bedrijven zijn bezig met diversiteit en doorstroming van vrouwen naar de top, behalve dit kabinet. Dat schrapt diversiteitsbeleid uit de agenda.'

Topvrouwen reageerden gisteren teleurgesteld op het nieuwe kabinet-Rutte. Van de twaalf ministers zijn er slechts drie vrouw, bij de staatssecretarissen blijft de teller voorlopig zelfs staan op nul.

Historisch dieptepunt
Deze score is een historisch dieptepunt, zegt Wil Portegijs. Ze is onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en gespecialiseerd in emancipatie. 'In 2000 introduceerde het toenmalige paarse kabinet streefcijfers voor de politiek. Het was de bedoeling dat in 2010 het kabinet voor de helft uit vrouwen zou bestaan.' In 2000 was één op de vier ministers vrouw, van de staatssecretarissen ruim een op de drie. In 2008 bestond 31 procent van de ministersploeg uit vrouwen, het percentage vrouwelijke staatssecretarissen bedroeg 45 procent. Nu valt het weer terug naar 25 procent voor de ministersploeg en 0 procent voor de staatssecretarissen.

Volgens VVD'er en eurocommissaris Neelie Kroes zijn deze cijfers aanleiding om bij de vorming van een nieuw kabinet vooraf een quotum te stellen, zei ze maandag in een interview met Radio 1.

Geen nieuwe roep
De roep om een quotum is niet nieuw. Vorig jaar ondertekenden tweehonderd vrouwen, onder wie Kroes, een manifest waarin ze een quotum van 40 procent voor de top van het bedrijfsleven eisen. De vrouwen, aanvankelijk tegen een wettelijk quotum, zeiden het wachten beu te zijn. De doorstroming naar de top gaat te langzaam, blijkt uit de cijfers. 'Helaas blijkt ook nu weer dat het niet vanzelf gaat', zegt Bercan Günel van vrouwelijk headhuntersbureau Woman Capital, dat het manifest vorig jaar initieerde. 'We hebben nu een kabinet van mannen die dateren uit de tijd dat vrouwen geen pensioenrechten opbouwden.'

Gemiste kans
Absoluut een gemiste kans, is het oordeel van Sybilla Dekker, partijgenoot van beoogd premier Mark Rutte. Het wemelt van de vrouwen in de top. Desgevraagd klinken nog meer namen: Pamela Boumeester (oud-NS), Marjan Oudeman (AkzoNobel), Marry de Gaay Fortman (Houthoff Buruma), Tini Colijn-Hooymans (TNO).

Toch is er ook begrip voor de keuze voor ministeriële zwaargewichten als Opstelten en Leers. 'Dit kabinet is zo instabiel dat je elk risico wilt voorkomen dat je uit de bocht vliegt', zegt Jo Ritzen (PvdA), oud--minister voor Onderwijs en nu bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht. De universiteit spant zich actief in voor betere doorstroming van vrouwen naar de top. 'Er zijn echt niet zo veel vrouwen met bestuurlijke én politieke ervaring, behalve Neelie Kroes. Pauline Krikke bijvoorbeeld is een topper, maar ze kent die Haagse slangenkuil niet. Dat is met dit vreemde kabinet wel nodig.'

Onzin
Onzin, vindt Lizzy Venekamp, directeur van Opportunity in Bedrijf. 'Met dit kabinet heb je juist mensen nodig die kunnen binden. En daarin zijn vrouwen nu eenmaal beter.' Een slecht signaal voor het bedrijfsleven en de publieke sector is het wel, vindt Ritzen.

Rutte liet gisteren weten de kritiek op het geringe aantal vrouwen te begrijpen. Maar volgens hem heeft hij 'heel goed' gezocht en zijn de twaalf ministers die nu gevonden zijn, de besten voor hun post.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden