Hoezo, in België is het beter?

Een prikkelende titel – B elgen doen het beter – en een fascinerende ondertitel – Zes redenen om morgen te emigreren....

Leen Vervaeke

Als Belg in Nederland had ik het twijfelachtige genoegen met zowel de Nederlandse als de Belgische bureaucratie kennis te maken. Ik vond ze allebei onuitstaanbaar. Doen Belgen het beter? Eerst zien, dan geloven.

In zes hoofdstukken leert de lezer hoe je in Nederland en bij de zuiderburen een verblijfsvergunning krijgt, zwart werkt, een eigen zaak opent, een auto registreert, het belastingsformulier invult en borstkanker laat behandelen. Telkens wordt hetzelfde stramien toegepast. Het begint met een anekdote, die irriteert door de nergens op gebaseerde ondertoon: in België is het beter. Vervolgens worden de regelgeving en praktijk in Nederland beschreven aan de hand van korte citaten van een burger, een ambtenaar en een bestuurder. Daarna hetzelfde scenario voor België.

Waarom de auteurs juist ambtenaar A. en bestuurder B. aan het woord laten, komen we niet te weten. Of de keuze van die ene burger per hoofdstuk representatief is, tonen ze niet aan. Controleerbare cijfers en feiten zijn schaars, waardoor de conclusies w e t e n s ch a p p e -lijk gezien niet veel voorstellen. De indruk ontstaat dat het – hadden de auteurs andere getuigen gekozen – net zo goed Nederlanders doen het beter had kunnen heten.

Krijgen we geen wetenschappelijk werk, dan willen we wel een vlot geschreven essay lezen. Het boek is echter langdradig – de veel te gedetailleerde beschrijvingen van de geciteerden zijn langer dan de citaten zelf. In het hoofdstuk over de registratie van auto's koopt Marcel Huybrechts na lang twijfelen geen nieuwe BMW maar een tweedehands Seat. Het moeilijke beslissingsproces wordt over anderhalve pagina uitgesmeerd; de problemen bij de registratie van zijn auto – en daar ging dit hoofdstuk toch over – worden in een half paginaatje afgehandeld.

De beschrijvingen zijn ook nog eens karikaturaal. Weslie en Renate zijn twee hoogopgeleide Nederlanders met als levensmotto: 'Het leven is te kort om aan je administratie te besteden.' Ze betalen hun rekeningen niet, laten boetes oplopen en vinden de belastingsaangifte een grote opgave. 'Renate moet er niet aan denken om al die papieren uit te zoeken, instanties na te bellen als er een bewijsstuk kwijt is of nieuwe batterijen te gaan halen voor de calculator.' Dit zijn perfecte getuigen voor een betoog over dwangmatig uitstelgedrag, maar niet voor een hoofdstuk over de inkomstenbelasting .

Het verhaal is bovendien oppervlakkig, want tot een analyse van cultuur-en mentaliteitsverschillen, die de Nederbelgische boeken van Derk Jan Eppink zo heerlijk maakt, komen de auteurs amper. Het grote probleem in de Belgische bureaucratie, de federale chaos, blijft quasi-onbesproken. Teleurstellend is ook de conclusie: België doet het beter, maar eigenlijk ook niet. In beide landen is er nog veel voor verbetering vatbaar. Tja.

De reden om Zes redenen wel te kopen? De titel maakt het tot het ideale relatiegeschenk voor Belgische zakenpartners. Succes verzekerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden