Hoezo geen geschikte vrouwen? Kijk even mee in de databank

In Brazilië, macholand bij uitstek, zwaait presidente Dilma Roussef probleemloos de scepter, Zuid-Korea inaugureerde vorige maand zijn eerste vrouwelijke president Park Geun-hye en Nigeria leverde vorig jaar met oud-minister Ngozi Okonjo-Iweala bijna de eerste topvrouw van de Wereldbank. Maar tot in de bestuurskamers van het internationale bedrijfsleven weten vrouwen nog steeds moeizaam door te dringen.


Gemiddeld 14 procent van de raden van bestuur en commissarissen van beursgenoteerde ondernemingen wereldwijd is vrouw, zo blijkt uit de diverse ranglijsten. Bij de bedrijven op de S&P 500-index en de FTSE blijft de teller in beide gevallen steken op 14 procent, bij de Fortune 500 op 16 procent en in Nederland is het aantal zelfs weer iets gezakt tot krap 10 procent volgens de laatste meting van de Female Board Index.


Het slakkentempo van vrouwen op weg naar de top van het bedrijfsleven is aanleiding voor Catalyst, een internationale onderzoeks- en netwerkorganisatie, een databank te openen voor vrouwelijk toptalent, de Catalyst Corporate Board Resource. De bestuursvoorzitters van de ruim 600 aangesloten bedrijven wereldwijd zijn uitgenodigd vrouwen uit hun onderneming aan te dragen waarvoor 'zij hun handen in het vuur steken'.


Sinds de start december vorig jaar zijn 103 vrouwen voorgedragen door hun ceo's. Catalyst wil met deze 'gesponsorde databank' vrouwelijk talent ontsluiten. 'Zo kunnen we de mythe ontkrachten dat er geen geschikte vrouwen zijn voor de bestuurskamers', legt voorzitter Deborah Gillis uit die vanuit Canada op tournee door Europa is. Niet geheel toevallig in de aanloop van internationale vrouwendag op 8 maart.


Volgens Gilles hebben vrouwen een extra zetje nodig omdat zij de kruiwagens missen die mannen vanuit het old boys network vaak wel hebben. In het ledenbestand van Catalyst zitten 2.000 talentvolle vrouwelijke bestuurders verspreid over de deelnemende bedrijven in Europa, de Verenigde Staten, India en Canada. 'Inmiddels is breed onderkend dat bedrijven met gemengde teams beter presteren. Dat de opmars van vrouwen dan nog zo tergend langzaam gaat, is frustrerend.'


Daarom moet elk initiatief om de zichtbaarheid van capabele vrouwen te vergroten worden toegejuicht, vindt ook Sandra Lutchman, directeur van Stichting Talent naar de Top. 'Maar een lijst alleen is niet genoeg, het gaat om de drive van bedrijven er gebruik van te maken. Daar ontbreekt het vaak aan, ofschoon iedereen inmiddels weet dat diversiteit loont.'


Sinds de oprichting in 2008 hebben ruim 200 Nederlandse bedrijven en instellingen het zogeheten 'charter Talent naar de Top' ondertekend waarbij zij zich committeren aan de doelstelling meer vrouwen in de (sub)top te benoemen.


Streefcijfer


Desondanks blijft ook bij de ondertekenaars het aantal vrouwen op topposities hangen op 18,5 procent. Weliswaar twee keer zo hoog als gemiddeld in het Nederlandse bedrijfsleven (zie grafiek), maar nog ver onder het gemiddelde streefcijfer van 22 procent. 'Er wordt een andere risico-inschatting gemaakt bij de benoeming van vrouwen in (sub)topfuncties', constateert Lutchman. 'Het is daarom belangrijk het begrip kwaliteit te decoderen. Het gaat niet alleen om de optelsom van cijfers, beoordeling of referenties maar om de vraag 'kun je de corporate game spelen?'


In dat spel worden vrouwen wereldwijd gehinderd door het thuisfront. Vooral in Nederland lijkt het hardnekkige traditionele gezinsideaal ambitieuze vrouwen in de weg te staan. Vrijwel nergens ter wereld werken zo weinig vrouwen fulltime en dan is een carrière niet snel gemaakt.


Ook elders in de wereld kampen vrouwen met de combinatie gezin en werk. Vorige week veroorzaakte Yahoo-topvrouw Marissa Mayer opschudding omdat zij haar personeel heeft opgeroepen voortaan op kantoor te verschijnen. 'Eerst zelf carrière maken en het dan andere vrouwen onmogelijk maken om werk en gezin te combineren', zo luidde de internationale kritiek.


Toch is er hoop. Het aantal vrouwen in de subtop neemt wél substantieel toe en dat betekent dat de echte top in zicht komt. 'Om een plek in de bestuurskamer te bemachtigen moet je als vrouw wel kunnen aantonen dat je toegevoegde waarde kunt leveren als onderdeel van het bestuur, zegt Ingrid van den Maegdenbergh van het internationale wervingsbureau Egon Zehnder.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden