Column

Hoeveel armer Nederland is door Dijsselbloem

Hommeles in economenland. UVA-prof en ex-CPB directeur Coen Teulings heeft op de hoge poten geëist dat decaan Han van Dissel afstand neemt van opmerkingen van collega-hoogleraar Sweder van Wijnbergen in deze krant. En Teulings maatje Bas Jacobs van de Erasmus Universiteit vindt dat de economen van het huidige CPB een scheve schaats rijden, net zoals de columnisten die het kort door de bocht overnemen.

Minister Jeroen Dijselbloem van Fiancnien verlaat het Ministerie van Algemene Zaken na afloop van de begrotingsraad. Beeld anp

Er staat nogal wat op het spel; de vraag hoeveel de bezuinigingen van minister Dijsselbloem het land armer hebben gemaakt. Het antwoord moet komen van de begrotingsmultiplier - het roemruchte getal dat veel scholieren doet besluiten het vak economie meteen te laten vallen en daarom uit veel leerboekjes is geschrapt. Maar met dit cijfer kan worden berekend welk vermenigvuldigingseffect extra overheidsuitgaven, zeg de aanleg van een nieuwe school voor tien miljoen euro, hebben op het bbp. Met die order kan ten slotte de bouwvakker weer een extra biertje drinken bij het café, waardoor de eigenaar ook weer meer kan besteden enz. Hoe hoger de multiplier hoe groter het effectvan extra bestedingen. Maar ook andersom: hoe hoger de multiplier, hoe groter de schade van bezuinigingen.

In 2011 erkenden economen van het Internationaal Monetaire Fonds (IMF) dat ze tijdens de kredietcrisis het multipliereffect hadden onderschat. De keynesianen Teulings en Jacobs zagen dit als bewijs dat de economie 'kapot werd bezuinigd'.

Alleen is de ene crisis niet zo diep als de andere. Het Centraal Planbureau (CPB) besloot daarom de IMF-studie over de kredietcrisisjaren 2008 en 2009 over te doen voor de eurocrisisjaren 2010 tot 2015. En hieruit bleek dat het effect van de eerdere IMF-voorspelling niet was onderschat. Dat was kaasje voor andere columnisten om weer met de keynesianen af te rekenen en te e roepen dat bezuinigen niet zo slecht was geweest.

Jacobs heeft nu op zijn beurt de interpreatie van het CPB geattaqueerd.

Er is wel degelijk reden voor een hoge multiplier na 2010 gezien de schulden bij gezinnen en de rente van nul. Jacobs concludeert zelfs uit een mailwissling met IMF-hoofdconoom Olivier Blanchard dat de multiplier is verhoogd. De multiplier is geen statisch, maar een dynamisch getal.

Het CPB zegt de aanpak van het IMF niet te hebben willen bekritiseren, maar alleen de interpretatie van het resultaat. Er wordt nu een nieuwe policybrief over geschreven. De economen zullen hun hakken nog wel even in het zand zetten. Decaan Van Dissel kiest geen kant, behalve deze: 'Laten we de discussie in alle openheid voeren'.

Hoeveel armer de bezuinigingen dit land hebben gemaakt, blijft ongewis.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.