Hoerenlopers medeschuldig aan vrouwenhandel

Prostitutie is legaal, maar de vraag naar prostituees lokt wel criminele praktijken van vrouwenhandelaren uit, Gezagsdragers moeten wegblijven van tippelzones meent Nell Westerlaken....

De discussie over de affaire-Oudkerk spitst zich toe op de vraag in hoeverre de privacy van een publiek persoon gerespecteerd dient te worden. Een nuttig zelfonderzoek, daar niet van. Maar de vraag lijkt te zijn wie 'de schuld' van zijn gedwongen aftreden kan worden aangerekend. Was het de fractie, zoals Oudkerk zelf beweert? Was het de pers die zogenaamd een hetze voerde en de privacy van de wethouder niet voldoende respecteerde, zoals PvdA-fractievoorzitter Halbertsma zegt? Was het Heleen van Royen? Als we prominente PvdA'ers zoals burgemeester Cohen en Halbertsma die Oudkerk tot op het laatst de hand boven het hoofd hielden mogen geloven, leek het land opeens vol gelegenheidsmoraalridders die Oudkerk koste wat kost wilden neersabelen.

Laten we de feiten onder de loep nemen. De wethouder heeft een tippelzone bezocht die, zoals iedereen al jaren weet, een vrijplaats is voor vrouwenhandelaren en criminelen die vrouwen dwingen tot prostitutie helaas een gebruikelijke combinatie. De verhandelde vrouwen worden dagelijks geimideerd en bedreigd, soms ook mishandeld door hun pooier die vaak hun paspoort in zijn bezit heeft of een van diens handlangers. Tijdens hun 'werk' worden ze scherp in de gaten gehouden, zodat de pooier geen cent zal mislopen. Overdag zijn de slachtoffers gedwongen tot een leven in isolement. Hun familie en vrienden in het land van herkomst zijn vaak niet op de hoogte van het bezigheden van deze vrouwen: een sterk intimidatie-argument voor de handelaar/pooier. Dreigementen met moord en met represailles op de familie zijn niet ongebruikelijk. Volgens zeer voorzichtige schattingen zijn in Nederland jaarlijks zeshonderd vrouwen het slachtoffer van deze gruwelijke vorm van nauwelijks zichtbare, moderne slavernij.

Natuurlijk, de slachtoffers kunnen naar de politie gaan als ze al de kans krijgen, maar het aantal vrouwen dat deze stap durft te maken is klein. Er dreigen immers zware represailles van gewetenloze criminelen. En mocht het tot opsporing en vervolging komen, dan heeft het de vrouw meestal als enige zekerheid dat ze binnen afzienbare tijd het land uit zal moeten. De (internationale) opsporing is ondanks alle inspanningen zeer gecompliceerd, mede doordat de daders zich niet zelden bevinden in het land van herkomst. Hulp en opvang van slachtoffers schiet ernstig tekort, niet in de laatste plaats door gebrek aan conatie en geld.

Wat valt in dit verband de wethouder aan te rekenen? Een Tsjechische sociologe en activiste tegen vrouwenhandel zei anderhalf jaar geleden in Praag: 'Zolang bij jullie (in West-Europa) een grote vraag bestaat en zo lang er geen economische gelijkheid bestaat tussen onze landen, zal het aanbod hier vandaan (Oost-Europa) in stand blijven.' Ze had het nadrukkelijk over vrouwenhandel en gedwongen prostitutie misdrijvendie met het toetreden van een aantal Oostbloklanden tot de Europese Unie makkelijker worden. Van de slachtoffers komt 60 procent uit Oost-Europa. Vrouwenhandel is lucratief en er kleven minder risico's aan dan aan wapen-en drugshandel.

Het is een goede zaak dat het bordeelverbod is opgeheven en dat prostitutie is gelegaliseerd. Helaas betekent dit niet dat elk sekshuis en elke prostituee ook legaal is. Het legale tijdverdrijf hoerenbezoek op tippelzones en andere dubieuze plaatsen leidt tot mensonterende wantoestanden, zolang het probleem van de vrouwenhandel niet effici kan worden aangepakt. Het ziet er niet naar uit dat dit binnen de komende jaren zal gebeuren, hoe groot ook de inspanningen van politie en justitie. De eerste hoerenloper zal nog moeten opstaan die bij aankomst in een sekshuis of op een tippelzone vraagt naar de verblijfs-of werkvergunning van de dame van zijn keuze. Rob Oudkerk vormt hierop geen uitzondering.

Vergelijk het probleem met het dubbelhartige softdrugsbeleid. Het roken van een jointje is volkomen legaal. Toch zijn het de individuele, legale rokers die de illegale wietkwekerijen en de overlast die daaraan soms is verbonden in stand houden. Het softdrugs-'probleem' is echter volstrekt onschuldig als het wordt afgezet tegen vrouwenhandel en gedwongen prostitutie, waarbij jonge vrouwen worden misbruikt, geimideerd en psychisch kapot gemaakt. Ze zijn onzichtbaar, ze verstoren de openbare orde niet en zijn geen gevaar voor de maatschappij. Het zou van een grote nateit getuigen om te stellen dat het probleem zich oplost door het sluiten van tippelzones. Integendeel: het probleem verplaatst zich naar nog schemeriger zones.

Deze feiten zijn lang niet nieuw. Gezagsdragers en -handhavers zijn hiervan uitstekend op de hoogte, zeker in een grote stad als Amsterdam. Ze moeten zonder problemen naar een legaal bordeel kunnen. Maar ze zouden zich gezien hun openbare functie en het belang van de rechtsorde verre moeten houden van privzoeken aan tippelzones, waar ze als klant mede-verantwoordelijk zijn voor het in stand houden van het 'aanbod', lees vrouwenhandel. Over dit aspect van het gedrag van de wethouder hebben we PvdA nog niet gehoord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden