Hoeren gaan samen voor zichzelf

De prostituees in de Utrechtse woonboten zijn helemaal niet blij met het besluit tot sluiting dat 'in hun belang' genomen is. Vormt het plan voor een coöperatie een oplossing?

UTRECHT - Tussen de halsbanden, tepelklemmen, touwen en handboeien hangt Vicky (35) twee wat fors uitgevallen dildo's op. De in sm gespecialiseerde prostituee begint zo al ruim zeven jaar de werkdag in haar kamer aan de Utrechtse prostitutiezone het Zandpad. Smakelijk legt ze uit hoe ze met bekendere en onbekendere attributen haar vaste klanten vernedert als in hun seksuele fantasieën. 'Ik werk veel liever hier dan op kantoor', zegt ze, terwijl ze haar hoge, rode laklaarzen aantrekt.


Maar hoelang nog? Ze heeft gehuild, vorige week, toen ze hoorde dat sluiting van de ramen dreigt. Vicky: 'Burgemeester Wolfsen wil nog even een punt maken met de bestrijding van mensenhandel voor hij uit Utrecht vertrekt. Maar hij laat ons stikken als hij onze werkruimte en inkomsten afpakt. Hij kan dat pas besluiten als er een alternatief is. Als vrouwen ondergronds gaan werken, lopen ze veel meer gevaar.'


Op tientallen ramen van de woonboten aan het Zandpad hangt al het briefje 'gesloten'. Waarschijnlijk is die mededeling binnenkort op alle peeskamertjes aan de Vecht te lezen. Wolfsen wil ook de laatste en grootste exploitant Wegra zijn vergunning ontnemen. Uit politie-informatie zou blijken dat de exploitant niet optreedt tegen mensenhandel. Ook zouden pooiers direct zaken doen met raamuitbaters.


Wolfsen zegt dat hij niet anders kon, hoe zuur het ook voor de prostituees is. 'In diverse strafzaken spelen de bootjes van Wegra een rol, er zijn veel signalen van mensenhandel. Iedere exploitant zou moeten hebben gezien dat er iets niet klopt als bijvoorbeeld een hoogzwangere vrouw moet werken. Er worden hier vrouwen ernstig mishandeld.'


Ruim tweehonderd prostituees, meest afkomstig uit Oost-Europa, raken hun werkplek kwijt. Ze zijn woedend en wanhopig. 'Ik weet niet waar ik heen moet', zegt een spichtige 22-jarige Bulgaarse, met donker haar en een bleke, vlekkerige huid. Sylvia, een blonde, 23-jarige landgenote in bikini zegt: 'Het klopt dat ik niet voor mezelf werk. Maar ik word niet mishandeld of misbruikt. Ik ben hier om geld te verdienen.'


Twee Dominicaanse vrouwen van 35 en 43 jaar vertellen dat ze niet alleen werken voor hun eigen levensonderhoud, maar ook voor dat van hun kinderen en familie in hun moederland. Ze hebben, net als de andere vrouwen, geen idee hoe ze nu hun vaste lasten moeten betalen. 'Wegra is de beste exploitant die ik ooit heb meegemaakt', zegt de 43-jarige met lang zwart haar. 'Ze regelden alles juist heel streng. Het staat niet op het voorhoofd van die Oost-Europese meisjes geschreven dat ze een criminele pooier hebben.'


De huren van de ruimten zijn wel erg hoog, vinden de vrouwen, 650 euro per week voor halve dagen. Dat betekent dat elke kamer 1.300 euro per week oplevert, ruim 5.200 euro per maand. Wegra heeft 115 ramen in Utrecht. 'Die exploitanten kunnen elke maand een nieuwe Porsche kopen, terwijl wij keihard moeten werken', zegt Stephanie (46). Zij is een van de 14 prostituees die een coöperatie willen vormen om zelf de ramen te exploiteren.


Ze zouden willen beginnen met het huren van één woonboot aan deze prostitutiezone met vier werkplekken. 'Het is pionieren', zegt hun jurist Marjan Wijers. Onduidelijk bijvoorbeeld is waar het startkapitaal vandaan moet komen en of het überhaupt mogelijk is een van de boten over te nemen. 'We kunnen niet direct honderden werkplekken bieden', zegt ze. 'Wij ontwikkelen dit model voor de langere termijn.'


Opvallend genoeg helpt ook een regelmatige klant van het Zandpad de prostituees met het opzetten van een coöperatie. Bart, vijftiger en ondernemer uit Amsterdam, geeft de vrouwen bedrijfsadvies. Hij regelde ook bussen waarmee de prostituees dinsdag naar het stadhuis gaan om actie te voeren.


De ondernemer was maandag ook met Wijers en een aantal vrouwen bij de Kamer van Koophandel. Een meerderheid in de raad is voor het oprichten van een coöperatie. Ook Wolfsen vindt het een goed initiatief: 'Deze vrouwen maken een assertieve indruk. Wij zullen hen faciliteren waar nodig.'


Stephanie denkt dat de huren van de werkruimtes met een coöperatie omlaag kunnen. Wel zal het de vrouwen tijd kosten zaken zelf te organiseren. Ze vreest dat veel buitenlandse vrouwen liever de illegaliteit ingaan.


Maar ook een mondige, zelfstandige Nederlandse prostituee als Vicky, met een heao-diploma op zak, staat niet te springen om de coöperatie. 'Het is een goed initiatief, maar ook een onzekere noodgreep', zegt ze. 'Voorlopig staan we op straat, er is nog niets geregeld.' Daarom gaat Vicky eerst proberen met advocaat Max Moszkowicz jr. sluiting van de werkruimtes aan te vechten.


Vicky snapt niet wat er mis is met Wegra. 'Ik krijg een kwitantie als ik mijn huur betaal. Het is een professioneel kantoor, dat orde houdt. Ik vraag me af of de coöperatie ook zulk toezicht kan organiseren.' Ze hangt nog een paar leren jurken op, legt een pakje staven in het raam, die ze op verzoek in urinebuizen steekt. Het is een uitbundige uitstalling in haar kamer, nu de gordijnen opengaan voor de klanten. 'Ik moet er niet aan denken om met deze hele rambam te gaan sjouwen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden