Hoera, we mogen weer lezen!

Nog even en we kunnen weer: kiezen uit stapels verse boeken, want volgende week opent het boekenseizoen. Arjan Peters ziet vooral uit naar de nieuwe Paul Auster.

Veel lezen kan wantrouwen oproepen. Misschien omdat het een solistische hartstocht is. Jij bent maar met die boeken bezig, en niemand anders kan daar bij. Zoiets wekt wrevel. Alle veellezers kunnen er reeds in hun jeugd van meepraten. In Report from the Interior van Paul Auster (1947), dat op 17 september in de Nederlandse vertaling verschijnt als Bericht vanuit het innerlijk, staat ook zo'n staaltje. Auster herinnert zich de leraar Engels uit de brugklas, meneer S., die zijn pupillen wilde stimuleren om vooral méér te lezen. Achter in het lokaal had S een groot pennenbord neergezet, met verticale kolommen van gaatjes, en gedurende twee maanden moesten de leerlingen daarop laten zien hoeveel ze lazen, door elke keer als ze een boek hadden gelezen een haakje in een hoger gaatje te prikken.


De kleine Auster, die al veel las, werd door deze competitie aangevuurd tot nog grotere prestaties. Om de twee of drie dagen deed hij zijn haakje een gaatje hoger. Na twee maanden stond Paul Auster op eenzame afstand bovenaan.


Toen was daar de leraar Engels, bekeek het bord, en stak een schuimende tirade af tegen de 12-jarige Paul: dat hij de boel beduvelde, hier stond straf op, hij was een onbeschaamde leugenaar. Zijn woorden troffen hem als mokerslagen. Paultje barst in huilen uit.


Na afloop van de les, in een lege klas, overtuigt de nasnikkende pupil zijn docent alsnog. Hij kreeg de zakdoek van meneer S. om zijn neus te snuiten en tranen weg te vegen. Hoewel de zakdoek schoon was, rook Paul ook iets zurigs en weerzinwekkends, 'een geur van mislukking'. Dat hij dat heeft onthouden en 25 jaar later publiceert, is een zoete wraak.


Nog even en we mogen weer: alle nieuwe boeken lezen, zonder remming of straf. De mislukkingskunstenaar van Willem Otterspeer (het eerste deel van zijn Willem Frederik Hermans- biografie), de roman Het puttertje van Donna Tartt die gelukkig bijna duizend bladzijden telt, de dagboeken van Doeschka Meijsing en de Verzamelde verhalen van Willem Brakman, en de nieuwe romans van Sofi Oksanen (Als de duiven verdwijnen), Chimamanda Ngozi Adichie (Amerikanah) en Jhumpa Lahiri (Twee broers).


De aanbiedingsfolders van de uitgeverijen blikken zelfs vooruit naar begin 2014, met ten minste twee geweldige aankondigingen: een nieuwe roman van Jeroen Brouwers (Het hout), en de vertaling van een autobiografisch relaas uit 1937 van de Hongaarse auteur Frigyes Karinthy: Een reis om mijn schedel. Altijd gedacht dat de geringste actieradius die van Xavier de Maistre's Reis door mijn kamer was, maar Karinthy beschreef een tocht door zijn eigen hoofd, nadat er een hersentumor bij hem was geconstateerd.


Die boeken liggen straks allemaal op ons te wachten. We gaan er tegenaan, en geen ongelovige docent of slome klas die ons kan stoppen. En tot de leesgrage scholieren zeg ik dan ook: houd moed. Nog maar een paar jaar wantrouwen weerstaan. De vrijheid van het oeverloze lezen wenkt.


Paul Auster: Bericht vanuit het innerlijk

De Arbeiderspers, euro 19,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden