Hoera, het beton is jarig!

Wie denkt dat een vakbeurs louter dient om nieuwe technische snufjes voor het voetlicht te brengen, komt op de Bouwbeurs in Utrecht bedrogen uit....

De feestelijke datering doet ietwat willekeurig aan. De Romeinse bouwheer Vitruvius schreef al in de eerste eeuw voor Christus een handleiding voor het gebruik van petrus liquidus. Dit weerhoudt de betonproducenten er niet van eens flink uit te pakken op de Bouwbeurs. Op een van het Archäologisches Landesmuseum Baden-Württemberg overgenomen expositie kunnen belangstellenden kennisnemen van de in beton gegoten bouwprestaties van de Romeinen. Een sprekende illustratie vormt het Colosseum in Rome, dat dankzij een betonnen fundament nog steeds overeind staat.

Na de val van het Romeinse rijk raakte het opus caementitium in onbruik. Pas in de Napoleontische tijd werd beton als bouwmateriaal herontdekt. Eeuwig zonde, vindt Richard Brouwer, manager bij een Nederlandse betonproducent. 'We hebben honderden jaren lopen klungelen en knoeien. Wat hebben we in al die tijd gepresteerd? Niets.'

Een groot pleitbezorger van het hernieuwde gebruik van beton was de schrijver Bordewijk. In zijn roman Bint (1934) bracht hij een ode aan het stoere bouwmateriaal. 'Het beton was op de man af. Het kwam van de aarde, het was de aarde, het was aarde op aarde. Het was steen onder de wielen en onder de voet, glad, stroef, volmaakt. Het was een wapenrusting.'

Afgezet tegen Bordewijks martiale proza klinken verkoopslogans als 'Beton maakt goede sier' en 'Zekerheid als fundament' nogal mager. De tamme toon is begrijpelijk, want dankzij de bouw-boom raken de betonproducenten hun nering toch wel kwijt. En bij de doorberekening van de stijgende prijs van bouwmaterialen kijken opdrachtgevers tegenwoordig ook niet op een miljoen meer of minder.

Dat was in het oude Rome wel anders. Bij de uitvoer van publieke werken werd beslag gelegd op de bezittingen van de aannemer. Bij kostenoverschrijdingen kon de aannemer naar zijn eigendommen fluiten. Een efficiënt instrument voor duurzaam en betaalbaar bouwen. Waar het Romeinse beton nog fier overeind staat, zuchten hedendaagse constructies onder betonrot en toucheren tunnelbouwers tientallen miljoenen guldens met rekenkundige slimmigheidjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.