Hoera! De Maand van de Spiritualiteit is begonnen

Frank: Ik denk dat jij de lezer verantwoording verschuldigd bent...

Maarten: Waarover?

Frank: Over het feit dat jij vandaag deelneemt aan de openingsmanifestatie van de Maand van de Spiritualiteit.

Maarten: Jij ook!

Frank: Klopt. Alleen zal dat de Volkskrant-lezer niet verbazen omdat die mij heeft leren kennen als een spiritueel persoon. Jij daarentegen hebt je laten kennen als een rationele dorknoper; als iemand die, om met de socioloog Max Weber te spreken, religiös unmusikalisch is.

Maarten: Ik verzet me sterk tegen de gedachte dat alleen religieuze mensen spiritueel zijn. Net als tegen de opvatting dat rationaliteit en spiritualiteit niet samengaan. Wist jij dat spiritualiteit van spiritus komt, dat ‘geest’ betekent?

Frank: En ‘adem’.

Maarten: Wat is er rationeler dan ademen? Ik werk graag mee aan de Maand van de Spiritualiteit omdat die volgens mij laat zien dat redelijke mensen eindelijk het recht opeisen om mee te praten over zaken die er echt toe doen. Waartoe ben ik op aarde? Hoe moet ik leven? Hoe verhoud ik mij tot mijn medemens? Tot de wereld om mij heen? Te lang hebben we religie antwoorden op die vragen laten verzinnen.

Frank: Ik weet niet of nieuwe spiritualiteit nu per se breekt met religie. Neem deze woorden van de Amerikaanse heks, juriste en filosofe Phyllis Curott. Zij schrijft in Heksenkunsten: ‘Een nieuwe religie verschijnt wanneer de oude religies niet langer beantwoorden aan de werkelijkheid of aan de behoeften van de mens. Met de moderne hekserij scheppen we collectief een religie die nadrukkelijk tegemoetkomt aan onze behoeften, en dit maakt Wicca tot een van de meest dynamische, opwindende religies van dit postchristelijke tijdperk.’

Maarten: Een religie die van zichzelf zegt dat ze zichzelf schept, is geen religie meer. Deze vrouw neemt zelf de verantwoordelijkheid voor haar metafysica. Ze zegt niet dat ze die van een profeet doorgekregen heeft. Of – erger nog – dat ze zelf de profeet is. Ze neemt niets gedachteloos over van haar ouders of cultuur. Nee, ze schept met anderen de vorm van geloof waar deze tijd volgens haar behoefte aan heeft.

Frank: ‘De magie van gisteren is de wetenschap van vandaag’, schrijft Curott ook. En: ‘de ware kracht die een betovering doet werken, bevindt zich in je en om je heen: het is de kracht van je verbinding met het goddelijke’. Ze vertelt hoe je moet toveren.

‘Stel dat je een nieuwe baan wilt hebben. Dan kun je een orakel raadplegen. Of een bad nemen met kruiden erin om kracht te verzamelen. Of een cirkel in de aarde trekken en daar midden in gaan staan. Je kunt met volle maan een heuvel beklimmen en schreeuwen dat je die baan krijgt. Vertel mij eens wat daar rationeel aan is?

Maarten: Dat je ook altijd moet ‘handelen in overeenstemming’. Alleen een betovering uitvoeren om een nieuwe baan te krijgen, voldoet volgens Wicca niet. Je moet ook solliciteren, een opleiding volgen, netwerken.

Frank: Dan is het vertrouwen in de kracht van magie niet zo groot.

Maarten: Wel. Want: ‘Handelen in overeenstemming herinnert je eraan dat je leven magie is’. Wicca maakt alles magisch, ook solliciteren, een opleiding volgen, netwerken.

Frank: Tenzij de betovering niet werkt.

Maarten: Nee, want dan loop je tegen ‘de magie van het lot’ aan.

Frank: Als alles magie is, dan kun je dus voor alles ‘de magie van’ zetten. De magie van maandagochtend acht uur. De magie van de zaterdagse boodschappen. De magie van de vergadering. Je kunt de woorden ‘de magie van’ dan net zo goed weglaten.

Maarten: Graag. Dat is de volgende stap op het pad van de rationaliteit, na nieuwe spiritualiteit.

LEZERSOPROEP

Is het universum werkelijk ‘een meesterwerk van overvloed’? Een catalogus waaruit de mens kan kiezen wat hij wil, zoals The Secret beweert? Zijn druïden vrouwonvriendelijk? Waarom past het boeddhisme zo goed bij het neoliberalisme? Is geld ‘eigenlijk een symbool voor de levensenergie die we uitwisselen en de levensenergie die we gebruiken ten gevolge van de diensten die we aan het universum verlenen’, zoals Deepak Chopra schrijft? Waarin verschilt religie van spiritualiteit? Staan we wel genoeg open voor de natuur in onszelf? Kiezen mensen zelf voor hun ziekte? Loopt u rond met dergelijke of geheel andersoortige vragen? Frank en Maarten beantwoorden die hier de komende drie weken graag tijdens de Maand van de Spiritualiteit. Mail uw vraag naar: vervolg@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden