NieuwsMiljoenennota

Hoekstra: zware economische klap, maar 2021 is ‘meer dan herstellen van de coronacrisis’

De grootste economische klap door de coronacrisis moet nog komen. Dat zei minister Wopke Hoekstra (Financiën) dinsdag bij het aanbieden van de Miljoenennota aan de Tweede Kamer. 

Minister Wopke Hoekstra (Financiën) presenteert op Prinsjesdag in de Tweede Kamer het koffertje met de rijksbegroting en miljoenennota. Beeld ANP

De woorden van Hoekstra sloten aan bij die van koning Willem-Alexander even daarvoor tijdens de Troonrede. De minister waarschuwde dat de werkloosheid volgend jaar oploopt, meer bedrijven failliet zullen gaan en de overheidsfinanciën het zwaar te verduren krijgen. Vooral voor de horeca, de luchtvaart en het toerisme is het vooruitzicht ‘somber’, zei hij.

Hoekstra begon zijn verhaal met een anekdote uit het jaar 1696. De Nederlandse ontdekkingsreiziger Willem de Vlamingh zette toen voet aan land op Nova Hollandia, het gebied dat nu Australië heet. Daar zag De Vlamingh als eerste Europeaan zwarte zwanen, een term die in de economie wordt gebruikt voor onverwachte gebeurtenissen met een grote impact. De coronacrisis is zo’n zwarte zwaan, zei Hoekstra. ‘Eigenlijk kan het niet, maar het gebeurt toch.’

De komende jaren zal het virus een ‘ontwrichtend effect’ hebben op de samenleving, waarschuwde hij. ‘Economisch is de wereld totaal veranderd.’ In januari van dit jaar groeide de economie nog, al bijna zes jaar lang. Meer mensen waren in Nederland aan het werk dan ooit tevoren. Nu zien we volgens Hoekstra de sterkste krimp sinds de Tweede Wereldoorlog. Tientallen miljarden euro’s trok hij uit aan noodhulp, net zulke hoge bedragen aan inkomsten zijn verdampt.

Schade beperken

Gelukkig had Nederland de overheidsfinanciën goed op orde, aldus Hoekstra. Hij zet ‘alles op alles’ om te zorgen dat de schade voor de economie beperkt blijft. Om banen te redden is het steunpakket voor bedrijven verlengd tot medio volgend jaar. Hij waarschuwde dat een deel van de werknemers zal moeten worden omgeschoold. Bedrijven moeten hun activiteiten aanpassen. ‘We vragen om aanpassingsvermogen, maar bieden ook een helpende hand.’

Maar de begroting voor 2021 is ‘meer dan herstellen van de coronacrisis’, aldus Hoekstra. Hij noemde de klimaat- en pensioenakkoorden, extra investeringen in onderwijs, een lastenverlichting, meer geld voor de bestrijding van georganiseerde criminaliteit en woningbouw.

Ook gaat het kabinet aan de slag met de grote hoeveelheid flexbanen in Nederland en wil Hoekstra door met ‘het vergroenen van het belastingstelsel’. Het nationale groeifonds moet ruimte bieden om te investeren ‘in die onderwerpen waar experts in binnen- en buitenland al jaren van zeggen dat Nederland er te weinig aan doet: kennisontwikkeling, innovatie, research & development en infrastructuur.’

Achterhaald

‘We hebben een lastige fase achter ons, en we hebben een lastige fase voor de boeg’, besloot Hoekstra. ‘Toch kijk ik met enig optimisme de toekomst in.’ De begroting van dit jaar is geen normale, weet hij. ‘Normaal gaat het over veranderingen met percentages achter de komma. Nu is dat anders.’ Ook zou het kunnen dat de cijfers in de begroting door een heropleving van het virus plotsklaps achterhaald zijn.

Het blijft dus ‘sturen in de mist’. Des te belangrijker is het om de economie robuuster te maken, aldus Hoekstra. ‘Want je weet tenslotte niet wat je niet weet, maar je kunt je er wel op voorbereiden. (...) Op nieuwe zwanen die overvliegen, welke kleur ze ook hebben.’

LEES OOK:

Nederland moet zich ‘schrap zetten voor de gevolgen van een zware economische terugslag’ door de coronacrisis. Dat zei koning Willem-Alexander dinsdag in zijn Troonrede, waarin hij ook aandacht had voor discriminatie in Nederland.

Juist op de mooiste herfstdag van het jaar kan door corona de traditionele rijtoer op Prinsjesdag niet doorgaan. Alles is anders in 2020, ook het gebruikelijke ceremonieel. Hoe gaat het dan wel? Dat leest u in deze Kijkwijzer.

2020 moest het oogstjaar worden voor Rutte III. En toen werd alles anders. Het kabinet bleek slecht voorbereid, maar werd gaandeweg wijzer. De politieke redactie van de Volkskrant deelt rapportcijfers uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden