Nieuws Troonrede

Hoekstra: investeringsfonds om Nederland klaar te maken voor een toekomst met minder groei

Nederland moet zich voorbereiden op ‘een fase van gematigde groei’, ook al zijn de economische vooruitzichten voor het komend jaar positief. Om het land klaar te maken voor een toekomst waarin ‘ons verdienmodel op de lange termijn onder druk staat’, gaat het kabinet vanaf volgend jaar tegen lage rente miljarden euro’s lenen om te investeren in ‘duurzame economische groei’.  

Minister Wopke Hoekstra van Financiën presenteert in de Tweede Kamer het koffertje met de Miljoenennota. Beeld Remko de Waal / ANP

Dat heeft minister Hoekstra van Financiën dinsdagmiddag aangekondigd bij de aanbieding van de rijksbegroting voor 2020 aan de Tweede Kamer. Hij stelde vast dat de Nederlandse economie ‘vooralsnog robuust is’, maar waarschuwde dat het land zich moet voorbereiden op een nieuwe toekomst waarin de vergrijzing verder toeneemt en de arbeidsproductiviteit minder hard groeit. De lage rentestand biedt het kabinet echter de kans om te investeren in ‘research and development, kennisontwikkeling en infrastructuur’. 

Het gaat om verstandige investeringen ten bate van economische groei op de lange termijn’, aldus Hoekstra. ‘Ze moeten ten goede komen aan ons langetermijnverdienvermogen.’ De precieze voorwaarden van het fonds worden begin 2020 bekend. Kijk hier naar de toespraak van Wopke Hoekstra:

Troonrede

Eerder op de middag gaf koning Willem-Alexander de hoofdlijnen van het kabinetsbeleid voor volgend jaar prijs in de Troonrede. Hij begon met een verwijzing naar operatie Market Garden, waarmee de geallieerden in 1944 met duizenden parachutisten belangrijke strategische punten op de Duitsers probeerden te veroveren. ‘75 jaar later lijken vrijheid, democratie en een sterke rechtsstaat vanzelfsprekende waarden. Maar wie de wereld beschouwt, realiseert zich hoe bijzonder het is te leven in een land waarin mensen zich veilig kunnen voelen.’

De koning hekelde de felle toon in het publieke debat en op de sociale media, waar ‘de tegenstellingen soms de boventoon lijken te voeren’. ‘De dagelijkse realiteit is voor de meesten van ons anders.’ Nederland blijft een land van ‘vrijwilligers en van verstandige compromissen in het brede midden’, aldus Willem-Alexander.

Volgens de koning is de kern van het kabinetsbeleid dat mensen zich zeker voelen. Zeker van waardevol werk bijvoorbeeld, en een fatsoenlijk inkomen. Om de economie klaar te maken voor de toekomst verzet de regering de bakens voor de middellange- en lange termijn met het pensioenakkoord en het klimaatakkoord. De koning vergeleek het met de ‘ingrijpende besluiten’ van vroeger om de Afsluitdijk en de Deltawerken te bouwen. 

Groeien

De vraag is hoe de Nederlandse economie ook over twintig of dertig jaar duurzaam kan blijven groeien, aldus de koning. ‘Daarvoor komt de regering nog dit jaar met een breed opgezette groeiagenda en begin volgend jaar met een opzet voor een investeringsfonds.’ Over zo’n fonds werd voor Prinsjesdag al wekenlang gespeculeerd.

Welzijn en welvaart staan in Nederland niet op zichzelf, maar hangen volgens Willem-Alexander sterk af van de internationale situatie. Die situatie verandert snel, met de opkomst van ‘landen als China en India als economische en politieke grootmachten’ en de opstelling van Rusland onder president Poetin.

Brexit

Ook de bondgenootschappen met de Verenigde Staten (met Donald Trump als president) en het Verenigd Koninkrijk (dat op een Brexit afkoerst) krijgen ‘ten dele een andere invulling’. Voor de regering staat buiten kijf dat ‘de trans-Atlantische samenwerking en de Europese Unie de hoekstenen zijn van het Nederlandse buitenlands beleid’. Een sterke EU is nodig om de belangen van de lidstaten als Nederland te behartigen, aldus Willem-Alexander.

Vluchtelingen

De koning veroordeelde ‘de gebrekkige onderlinge solidariteit tussen de EU-lidstaten’ bij het opvangen van vluchtelingen die de Middellandse Zee oversteken om Europa te bereiken. ‘Ieder land moet zijn deel doen. Nederland vangt vluchtelingen, de mensen die onze hulp echt nodig hebben, altijd op.’ ‘Juist daarom moet aan asielzoekers die geen kans maken op een status of overlast veroorzaken een halt worden toegeroepen.’ 

Rudi Hemmes
De koning sloot zijn Troonrede af met een verwijzing naar Rudi Hemmes, een inmiddels 96-jarige oud-Engelandvaarder, die als lid van de Prinses Irene Brigade deelnam aan de bevrijding van Nederland. ‘Ik voel me verantwoordelijk om door te geven aan jongere generaties dat je in verzet moet komen als het nodig is’, zo haalde de koning Hemmes aan. Willem-Alexander: ‘Als jonge man maakte deze held met gevaar voor eigen leven een keuze voor de toekomst van ons land. En nu, 75 jaar later, is het nog altijd de toekomst die hem drijft. Dat is niet alleen inspirerend – het is een opdracht aan ons allen.’

In april vorig jaar vertelde Hemmes zijn verhaal aan leerlingen van groep zeven en acht van de Annie M.G. Schmidtschool in Den Haag. Verslaggever Bart Dirks was erbij.

Lees meer over Prinsjesdag

Hoe zit het met uw koopkracht?
Volgend jaar gaan we er gemiddeld flink in koopkracht op vooruit. Maar lang niet alle huishoudens profiteren evenveel. Bekijk hier wat u kunt verwachten voor uw inkomensgroep.

Volledige Troonrede teruglezen
Lees hier de complete tekst van de Troonrede nog eens terug.

Rapportcijfers voor de ministers
Komend parlementair jaar wordt voor de meeste ministers cruciaal. Hoe doen zij het? Rutte III is een zesjeskabinet met potentie.

Voorbeschouwing op het nieuwe politieke jaar
Het derde kabinet-Rutte wist zich het afgelopen jaar met enkele verrassende politieke deals uit de gevarenzone te manoeuvreren. Nu breekt de tijd van de taaie uitvoering aan. Ook premier Mark Rutte zal zichzelf opnieuw moeten uitvinden.

Bellen met Frank Hendrickx: zullen er nog verrassingen zijn?
Nadat de Miljoenennota vrijdag traditiegetrouw uitlekte, lijken er deze Prinsjesdag weinig verrassingen uit het koffertje te komen. Of toch wel? We bellen met politiek verslaggever Frank Hendrickx.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden