Hoekse Lijn geopend: op je slippers van de Coolsingel naar het strand

Bewoners in de regio-Rotterdam dachten dat het er nooit van zou komen: de metroverbinding van Schiedam naar Hoek van Holland, op het oude treinspoor dat 2,5 jaar geleden werd opgeheven. ‘We hebben 160 duizend kilometer aan testritten gereden. Dat is vier keer de aarde rond.’

Wachten op de eerste metro van de Hoekse Lijn.Beeld Freek van den Bergh / de Vokskrant

Eindelijk, eindelijk is het zover: met twee jaar vertraging rijdt zaterdag eindelijk de eerste metro vol nieuwsgierige passagiers op de Hoekse Lijn, de voormalige spoorlijn tussen Schiedam en Hoek van Holland. ‘Ik kan bijna niet geloven dat hij echt gaat rijden’, zegt Anja Baauw uit Vlaardingen  op het spiksplinternieuwe metrostation Steendijkpolder in Maassluis.

‘Ze waren ook wel een beetje te optimistisch door te denken dat ze de klus binnen vijf maanden konden klaren’, vindt Alex van Asperen uit Maassluis. ‘Er is heel veel gemopperd in de regio.’ De Hoekse Lijn is in Rotterdam en omstreken zelfs wel vergeleken met de Noord-Zuidlijn in Amsterdam, maar dat lijkt een tikkeltje overdreven. Want wat stelt een vertraging van twee jaar nou voor?

Omstandigheden

Nou, heel wat, als je de historie en omstandigheden van de Hoekse Lijn in ogenschouw neemt. Op 31 maart 2017 reed de laatste trein op het 24 kilometer lange traject tussen Schiedam en Hoek van Holland. De spoorlijn zou in vijf maanden worden omgebouwd tot een metrolijn. De sporen bleven gewoon liggen, alleen de NS-stations werden verbouwd tot metrostation (plus de bouw van een nieuw station) en er moesten wat technische aanpassingen aan de infrastructuur plaatsvinden.

De planning was dat de eerste metro eind augustus 2017 al zou rijden. Tot die tijd moesten de inwoners van Hoek van Holland, Maassluis, Vlaardingen en Schiedam het doen met vervangend busvervoer. Maar toen begon de ellende. De ondergrond zat vol met leidingen en kabels – de sanering daarvan vergde veel tijd.

De metro op de Hoekse Lijn, de verbinding tussen Rotterdam en Hoek van Holland, is na veel vertraging geopend.Beeld Freek van den Bergh / de Vokskrant

Maar de meeste vertraging ging in het beveiligingssysteem zitten – de software daarvan bleef eindeloos haperen. De complexiteit was zwaar onderschat. De nieuwe metrolijn gaat over spoorbruggen en voert over gelijkvloerse kruisingen. Bovendien moet er ook nog goederenvervoer per trein over.

Dan gingen de spoorwegbomen bij een gelijkvloerse kruising in Vlaardingen weer heel even open als de ene metro net langs was geweest, maar de andere er in tegengestelde richting al weer aan kwam. Levensgevaarlijk. En wat te doen als er een goederentrein stil zou komen te staan? Er werd eindeloos getest en gesleuteld aan het veiligheidssysteem.

‘We hebben in totaal 160 duizend kilometer aan testritten gereden’, memoreert directeur Maurice Unck van vervoersbedrijf RET (Rotterdamse Eelectrische Tram). ‘Dat is vier keer de aarde rond.’

Verre van vlekkeloos

Zelfs de RET-woordvoerder is de tel kwijt geraakt hoe vaak de ingebruikname van de Hoekse Lijn is uitgesteld: zeker vier keer, misschien wel vijf keer. De bewoners in de regio waren er helemaal klaar mee. Want het vervangend busvervoer verliep verre van vlekkeloos. Bussen kwamen te laat of zaten bomvol. Wie zijn toevlucht zocht in de auto, raakte verstrikt in kilometers lange files.

In cafés en op verjaardagsfeestjes werd steen en been geklaagd. Als een particulier bedrijf zoveel onkunde had vertoond, was het al lang failliet geweest, zo werd gemopperd. Het gebed zonder end met de Hoekse Lijn kostte een Rotterdamse wethouder de kop, D66’er Pex Langenberg. Er werden zelfs Kamervragen in Den Haag gesteld over de ‘enorme vertraging’ - maar de minister kon slechts verwijzen naar de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, die opdrachtgever is.

Het tracé van de Hoekse Lijn. Van Schiedam Centrum tot Hoek van Holland Haven loopt de nieuwe metrolijn die zaterdag in gebruik is genomen (24 kilometer lang). Van Hoek van Holland Haven tot Hoek van Holland Strand wordt er nog 1 kilometer aan gebouwd - dat is in 2022 klaar. De rest van de lijn (van Schiedam CS tot Nesselande) is al een bestaande metrolijn.Beeld RET

‘Het geduld van reizigers is lang beproefd’, erkent RET-directeur Unck. Samen met twee bewoners (Baauw en Van Asperen) opent hij zaterdagmiddag de poortjes van metrostation Steendijkpolder. Door alle vertraging past hem enige bescheidenheid. ‘Reizigers staan vandaag centraal. Zij hebben lang moeten wachten’, aldus Unck. ‘We zijn blij hen nu deze gratis kennismakingsdag te kunnen aanbieden.’

Door alle tegenslagen en vertragingen is ook het budget ver overschreden, met liefst 90 miljoen euro. De ombouw van spoor- naar metrolijn kost uiteindelijk 462 miljoen euro. Een laatste stukje van een kilometer moet nog worden aangelegd: van Hoek van Holland Haven naar Hoek van Holland Strand. Dat moet in 2022 klaar zijn. ‘Dan kun je op je slippers van de Coolsingel naar het strand’, zegt de Rotterdamse wethouder Arjen van Gils. ‘Daar kijken we naar uit.’

Eerste metroritje

Nico Looije (63) uit Hoek van Holland maakt zaterdag zijn eerste metroritje naar Schiedam. ‘Die busverbinding was hopeloos’, merkt hij kort maar krachtig op. ‘Het duurde twee keer zo lang als met de trein, en nu de metro, en je werd helemaal door elkaar geschud in die bus. Er werd ontzettend gesjeesd. Het was voor die chauffeurs steeds weer een gevecht om het dienstschema te halen.’

Ach, loopt niet elk infrastructuurproject vertraging en budgetoverschrijding op, verzucht Looije in de metrowagon: Amsterdam heeft zijn Noord-Zuidlijn, Rotterdam zijn Hoekse Lijn. ‘Alleen hadden we hier geen last van verzakkende huizen, maar van de software’, zegt hij met een brede grijns.

Hans Kolling (69) uit Maassluis vindt het wel jammer dat de trein niet meer rijdt. ‘Dit was geen boemellijntje, maar een internationale spoorlijn’, zegt hij met weemoed. ‘Hier kwamen internationale treinen uit Berlijn en zelfs Moskou die aansloten op de ferry naar Engeland.’ Hij is een treinfanaat en wijst vanuit de metro naar een lege vlakte langs het spoor bij Hoek van Holland: ‘Hier lagen vroeger allemaal rangeersporen. Echt jammer dat de treinverbinding na 125 jaar is opgeheven.’

De metro op de Hoekse Lijn, de verbinding tussen Rotterdam en Hoek van Holland is na veel vertraging geopend. Beeld Freek van den Bergh / de Vokskrant

Boottreinen

Looije spaarde als jongetje doppen van buitenlandse flessen  – die ging hij op het station zoeken als er weer eens zo’n internationale trein was aangekomen. Hij haalt ook herinneringen op aan de speciale ‘boottreinen’ die vanaf de ferry linea recta naar Amsterdam en vice versa reden. De tijden zijn veranderd: nu moeten de passagiers de metro nemen.

Duizenden bewoners maken zaterdag gebruik van de gratis metroverbinding. Vanaf maandag zal de exploitatie opstarten, maar nog niet met een volledige dienstregeling. Unck waarschuwt dat ook in deze startfase zich nog kinderziektes kunnen voordoen: ‘Verwacht niet dat alles meteen vlekkeloos verloopt.’ Over een maand is de volledige exloitatie van de Hoekse Lijn voorzien.

De schier eindeloze vertraging van de metrolijn heeft ook enkele musici in de regio geïnspireerd. Zo bracht de Vlaardingse zangeres Sandy Struijs begin dit jaar het lied ‘Op de metro, ach we wachten al zo lang’ uit (op de melodie van In the Navy van de The Village People). En de Hoekse coverband Bahama’s kwam met de kraker ‘Wachten op de Hoekse Lijn’, op muziek van de Dodenrit van drs P.

Deze zaterdag lanceren de Bahama’s een positievere en meer blijmoedige videoclip via Youtube: ‘Is dit de lijn naar Hoek van Holland?’, vrij naar Tony Christies Is this the way to Amarillo. Het is een lofzang op de Hoekse Lijn, die een eind maakt aan ‘uren stilstaan en mokken in de file’. Zanger Gene Travis: ‘Want als ik droom van het lekkere zandstrand, pak ik mijn tas en laat mijn jas.’

Voor meer informatie over de Hoekse Lijn, zie deze website.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden