'Hoe zuur het ook is, ik heb geen spijt'

Peter Rehwinkel (PvdA) nam ontslag als burgemeester van Groningen, voor een mooie functie in Barcelona. Dat liep gruwelijk mis. Nu vertelt hij voor het eerst zijn verhaal.

'Nooit is mij vooraf meegedeeld dat de nieuwe functie die ik zou gaan vervullen in Barcelona niet meer door zou gaan als ik geen burgemeester meer zou zijn. Pas weken nadat ik ontslag had genomen als burgemeester in Groningen werd mij dat duidelijk.'


Peter Rehwinkel (PvdA) nam een half jaar geleden ontslag als burgemeester van Groningen, lang voor het aflopen van zijn eerste ambtstermijn. Hij gaf zijn politieke loopbaan in Nederland op om zich in te zetten voor internationale rampenbestrijding bij United Cities Local Governments (UCLG) in Barcelona, een wereldwijd verbond van gemeentebestuurders. Onbetaald weliswaar, maar het leek hem een kans.


Het liep anders: sinds zijn vertrek uit Groningen zit Rehwinkel al maanden werkloos thuis. Maandag schreef een woordvoerder van UCLG vanuit Barcelona aan verschillende Nederlandse media, waaronder de Volkskrant: 'Meneer Peter Rehwinkel werkt niet bij UCLG en hij verloor zijn mandaat toen hij opstapte als burgemeester.'


Vanuit zijn huurappartement in Amsterdam, waar hij sinds zijn vertrek uit Groningen woont als hij niet in zijn tweede huis in Spanje is, vertelt Rehwinkel nu voor het eerst zijn verhaal. Weken lang knalt het hem nu al tegemoet, via Twitter en Teletekst: hij werkt niet bij ULCG, ook niet onbetaald. Dat is waar. Maar hij wil uitleggen: 'Ik heb die functie bij ULCG niet verzonnen.'

Facebookrellen

Terug naar oktober 2013. Rehwinkel is sinds vier jaar burgemeester van Groningen. Aanvankelijk voelt dat als thuiskomen: hij is opgegroeid in het Noorden. Nu vertoont zijn droombaan slijtageplekken. Lastige dossiers - de Facebookrellen in het Groningse villadorp Haren, een bijna-overstroming - worden hem als burgemeester aangewreven, zo lijkt het wel.


'In officiële rapporten kreeg ik steeds een gunstige evaluatie. Maar in de beeldvorming op Twitter werd dat anders. Ik vroeg me steeds vaker af: wat is er aan de hand in Groningen?'


Hij overweegt het over een andere boeg te gooien. Een internationale nevenfunctie biedt hem die kans. Rehwinkel is actief bij de internationale tak van de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG), een club die contact heeft met UCLG, een vooraanstaand gezelschap van burgemeesters uit de hele wereld. In maart 2013 reist Rehwinkel drie dagen naar de Turks-Syrische grens en heeft daarover contact met de burgemeester van Istanbul, president van UCLG.


De reis is een succes. Rehwinkel presenteert na afloop een rapport over internationale rampenbestrijding dat goed wordt ontvangen. Kan hij binnen UCLG geen kwartiermaker worden op dit gebied, een nieuw centrum opzetten misschien? 'Special representative' zal hij worden, op het gebied van 'local government disaster management.'


Het klinkt als een mooiere baan dan burgemeester in Groningen. 'Ik dacht al langer: dit wordt mijn toekomst.'


Rehwinkel weet zeker: als special representative ben je voltijds in touw. Zo'n functie gaat niet samen met het burgemeesterschap van een grote stad. 'Tijdens de reis in Turkije, drie dagen, werd al ik constant gebeld over dingen die in Groningen speelden. Bij UCLG moest ik leiding gaan geven aan een ingewikkeld proces dat volop aan de gang was. Het zou een zware taak worden. Het was mijn inschatting dat die functie niet te combineren was met het burgemeesterschap van Groningen.'


Hij schrijft zijn ontslagbrief. Er wacht hem immers een internationale uitdaging. Maar op het hoofdkwartier van de organisatie in Barcelona weten ze niks van zijn vertrek uit Groningen.


'Nee, dat ik ontslag nam als burgemeester, heb ik vooraf niet besproken binnen UCLG. Dat vond ik niet kies naar het college en de raad in Groningen toe. Ik wist toen dat nog niet zeker was dat er een betaalde baan uit zou komen. Maar ik vond dat ik dat risico moest nemen en het netjes moest doen: door uit mezelf op te stappen als burgemeester.'


Ruim een week nadat Rehwinkel zijn vertrek heeft aangekondigd, brengt UCLG naar buiten dat zijn nieuwe baan aanvankelijk onbetaald is. In Groningen veroorzaakt dat consternatie: als oud-burgemeester heeft hij namelijk recht op wachtgeld. 'Wat dat betreft steek ik mijn hand in eigen boezem. Ik had dat uitdrukkelijk moeten melden en heb dat in de snelheid van het moment niet gedaan. Maar het kon op termijn een betaalde functie worden.'


Hij laat weten dat hij voor drie maanden afstand doet van zijn recht op wachtgeld. Ondertussen blijkt dat Rehwinkel ook geen special representative meer wordt. Zijn functie gaat anders heten. 'De term special representative was al als besluit voorgelegd. Maar later had het die naam opeens niet meer.'


Hij neemt afscheid in Groningen, zet zijn huis te koop voor bijna een miljoen euro en maakt zich op voor een verhuizing naar Barcelona. Dan komt de volgende tegenvaller: zijn beoogde functie blijkt in de ogen van de staf in Spanje namelijk een nevenfunctie die hij alleen kan vervullen als hij burgemeester is.


'In de loop van november bleek dat mijn functie volgens het kantoor in Barcelona alleen vervuld kan worden door iemand die lid is van het Executive Bureau. Lid van het Executive Bureau ben je volgens interne UCLG-regels alleen als burgemeester, al werd daar verschillend over gedacht.'

'Het zit me niet mee'

Om zijn grote internationale stap te zetten, had Rehwinkel burgemeester van Groningen moeten blijven. 'Het ging toen door me heen: het zit me niet mee de laatste tijd.'


'Het is onduidelijk geëindigd. Ik heb nog steeds geen brief gehad van UCLG dat ik mijn functie niet meer kon vervullen. In Barcelona vinden ze dat je voor deze functie nog burgemeester moet zijn, in Istanbul vonden ze van niet. Maar ik dacht zelf: ik kan niet al mijn kaarten op deze functie zetten. Ik heb geen betaalde baan meer. Ik ga wachtgeld krijgen. Dit lijkt me lastig. Ik moet zo snel mogelijk weer aan het werk.'


Hij ziet de berichtgeving langskomen, op Twitter en via Teletekst. Dat hij in Groningen zou zijn vertrokken omdat hij niet voor een herbenoeming in aanmerking kwam. 'Die wilde ik zelf niet.' Dat hij zijn vakantiehuis in Spanje bij elkaar zou hebben gedeclareerd. 'Dat huis hebben we al jaren, dus dat is niet aan de orde. Ik wil niet op elke hype reageren. Maar de kritiek gaat maar door. Wat is er rond mijn persoon aan de hand?'


De oud-burgemeester krijgt nu wachtgeld en voert gesprekken met een reïntegratiebureau. 'Ik heb nog geen nieuwe baan. Maar ik voer goede gesprekken. Nee, ik heb geen spijt. Hoe zuur het voor mijzelf ook is, ik vind nog steeds dat ik het correct gedaan heb. Ik meen echt dat mijn nieuwe functie niet te combineren was met het burgemeesterschap van een grote stad.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden