AnalyseLosse eindjes persconferentie

Hoe zit het nou met sporten, festivals en allerlei soorten onderwijs? De onbeantwoorde vragen

Sportschool Inspire2Move past zijn ruimte aan.Beeld ANP

De komende maanden gaat Nederland langzaam weer van het slot. Veel mag weer, maar veel blijft ook nog onduidelijk. Welke vragen zijn er na de persconferentie van premier Rutte blijven hangen? 

De kappers mogen open, maar hoe kunnen zij nou weten of klanten het virus niet bij zich dragen?

Het is een behoorlijke verantwoordelijkheid, vindt Gonny Eussen van kappersorganisatie Anko. ‘Premier Rutte verwacht eigenlijk een kleine triage van ons.’ Over het grootste deel van het protocol – werken op afspraak en ‘poetsen, poetsen, poetsen’ – maakt de Anko zich weinig zorgen. Maar wat te doen met een vaste klant die komende maandag met een loopneus voor de deur staat en zegt: ik heb hooikoorts? ‘In principe zeggen we: bij twijfel niet doorrijden.’

De Anko zal kappers advies geven over het specificeren van de gezondheidsvragen. En, alles is op afspraak, dus tijdens een verloren uurtje bij de kapper binnenlopen is er niet bij.

Wanneer kunnen we weer naar een festival? 

Daarover is in het kabinet de nodige discussie geweest. Premier Rutte zei tijdens de persconferentie dat ‘het echt nog onzeker is hoe dat er na 1 september uit gaat zien’. Gisteren verraste minister Hugo de Jonge door te zeggen dat grootschalige evenementen pas weer kunnen als er een vaccin is. Die boodschap kwam als een mokerslag aan bij concert- en festivalorganisatoren. Want het kan wel meer dan een jaar duren voordat er een vaccin is, zo is afgelopen tijd al vaak gezegd. ‘We rekenden erop dat er dit jaar geen grote evenementen meer kunnen plaatsvinden. Maar dit gaat nog zoveel verder’, zegt marktleider Mojo in een reactie op de ‘bijna terloopse mededeling’ van De Jonge. Het concern hoopt dat kleinere evenementen eerder worden toegestaan

Waarom mogen de sportscholen pas op 1 september open?

De verontwaardiging daarover is groot bij de sportscholen, net als bij sauna’s en yogascholen, die aan dezelfde datum zijn gebonden. Rutte nam in zijn persconferentie woensdag al een voorschot op die ‘teleurstelling’. Hij hoopt dat onderzoek uitwijst dat Nederland al eerder binnen aan de apparaten kan, maar het kabinet vindt de setting vooralsnog te spannend. ‘Je zweet er, je zit toch vaak in een kleinere ruimte, de apparaten waar je op sport worden vaak niet heel goed schoongemaakt.’ Dat kan een hoog besmettingsrisico betekenen, en dat wil het kabinet eerst uitsluiten.

Hoe lossen andere binnensporten dat dan op?

Sportverenigingen hebben al kennis kunnen maken met de voorwaarde van sport op anderhalve meter in de buitenlucht. Voor sporters tussen 12 en 18 jaar is dat al een week toegestaan. Sportkoepel NOCNSF heeft geen officiële definitie van contactsporten of buitensporten. ‘Dat maakt ook niet uit’, zegt de woordvoerder, want het gaat om ‘buiten sporten’. Dus moeten verenigingen creatief zijn en binnensporten naar buiten brengen: ‘Een boksbal ophangen in het park, een tafeltennistafel buiten neerzetten, roeien in eenpersoonsboten.’ Binnenzwembaden, zijn overigens een uitzondering op de regel, zij gaan vanaf 11 mei ‘met een uitgebreid veiligheidsprotocol’ al wel weer open.

En hoe zit het met gym op scholen?

Hiervoor maakt het kabinet een uitzondering. ‘Als het niet anders kan’, mogen basisscholen gebruik mogen maken van een gymzaal. En wat kan er met darts en schaken, ‘binnensporten’ die vaak in het café worden beoefend? Onduidelijk blijft of dat mag als de horeca per 1 juni weer opengaat.

Mogen we met meer dan twee mensen samenkomen?

Een bijeenkomst van meer dan twee mensen geldt – in elk geval tot 1 juni – als verboden groepsvorming. Voor de persconferentie was er sprake van dat groepen van tien mensen zouden worden toegestaan, maar in de uiteindelijke besluitvorming is daarvan afgezien, zegt Lodewijk Hekking, woordvoerder bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. 

Het is wel voorstelbaar dat er niet wordt gehandhaafd als mensen zich – ‘stel, vijf mensen sporten keurig op anderhalve meter afstand in het park’ – aan de regels houden. Het in stand houden van de maatregel is bedoeld om burgemeesters de mogelijkheid te geven te handhaven als groepsvorming uit de hand loopt. Deze regel geldt trouwens niet voor sportverenigingen, waar meer mensen samen mogen trainen, natuurlijk ook op anderhalve meter.

Wanneer gaan de basisscholen volledig open?

‘Daar hebben we nog geen zicht op’, zegt Ad Veen van de PO-raad. Vanaf maandag beginnen de basisscholen met halve klassen. ‘We houden nauwlettend in de gaten wat dat betekent voor het aantal besmettingen’, zegt een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs. Het Outbreak Management Team brengt een advies uit zodra lopende onderzoeken meer inzicht geven. 

‘Er is nog geen datum vastgesteld’, zegt de woordvoerder van het ministerie. Ook niet 1 juni, het beoogde moment waarop het voortgezet onderwijs weer van start gaat. ‘Dat gaat namelijk ook beginnen met beperkte capaciteit’, zegt Veen, ‘want in het voortgezet onderwijs moeten de leerlingen onderling ook anderhalve meter afstand houden. Dan kun je slechts een kwart tot een derde van de leerlingen toelaten.’

Waarom mag het speciaal onderwijs maandag dan wel weer volledig open?

Het speciaal onderwijs hoeft niet met de helft van de leerlingen te beginnen omdat de klassen per definitie kleiner zijn. In de praktijk is het daar overigens onmogelijk voor docenten om de anderhalve meter afstand tot leerlingen in acht te nemen. ‘Je moet gehandicapte kinderen assisteren bij een medische handeling, of om te verzorgen of in te grijpen bij een conflict’, zegt Wim Ludeke, voorzitter van expertisecentrum Lesco. In overleg met het RIVM is besloten dat docenten ook in die gevallen geen mondkapjes hoeven te dragen. ‘We kiezen voor een streng werend beleid. Bij de minste klachten moeten leerlingen en leraren thuis blijven.’

De hervatting van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO), gepland 1 juni, is nog een hoofdpijndossier. ‘Daar is anderhalf meter afstand ook verplicht tussen leerlingen’, zegt Ludeke. ‘Puberleerlingen hebben vaak gedragsproblemen en zullen er een spel van maken om de regels te overtreden.’ Ook is er nog geen oplossing voor de busjes waarmee veel leerlingen naar school worden gebracht

Wat zijn de vooruitzichten voor het hoger onderwijs?

Voor het hoger onderwijs ligt de sleutel in handen van het openbaar vervoer. Als studenten weer naar college gaan, moet dat geen overvolle treinen en metro’s opleveren. Het ministerie van OCW overlegt daarover met hogescholen en universiteiten. Volle collegezalen zijn voorlopig niet aan de orde. Wat digitaal kan, blijft digitaal. De deuren gaan alleen open voor wat echt niet online kan. 

Als het allemaal past in de trein en in de onderwijsgebouwen, hoopt het kabinet de eerste versoepelingen vanaf 15 juni door te voeren. Die knoop wordt in de week van 20 mei doorgehakt.

Kunnen we opa en oma weer bezoeken?

Oppassen op de kleinkinderen blijft onverstandig. Bernadet Naber van de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (Anbo): ‘Vooral kleinere kinderen, vinden het moeilijker om afstand te houden, bijvoorbeeld als ze door het huis rennen. Ze snappen ook minder goed waarom het nodig is. Bovendien gaat dit vaak om langere perioden in dezelfde ruimte.’ 

Verder blijft het advies aan ouderen om één of twee vaste contactpersonen te kiezen die thuis langskomen, met inachtneming van de anderhalve meter. Een kus of een knuffel zit er niet in. Naber: ‘Maar een kop koffie moet gewoon kunnen, zeker in de tuin of op het balkon als het mooi weer is.’ 

Verandert er iets aan de dagopvang voor kinderen met een verstandelijke beperking?

Hoewel er in Nederland ruim 142 duizend mensen zijn met een verstandelijke beperking, blijft het ‘oorverdovend stil’ als het om deze groep gaat, schrijven belangenorganisaties in een brandbrief aan de Kamer. Bij het begin van de crisis kregen ouders de optie om kinderen die in een instelling verblijven in huis te nemen. Anders moesten ze afzien van bezoek. Dagbesteding en andere activiteiten voor deze groep kinderen zijn ook gestopt. Een versoepeling is niet in zicht.

‘Alle instellingen worden over één kam geschoren’, zegt Jolanda den Hartog van belangenorganisatie Sien. Instellingen voor verstandelijk beperkten belanden bijvoorbeeld in dezelfde categorie als verzorgingstehuizen. ‘Maar 75 procent van de mensen met een verstandelijke beperking in instellingen is fysiek gezond. Zij hebben veel belang bij sociaal contact.’ Ook kunnen kinderen die nu bij iemand thuis zijn, niet terug naar de instelling. Dit begint sommige ouders op te breken. 

Een coronatoeslag bij de kapper of een biertje van een tientje: wordt alles straks duurder?
Het consumentenvertrouwen daalde nog nooit zo snel, maar we mogen vanaf maandag steeds mondjesmaat weer wat meer gaan consumeren. Alleen: is dat nog wel te betalen? Een aantal ondernemingen is genoodzaakt de prijzen omhoog te gooien

Nu Ruttes exitstrategie er ligt, slaat de twijfel toe
Natuurlijk is er opluchting in de Kamer nu er van het kabinet langzaam meer mag. De meeste fracties vroegen immers zelf om een ‘stappenplan’ voor de exitstrategie uit de lockdown. Maar nu dat er ligt, slaat de twijfel toe.

Ahold Delhaize loopt binnen op hamsterwoede
Levensmiddelenconcern Ahold Delhaize is een van de grote winnaars van de coronacrisis. Nu mensen massaal thuisblijven en cafés en restaurants gesloten zijn, stromen de miljoenen binnen.

Plan middelbare scholen: leerlingen verspreid over week naar school
Middelbare scholen kunnen na heropening op 2 juni slechts een kwart tot eenderde van de leerlingen tegelijkertijd ontvangen. Leerlingen zullen hierom verspreid over de schoolweek naar school moeten. Dit blijkt uit een voorlopig protocol van de onderwijsbonden en de VO-raad van schoolbesturen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden