5 VRAGEN OVERCORONA-APPS

Hoe zit het met de privacy bij gebruik van apps die coronaverspreiding monitoren en melden?

Het RIVM wilde er kort geleden nog niet aan: apps die in de gaten houden met wie we recent in contact zijn geweest om zo de verspreiding van corona te beperken. Maar minister Hugo de Jonge is nu om: er moeten twee speciale corona-apps komen.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) tijdens een persconferentie over het coronavirus. Beeld ANP

Wat voor apps wil Hugo de Jonge lanceren?

De minister van Volksgezondheid heeft het over twee apps. De eerste geeft een waarschuwing als je in de buurt bent geweest van iemand die besmet blijkt met corona, waarna je het advies krijgt binnen te blijven en jezelf in de gaten te houden. Zo’n waarschuwing werkt uiteraard ook de andere kant op: als uit testen blijkt dat je zelf besmet bent, krijgen de mensen die in je buurt zijn geweest ook zo’n waarschuwing.

De details moeten nog worden uitgewerkt, maar De Jonge zegt nadrukkelijk naar Britse en Duitse voorbeelden te kijken. Deze maken gebruik van bluetooth. Ieder mobiel toestel zendt via deze draadloze technologie een uniek nummer uit dat door een toestel in de nabijheid wordt opgevangen. Zodra een gebruiker symptomen heeft of positief op corona test, gaat de (nog te lanceren) app na bij wie deze gebruiker de afgelopen zeven dagen in de buurt is geweest.

De tweede app is minder ingrijpend. Hiermee moet iedereen laagdrempelig contact kunnen houden met een dokter om de lichamelijke situatie op afstand te monitoren. De Jonge verwees naar de Luscii-app die in gang werd gezet bij het Amsterdamse OLVG-ziekenhuis, maar in steeds meer regio’s beschikbaar is.

De app werkt eenvoudig: wie wil weten of hij corona heeft, geeft dagelijks een aantal kenmerken door, zoals de lichaamstemperatuur, of eventuele keelpijn of verkoudheid, of hoe kortademig iemand is (op een schaal van 0 tot 10). Zijn de symptomen ernstig genoeg, dan kan een arts contact opnemen met de gebruiker.

Waarom zijn deze apps nu ineens nodig?

De aanpak van corona is in een andere fase gekomen. ‘Het is testen, traceren en vervolgens rapporteren’, zei De Jonge dinsdagavond. Er gaat veel uitgebreider worden getest, maar dat heeft weinig zin als niet wordt onderzocht met wie iemand de afgelopen tijd in contact is geweest. In normale omstandigheden voert de GGD deze contactonderzoeken uit, maar nu die overbelast is, komt het volgens De Jonge aan op technologie.

Hoe zit het met de privacy?

Volgens De Jonge kan er geen twijfel over bestaan: hij noemde het een ‘hard uitgangspunt’ dat de apps de privacy van de gebruikers respecteren. Tegelijk hebben de apps alleen kans van slagen als zo veel mogelijk mensen bereid zijn mee te doen. Daar wringt mogelijk de schoen: wie durft prijs te geven bij wie hij recent in de buurt is geweest, om de overheid en de volksgezondheid te dienen? Bij de buitenlandse voorbeelden hoeft de locatie in ieder geval niet te worden gedeeld.

De Autoriteit Persoonsgegevens was er dinsdagavond snel bij. De privacywaakhond kondigde aan er ‘zeer scherp’ op te letten dat de corona-apps de privacy voldoende garanderen: ‘Anonimiteit is bij zo’n app het kernwoord. Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat de overheid zorgvuldig met hun gevoelige informatie omgaat.’ Als de apps niet anoniem kunnen functioneren, is volgens de Autoriteit Persoonsgegevens desnoods een wetswijziging nodig.

Overigens waarschuwt de European Data Protection Supervisor voor een wildgroei aan apps. De overkoepelende EU-privacywaakhond pleit daarom voor een gezamenlijke Europese app waarin de privacy is gewaarborgd.

Worden de apps verplicht?

De Jonge kon daar dinsdag nog weinig over zeggen. Pas na de ‘verkenning’ wordt daar meer over duidelijk. Toch lijkt een verplichting volgens Aziatisch model in ons land veel te ver te gaan – ook veel van de andere coronamaatregelen doen een beroep op het gezond verstand en de verantwoordelijkheid van de inwoners van Nederland.

Bovendien lijkt het niet per sé nodig dat iedereen de app moet gebruiken. In het Verenigd Koninkrijk gaat men ervan uit dat het eigen corona-app-project kans van slagen heeft als minstens 60 procent van alle volwassenen participeert. De Jonge houdt het erop dat ‘heel veel mensen’ de apps moeten gaan gebruiken.

Wanneer komen de apps beschikbaar?

Ook dat is nog onduidelijk. Op dit moment is het ministerie nog in de verkennings- en onderzoeksfase. De Jonge constateert dat er nu al wereldwijd diverse apps in omloop zijn: ‘De beste moeten we hebben.’

Het LUMC in Leiden lanceerde eerder deze week al een app die deels de door De Jonge gewenste mogelijkheden heeft. Verder is er een Europees samenwerkingsverband waarin experts al samenwerken aan een corona-app. Ook al is haast geboden, De Jonge legt – vooral vanwege de privacy – de nadruk op ‘een nauwkeurige uitwerking’.

Meer over corona-apps en privacy:

Een groep van 130 Europese experts wil een app voor smartphones ontwikkelen die bijhoudt waar mobiele telefoons zich bevinden. 

Nederlandse app-makers zijn klaar voor corona-app. Maar de overheid hapt niet. 

Apps kunnen helpen de coronacrisis te bezweren, helpt dit privacy om zeep? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden