vijf vragenmessenverbod

Hoe zinvol is een messenverbod?

Naar aanleiding van een aantal steekpartijen onder jongeren pleiten burgemeesters voor een  messenverbod. Minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie & Veiligheid vindt echter dat de huidige wetgeving voldoende mogelijkheden biedt om het probleem aan te pakken. Wie heeft er gelijk?

Messen die de politie van Amsterdam vond bij vijf jongens die werden opgepakt na een straatroof. Beeld Politie

Hoe groot is het probleem?

De minister gelooft dat ‘bij een deel van de jongeren het idee is ontstaan dat je een wapen moet dragen’, zegt hij in De Telegraaf. Eerder meldde die krant dat er een lichte stijging is van het aantal ernstige steekincidenten. Dat strookt met het beeld dat is ontstaan door verschillende berichten over zeer jonge kinderen die met indrukwekkende steekwapens werden opgepakt. 

Toch waarschuwen criminologen voor te snelle oordelen. Er zijn nog geen cijfers die bevestigen dat er meer steekpartijen onder jongeren zijn dan vroeger. Bureau Halt berichtte in 2018 dat illegaal wapenbezit onder jongeren toenam en de Monitor Jeugdcriminaliteit uit 2017 bespeurde een daling in jongerenmisdaad. Beide onderzoeken zeggen weinig over de omvang van dit specifieke probleem. ‘We moeten niet meteen doen alsof jongeren opeens veel gewelddadiger zijn dan vroeger. Dat blijkt nog altijd niet uit de cijfers’, zei criminoloog Jan Dirk de Jong vorige maand in de Volkskrant.

Welke messen mogen nu wel en welke niet?

Op dit moment zijn stiletto’s, valmessen en vlindermessen al strikt verboden. De politie hanteert objectieve maatstaven voor welke soorten wel gedragen mogen worden. Een mes moet opvouwbaar zijn, uitgevouwen niet langer dan 28 centimeter en mag slechts één snijkant hebben. Overige messen zijn toegestaan, afhankelijk van de plaats waar je bent. In kroegen en voetbalstadions wordt zelfs het kleinste mesje niet getolereerd. Ook op scholen mogen messen worden ingenomen als, zoals Grapperhaus zegt, ‘aan te nemen is dat de drager er verkeerde bedoelingen mee heeft’.

Moet de wet uitgebreid worden?

Grapperhaus wijst erop dat huidige wetgeving al veel mogelijk maakt, dus wil hij ‘burgemeesters, officieren van justitie en politiemensen aanmoedigen om aan de slag te gaan met wat al kan’. Frank Weerman, criminoloog aan de Erasmus Universiteit, heeft ook grote twijfels over het nut van een messenverbod. ‘Wat mij opvalt is dat voor dit soort problemen naar een juridische oplossing wordt gezocht. De problematiek is veel complexer. De jongeren om wie het gaat komen vaak uit achterstandswijken, hebben vaak een lastige thuissituatie, weinig toekomstvooruitzichten en laten zich makkelijk beïnvloeden door leeftijdsgenoten om status te krijgen. Dat soort dingen los je niet op met een messenverbod.’

Is het Rotterdamse alternatief, een boete voor de ouders, beter?

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb zei maandagavond dat hij ouders een boete van 2.500 euro wil opleggen als hun kinderen voor de tweede keer worden betrapt op messenbezit. Ook Charlie Aptroot, burgemeester van Zoetermeer, gelooft dat ouders strafrechtelijk verantwoordelijk moeten worden gesteld. Weerman is voorstander van het geven van een krachtig signaal, maar vraagt zich af of een boete van 2.500 euro daarvoor nodig is. Bovendien is het ietwat kort door de bocht om ouders de schuld te geven. ‘Sommige ouders zijn simpelweg niet in staat om op te voeden. Ze hebben de vaardigheden niet. Dan is het heel makkelijk om naar hen te wijzen. Ze hebben vaak hulp nodig.’

Wat moet er wel gebeuren?

Dat is lastig te zeggen, vindt Weerman. De problemen zijn te complex voor een eenvoudige oplossing. ‘Ik vind het daarom goed dat Aboutaleb op andere plekken gaat kijken hoe dit wordt aangepakt. Zijn medewerkers zijn nu in Londen, dat veel ervaring heeft met knife crime. Het is goed om op veel plekken te kijken wat werkt en wat niet werkt. Het definitieve antwoord op dit probleem hebben we nog niet.’

De 16-jarige Roan werd neergestoken ‘om een tientje’. Verslaggevers Jurre van den Berg en Kaya Bouma bezochten de stille tocht na zijn overlijden.

Grimmige videoclips en agressieve straattaal, dat is het kenmerk van drillmuziek. Volgens sommigen fungeert dit rapgenre als katalysator voor de huidige geweldsgolf onder jongeren, ook in Nederland. Hoe zit dit precies?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden