vijf vragen rechtszaak ‘blokkeer-Friezen’

Hoe zat het ook alweer met de ‘blokkeer-Friezen’ die vorig jaar anti-Zwarte Piet-demonstranten de weg versperden?

Maandag begint in Leeuwarden de rechtszaak tegen 34 mensen die ervan worden verdacht dat zij vorig jaar de snelweg A7 blokkeerden. Daardoor zouden anti-Zwarte Piet-demonstranten de landelijke intocht van Sinterklaas in Dokkum nooit bereiken. Het proces is voor beide kampen een principezaak. Vijf vragen over de kwestie. 

Een Friese demonstrant zwaait met een Friese vlag.

1. Wat gebeurde er ook alweer precies vorig jaar?

Kick Out Zwarte Piet had een vergunning om te demonstreren tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas in het Friese Dokkum, op 18 november vorig jaar. De actiegroep ziet in die in de klassieke Zwarte Piet-figuur een racistische uiting. Onderweg naar Dokkum werden de drie bussen waar de demonstranten in zaten opgehouden door een doelbewuste blokkade van de A7 bij Oudehaske, nabij Heerenveen. Aanvankelijk werd niemand aangehouden, de bussen werden omgeleid. De activisten zouden Dokkum echter nooit bereiken. Na berichten dat zij met zwaar vuurwerk werden opgewacht, werd de betoging met een noodbevel verboden.

2. Wat wordt de 34 verdachten ten laste gelegd?

Het versperren van de openbare weg en het verhinderen van een betoging. De verdachten zijn veelal jonge mannen uit Noordoost-Friesland. Over hun onderlinge relaties is niets bekend. Het Openbaar Ministerie denkt met beeldmateriaal dat tijdens de actie gemaakt is voldoende bewijs in handen te hebben. Jenny Douwes, die met een oproep op Facebook opriep de anti-Zwarte Piet-demonstranten tegen te houden, wordt daarnaast verdacht van opruiing. Omdat zij haar oproep op aandringen van de politie verwijderde, vindt haar advocaat Tjalling van der Goot dat justitie deze aanklacht moet laten schieten.

3. Wat dreef de demonstranten?

Ze hebben zich daar tijdens de voorbereidende regiezitting in juni nog niet over uitgelaten. Jenny Douwes, hun boegbeeld in de media, deed dat wel. ‘Ik kom in het geweer tegen het ondemocratisch verloop van discussies over Zwarte Piet, het slavernijverleden en aanverwante zaken’, zei ze in een interview in de Volkskrant. ‘Ik zal niet zeggen dat de minderheid zich altijd maar naar de meerderheid moet voegen, maar nu gebeurt vaak het omgekeerde.’ Tijdens de regiezitting kregen de beklaagden bijval van sympathisanten met spandoeken met teksten erop als ‘Zwarte Piet discrimineert niet’. De rechtbank richt voor de inhoudelijke behandeling van de zaak deze week extra zalen in voor publiek.

4. Tilt justitie zwaar aan de kwestie?

Ook voor justitie is het een principezaak, zei plaatsvervangend hoofdofficier van het OM Noord-Nederland Gert Veurink tegen de Leeuwarder Courant – maar om een andere reden. ‘Deze rechtszaak gaat niet om voor of tegen Zwarte Piet zijn’, zei Veurink. ‘Het gaat om het principe dat je een ander niet mag verhinderen te demonstreren. Je mag elkaar niet op deze manier de mond snoeren, ook al ben je het nog zo met een ander oneens.’

5. Is er een rol voor Kick Out Zwarte Piet?

De tegenstanders van Zwarte Piet mogen in de rechtszaal als benadeelde partij hun verhaal doen. Dat besloot de rechtbank tijdens de regiezitting – tegen de zin van de verdachten en hun advocaat Van der Goot, die 33 van hen bijstaat. Ook de agenten die Douwes verzochten haar oproep te verwijderen zullen worden gehoord. Net als locoburgemeester Pytsje de Graaf van Dongeradeel, die de anti-Zwarte Piet-betoging uiteindelijk afblies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.