Hoe wordt kinderporno verspreid, en hoe spoor je het op?

AMSTERDAM - Hij noemt zichzelf de stopcontactspecialist van Nederland, de rechercheur van KLPD die dagelijks vele foto's en video's van kindermisbruik af speurt op aanwijzingen. In de slaapkamers en kelders is meestal wel een stopcontact in de achtergrond te ontdekken, of een gasleiding of een raamkozijn. En die verschillen doorgaans per land.

Zo was op een van de foto's van de Amsterdamse peuter die de politie vorige week op het spoor zette van Robert M. een Nijntje-pop te zien die verwees naar Nederland. Daarna werd de gebruikelijke procedure gevolgd: vind het slachtoffer en dan vind je waarschijnlijk de dader in diens directe omgeving.

De Amerikaanse politie ontdekte begin november de bewuste foto tussen tienduizend beelden bij een 46-jarige man in de buurt van Boston. De foto's leken in het buitenland gemaakt en werden naar Interpol in Lyon gestuurd. Daar kunnen zedenrechercheurs uit 23 landen zoeken in een database met 350 duizend kinderpornofoto's.

Daarop zijn 2.200 slachtoffers te herkennen. Het KLPD pikte de verdachte foto's eruit en koos met het OM voor een relatief bruut opsporingsmiddel: ze toonden het misbruikte kind in het tv-programma Opsporing Verzocht.

Hele wereld
Het ziet ernaar uit dat Robert M. zelfgemaakte foto's via internet deelde met pedoseksuelen over de hele wereld. De Canadese politie stuurde volgens Interpol al eerder materiaal op uit dezelfde fotoserie. Waarom dat toen niet tot een Nederlands onderzoek leidde, bleef dinsdag onduidelijk.

De man van Robert M, de tien jaar oudere Richard van O., registreerde in 2006 Boyhood Magazine, een website voor pedofielen. Of hierop strafbaar materiaal te koop was, is nog onduidelijk omdat de site maandag uit de lucht is gehaald. Over het algemeen geldt, stellen deskundigen, dat kinderporno via besloten internetfora wordt verspreid.

Weinig zicht
Op zogeheten peer-to-peer-websites, of darknets, is weinig zicht. Wie lid wil worden, moet doorgaans eerst nieuw materiaal aanleveren, stelt bijzonder hoogleraar Cybersafety Wouter Stol van de Open Universiteit. 'Die drempel verhoogt de veiligheid voor gebruikers. Het is een gesloten circuit waarin over kinderporno wordt gepraat en foto's en filmpjes worden geruild. Hoe meer je inlevert, hoe hoger je status.'

Voor het lezen van de berichten en het openen van bestanden zijn codeersleutels nodig. Betalen hoeft niet, meent Stol. 'Het is een circuit voor liefhebbers. Ze verzamelen steeds meer strafbare plaatjes. Meer dan ze ooit kunnen bekijken. Het wordt een obsessie.'

Commercieel circuit
Naast het besloten ruilcircuit bestaat een commercieel circuit. Via portals waarop strafbaar materiaal staat, worden bezoekers naar een website geleid waar betaald kan worden met een creditcard. Interpol initieerde onlangs Operatie Tornado, waarbij een Wit-Russische en Oekraiense bende werd opgerold. Die bleek 200 websites met kinderporno te runnen en 5 miljoen dollar winst te hebben gemaakt in een half jaar. Deskundigen stellen dat dergelijke websites een kort leven zijn beschoren, door stringentere wetgeving. De kans dat een betalende klant wordt opgepakt, is groot. In Nederland is sinds januari alleen al het kijken naar kinderporno strafbaar. Het oppakken van de aanbieders is lastiger, omdat die voortdurend wisselen van server en ip-adres.

Over het aantal websites en internetfora is niet veel bekend. Een indicatie: de kinderporno-database van het KLPD telt een half miljoen foto's en video's met strafbaar materiaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden