Column

Hoe worden zakenbanken rijk van fusies?

Lehman Brothers is al meer dan acht jaar dood. Maar de Lehman-formule (of Lehman-schaal) is nog springlevend. Die levert banken meer geld op dan ooit dankzij een fusie- en overnamegolf die alle records breekt.

Het bronzen beeld 'The Wallstreet Bull' in New York. Beeld anp

De Lehman-formule is het uitgangspunt voor de bemiddelingsprovisies die zakenbanken in rekening brengen voor het regelen van fusies en overnames.

Zij brengen de partijen bij elkaar, berekenen de voordelen, zorgen voor financiering en beleggers die hierin hun geld willen steken. Daar brengen ze een provisie (fee) voor in rekening. Volgens de oorspronkelijke Lehman-formule was dat 5 procent van de som voor fusies en overnames tot 1 miljoen, 4 procent voor het volgende miljoen, 3 procent voor het daarop volgende en 2 procent tot 4 miljoen. Daarboven was het 1 procent. Maar banken zouden in de loop van de decennia al flink inhaliger zijn geworden en zogenoemd dubbele of drievoudige Lehman-schalen hanteren.

Fusies en overnames (of M&A voor mergers & acquisitions zoals de banken het zelf noemen) geldt als een van de meest lucratieve activiteiten van Goldman Sachs, Morgan Stanley, Nomura, UBS, Deutsche Bank en hoe ze ook heten. Hier werden in het verleden de hoogste bonussen verdiend.

Dit jaar kan het niet op. Alleen al in oktober werd voor 270 miljard dollar (248 miljard euro) gefuseerd en overgenomen. Als daarvan 1 procent naar de zakenbanken gaat, is dat bijna 2,5 miljard. Niemand praat daarover. Er is vooral interesse voor wat aan de strijkstok van de topmanagers van de bedrijven zelf blijft hangen, die hun aandelen en opties te gelde maken. Dat leverde Rick Clemmer van NXP alleen al bijna 400 miljoen euro op. De betrokken zakenbanken zouden gezien de overnamesom van 43 miljard bijna net zoveel overhouden aan de deal.

NXP werd bij deze transactie geholpen door Barclays, CreditSuisse en de kleine boetiekbank Qatalyst Partner met 45 werknemers. Qualcomm werd terzijde gestaan door Goldman Sachs en de bankjes Evercore (80 partners) en Centerview Partners (30 partners). Zij mogen samen de fee verdelen.

Hoe belangrijk deze transacties zijn voor zakenbanken blijkt wel uit het feit dat CreditSuisse dit jaar zelfs gered werd door enige spectaculaire overnamedeals zoals die van Monsanto door Bayer.

Het is genoegzaam bekend dat zakenbanken zelf vaak de deals bedenken. Zij kloppen bij de bedrijven aan met hun voorstellen. Behalve dat synergie- en schaalgroottevoordelen breed worden uitgemeten, wordt ook even op de achterkant van een sigarendoosje voorgerekend wat de ceo's en andere leden van het topmanagement er zelf aan overhouden.

Een bankier van Merrill Lynch bracht de baas van Satander in 2007 op het idee een overnamebod te doen op ABN Amro, waarna RBS en Fortis als partners erbij werden gehaald.

Toen bestond Lehman nog.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden