Hoe werkt de macht in Den Haag?

Beeld Illustratie Censuur

Een nieuw politiek seizoen ligt op de loer. Langzaam vult het Kamergebouw zich met de usual suspects. Partijleiders en backbenchers schuiven aan in het Kamerrestaurant alsof er niks is gebeurd. Voordat het echt losbarst, vertellen een activist, een wettenmaker en een diepgraver over wat het nieuwe parlementaire jaar hun moet brengen.

Wat laatste restjes reces waren nog rond. Pieter Omtzigt, multitasker van het CDA, houdt vanuit zijn kamer achterin de gang pensioenen, yezidi's en pompstations in de gaten, maar - hij laat ze grijnzend zien - wel met gymschoenen onder de nette broek. Gerard Schouw, kampioen wetsvoorstellen van D66, is terug in zijn statige kamer op de tweede verdieping van Koloniën, maar houdt het nog even bij een blauwe trui. Jesse Klaver, benjamin van GroenLinks, is al wel in pak en das. In de grote hal zit hij tussen een kluitje bezoekers, laptop op schoot, te werken. Contact met de burger? 'Nee, geen bereik op m'n werkkamer.'

Stipje op de aardbol

Met de Kamerleden keren ook de verwachtingen terug in Den Haag dat in een paar maanden is gekrompen tot een stipje op de aardbol. Met donderend geraas is de buitenwereld binnengevallen op het Binnenhof om alles in een ander perspectief te plaatsen. Defensieuitgaven en ontwikkelingshulp omhoog - er wordt weer over de grenzen gekeken, dit keer niet om te zien of er nog Roemenen of Bulgaren aankomen.

Door de ramp met de MH17 sluit voor sommige Kamerleden het nieuwe seizoen naadloos aan op het oude. Zo iemand is Omtzigt, die zijn vakantie in Turkije afbrak om mee te draaien in de Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken. 'Klein leed, hoor', zegt hij. 'Wil je dat er alsjeblieft bijzetten, want je hebt vijftien recesweken per jaar.'

Bij Omtzigt buitelen de politieke prioriteiten over elkaar heen. Voor hem is ISIS een groter politiek evenement dan de MH17 en vooral beter te voorzien. 'Ik heb in juni drie keer gevraagd over ISIS te debatteren. Drie keer blokkeerde de regering dat.'

De actualiteit ziet hij als bevestiging van zijn eigen agenda. 'Ik ben herkozen op geloofsvrijheid. Daar hoort dit allemaal bij. Het cultuurrelativisme kan de gracht in.' Of hij er zin in heeft? Met wippende voet: 'Kom op zeg, hoe zie ik eruit?!'

Eén verdieping hoger heeft Gerard Schouw alles op orde. Knipsels en dossiers opgeruimd, ruimte gemaakt voor wat komen gaat. Drie agenda's ziet hij. Allereerst democratie: 'Wat we nu om ons heen zien qua radicalisering, jihadisten, vrijheid van meningsuiting.' Dan economie: 'Er zijn wat knaken te verdelen, maar veel winkelpanden in de steden staan nog steeds te huur.' Ten slotte de macht: 'Er komen verkiezingen aan voor de Provinciale Staten. VVD en PvdA willen een meerderheid in de Eerste Kamer. Dat alleen al maakt de komende maanden interessant.' Schouw ziet die strijd opflakkeren. 'Asscher en Opstelten met hun maatregelen tegen radicalisering, dat is een dans om de zetels.'

Gerard Schouw van D66Beeld anp

De benjamin van Groenlinks

Jesse Klaver begint aan zijn vierde jaar als parlementariër - zelf spreekt hij liever van volksvertegenwoordiger, want minder chic. Het handwerk van moties, onderhandelingen en debatten heeft hij geleerd; dit moet een jaar van diepgang worden, maar ook van herbronnen. Klaver voelt de behoefte iets achter te laten. 'Het moet niet blijven bij: hij doet het zo leuk. Later wil ik tegen m'n zoon kunnen zeggen: ik heb geprobeerd iets tot stand te brengen.'

Afgezien van de internationale ontwikkelingen en de veranderingen in de zorg staat voor hem veel in het teken van de ongelijkheid: nadenken over wat grote bedrijven of rentenierende miljonairs bijdragen aan de overheidsinkomsten. Dolgraag wil hij de econoom Piketty, die vermogen zwaarder laat wegen dan inkomen, naar de Kamer halen.

In hun oordeel over wat Rutte en zijn ploeg deze zomer deden, zijn ze opmerkelijk eensgezind. 'Ze wisten woorden te geven aan wat in de samenleving leefde', vindt Klaver. Omtzigt, malicieuzer: 'Rutte was voor het eerst meer staatsman dan oliemannetje.' Schouw kreeg in Portugal telefoon van zijn moeder: 'Nou Gerard, dat doet Rutte geweldig goed.' Hij sprak haar niet tegen.

Ook dat gaat kleur geven aan de komende maanden.

Ariejan Korteweg is politiek redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden