Hoe verantwoord is zo'n lekkere chocoladeletter?

Chocola is geen wondermiddel, maar een klein stukje bij de thee is zo slecht nog niet.

Beeld Valentina Vos

Nederlanders eten gemiddeld vijf kilo chocola per jaar en de Sint is verantwoordelijk voor een stevig deel van die consumptie: de Goedheiligman geeft jaarlijks zo'n twintig miljoen chocoladeletters cadeau. Chocola is slecht voor lijn en tanden maar toch schijnt de lekkernij ook verantwoorde stoffen te bevatten. Biedt de letter die we vanavond in de mand aantreffen ook gezondheidsvoordelen?

Het zijn uiteraard niet de suiker en het vet in de chocola die ons gezonder maken, het draait om cacao, de grondstof van chocola. Cacao zit vol met flavanolen, sterke anti-oxidanten. Daan Kromhout, emeritus hoogleraar Volksgezondheidsonderzoek in Wageningen, was tien jaar geleden de eerste die aantoonde dat cacao de gezondheid kan bevorderen. Samen met collega's volgde hij vijftien jaar lang een groep oudere mannen uit Zutphen. Ze hielden nauwkeurig bij wat de mannen aten en welke ziekten ze kregen. De cacao-eters bleken een iets lagere bloeddruk te hebben en liepen daardoor minder risico op hart- en vaatziekten.

Epicatechine

Kromhout vermoedt dat het effect op de bloedvaten afkomstig is van een specifieke stof: epicatechine, een anti-oxidant waar chocola vol mee zit. Die stof zou de bloedvaten soepel houden door de bekleding van de wanden te beschermen. Dat is weer goed voor de bloeddruk want als een vaatwand te stug wordt, kan het bloedvat minder goed uitzetten als er bloed door moet waardoor de bloeddruk stijgt. Epicatechine zit ook in thee en in appels. Wageningse wetenschappers onderzoeken nu of die stof inderdaad de weldoener is.

De cacao-bevindingen uit de Zutphen-studie kregen de afgelopen jaren bijval in tientallen andere onderzoeken. De EFSA, de Europese autoriteit voor voedselveiligheid, bevestigde drie jaar geleden dat er voldoende bewijs is dat flavanolen in cacao de bloedcirculatie bevorderen. De Cochrane Collaboration, een groep onafhankelijke wetenschappers die medische bewijsvoering tegen het licht houdt, nam in datzelfde jaar alle onderzoeken door en concludeerde dat cacao of chocola die rijk is aan flavanolen inderdaad de bloeddruk met 2 tot 3 millimeters kwik laat dalen.

Dat lijkt weinig, zegt de Maastrichtse hoogleraar interne geneeskunde Peter de Leeuw, maar toch noemt hij het effect van chocola interessant. 'Grote onderzoeken met medicijnen laten ook niet zo'n grote uitwerking op de bloeddruk zien, zeker niet als je corrigeert voor het placebo-effect.' Een daling van 3 tot 4 millimeter kwik in de bloeddruk leidt al tot een flinke afname van het risico op hart- en vaatziekten, legt hij uit, maar het probleem is dat het effect pas in een grote groep aantoonbaar is. Want cacao heeft, net als ieder ander voedingsmiddel, niet bij iedereen dezelfde uitwerking. 'Je zou dus eigenlijk moeten zeggen: als we allemaal elke dag een beetje chocola gaan eten, worden we als volk iets gezonder.'

Althans, als je de negatieve effecten van chocola buiten beschouwing laat, erkent De Leeuw. Want chocola zit vol met suiker en vet dus wie er te veel van eet, verhoogt juist weer het risico op hart-en vaatziekten. 'Wie louter voor zijn hart chocola eet, moet elders calorieën besparen.'

Beeld anp

10 gram chocola per dag

Twee paaseitjes per dag, dat is de hoeveelheid die hoogleraar Kromhout aanhoudt: 10 gram per dag. Vertaald naar de sinterklaasletter: een half pootje van de H of het bochtje van de J. En dan geen witte chocola, want daar zit helemaal geen cacao in. Pure, bittere en extra bittere chocola zijn het beste: die bevatten 35 tot meer dan 70 procent cacao. Melkchocola, de meest gewilde chocovariant, bevat hooguit 30 procent cacao, dus minder flavanolen. Daarvan moet je meer eten om voldoende binnen te krijgen, wat weer ongewenste extra calorieën oplevert.

Chocola is geen wondermiddel, waarschuwt Kromhout. Een chocolabehandeling tegen aderverkalking, zoals vakblad The Lancet een paar jaar geleden gekscherend schreef, ligt niet in het verschiet. Wie zijn bloeddruk wil temperen kan beter gezond gaan eten. Maar het wetenschappelijk onderzoek heeft wél aangetoond, zegt Kromhout lachend, dat de Hollandse gewoonte van thee met een chocolaatje zo slecht nog niet is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden