Hoe ver gaat het biefstukliberalisme van de VVD?

De VVD overweegt serieus om morgen de SGP aan stemmen te helpen bij de verkiezing van de Eerste Kamer. Dat dat rechtstreeks ingaat tegen de liberale beginselen lijkt de partij en haar kiezers niet te deren. De meeste VVD-aanhangers willen vooral lage belastingen. De moraal komt later.

De nieuwe partijvoorzitter van de VVD, Benk Korthals, heeft verkondigd te willen voorkomen dat de VVD dezelfde weg opgaat als het CDA: door pure machtspolitiek bedrijven, zelfgenoegzaam achterover leunen en interne kritiek de kop indrukken de positie van grootste partij verspelen.

Ook, zo berichtte de Volkskrant op 21 mei, liet hij doorschemeren dat het liberale gedachtegoed wel een impuls kan gebruiken: ‘Het gaat om meer dan een verhoging van de maximimsnelheid’.

Inderdaad. Korthals kan dan ook meteen vandaag met zijn zendingswerk beginnen. Want liberaal gedachtegoed is bij de VVD zo goed als non-existent. En interne kritiek wordt genegeerd - zie die van Weisglas op de samenwerking met de PVV, en van Winsemius op het natuurbeleid. Laatstgenoemde kreeg, toen afgelopen najaar iedereen vanwege de verhuizing van Teflon-Mark naar het Torentje in jubelstemming verkeerde, van zijn partijgenoten te horen dat zij niet snapten waarom hij zo zeurde.

Grootverdiener
Nu heeft de VVD nooit uitgeblonken door intellectuele diepgang - anders hadden Wiegel en Verdonk er niet furore kunnen maken - maar met dit materialisme heeft zij zelfs zichzelf overtroffen. Nu het CDA in de touwen hangt en de PVV aan de touwtjes trekt, komt haar ware aard naar boven: die van de grootverdiener met de geestelijke horizon van De Telegraaf.

Waar Korthals vooral meteen vandaag al met zijn zendingswerk mag beginnen, is op menig provinciehuis. Nergens is de principeloosheid van de VVD zo zichtbaar geworden, als bij de koehandel met de kiezersstem die vanuit het Torentje wordt georkestreerd.

Het begon ermee dat Rutte aan de vooravond van de Statenverkiezingen de PVV als een hele normale partij betitelde, met wier gedachtegoed hij geen problemen had. Sterker: het maakte hem eigenlijk niet veel uit, op welke van de drie regeringspartijen werd gestemd.

Ontpolderbezwaren
Vervolgens werd een poging ondernomen onafhankelijke statenleden met ontpolderbezwaren om te kopen. Daarbij was ook Wilders aanwezig was, die het dictum van KVP-leider Romme huldigt, dat het hem niet veel uit maakt wie er onder hem als premier mag dienen - mits hij hem maar dient, zoals hij tijdens het kamerdebat over Griekenland met z'n verwijzing naar zijn voormalige mentorschap fijntjes aan Rutte duidelijk maakte.

En dan nu, nu ook die extra Zeeuwse stem mogelijk niet toereikend blijkt, de serieuze overweging in VVD-kring om de tweede gedoogpartner SGP aan een extra Eerste Kamerzetel te helpen teneinde maar aan een meerderheid voor het kabinet te komen.

Het illustreert de volslagen karakterloosheid van Korthals' club: alles is geoorloofd - ook de versterking van een partij die vrouwen, homo's en heidenen tot tweederangsburgers wil maken. Geen punt: volgens Rutte is de SGP gewoon ‘een hele leuke partij’ met ‘hele leuke mensen’.

Wat zou Neelie Kroes daarvan vinden, die nu juist harde actie eist ter doorbreking van het fameuze glazen plafond? Bij de SGP is het plafond niet van glas, maar van beton. En het is er voor vrouwen en andere verdoemden niet pas op de hoogste etages van de bedrijfskantoortoren aangebracht, maar reeds in de onderste kelderkrocht.

Pikant
Los daarvan blijft het natuurlijk een pikante gedoogcombinatie, ook al bestaat er in de Bible Belt electorale overlap: PVV en SGP samen sjorrend aan Ruttes roer. De PVV beschouwt immers, met de orthodoxe islam voor ogen, de theocratie als de ultieme politieke bedreiging. De SGP beschouwt, met het orthodoxe christendom voor ogen, de theocratie als de ultieme politieke bevrijding.

De nieuwe VVD-koers heeft hooguit één voordeel: Ton Elias houdt dan voorlopig over de 'verkwanseling' van de koopzondag door de PvdA in Balkenende-IV vanwege overmatig respect voor christen-fundamentalistische hobby's zijn mond.

Hoe dan ook: de VVD mag haar kiezers nu niet alleen uitleggen, hoe een stem op de PVV, maar ook een op de SGP met de eigen beginselen spoort. Dat zal haar gezien kiezers en beginselen overigens niet moeilijk vallen.

Moraal
Oud-partijleider Joris Voorhoeve, die zijn pappenheimers kent, verklaarde tegenover de NRC namelijk niet te verwachten dat de VVD erg zal lijden onder haar anti-liberale partners en koers. ‘De VVD is een conservatieve biefstuk met liberaal sausje: 90 procent van de VVD-kiezers wil simpelweg lagere belastingen. Hun liberalisme beperkt zich tot de vrijheid om te verdienen en te consumeren.’

Inderdaad. Homo- en vrouwenrechten, dat maakt nu het serieus overwegen van een stem op de SGP duidelijk, zijn daaraan ondergeschikt. Net als de PVV, die ze alleen maar hanteert als stok om moslims mee te slaan, blijken ze nu ook voor de VVD puur instrumenteel. Erst kommt das Fressen, und dann die Moral - en omdat de eigen kiezer onverzadigbaar is, komt de moraal bij de VVD dus nooit. Het sluit naadloos aan bij het nieuwe buitenlandse beleid van Uri Rosenthal: handelsbelangen gaan boven mensenrechten, als blijk van onze nieuwe VOC-mentaliteit.

Iets van die nieuwe VVD-VOC-mentaliteit schemert ook door in het byzantinistische portret dat Leon de Winter, een van de geliefde goeroes van Nieuw-Rechts, in Elsevier van vastgoedzwendeltopbaas Jan van V. maakte. De Winter prees hem de hemel in: ‘een gedreven visionair met een soort zeventiende-eeuwse ondernemingsdrift. In een andere periode van de geschiedenis zou hij een adellijke titel hebben gekregen.’

Historisch valt hier weinig tegenin te brengen. Maar een morele aanbeveling lijkt mij dat daarmee nog niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.