Hoe valt het regeerakkoord bij de zwevende kiezers?

De zwevende kiezers

In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen volgde de Volkskrant enkele zwevende kiezers. Nu het regeerakkoord klaar is vroegen wij hen: wat vinden ze er van?

Klaas Luchtmeijer: 'Dat Segers, Buma en Pechtold fractievoorzitters blijven, zegt natuurlijk genoeg: het is een wankele toestand.' Foto Jiri Buller / de Volkskrant

'Dit is een verrechtsing die velen niet willen'

Klaas Luchtmeijer (60), Amsterdam
Zweefde: tussen PvdA en GroenLinks
Nu: GroenLinks

'Uitermate teleurstellend, dit akkoord. Treurig ook om te zien dat alle partijen bereid zijn geweest hun basisprincipes op te geven. Rutte roept dat dit een kabinet is voor alle Nederlanders, maar daar klopt natuurlijk niets van. Bij deze verrechtsing voelen veel mensen zich niet thuis. Er zullen snel problemen komen.

'Dat Segers, Buma en Pechtold fractievoorzitters blijven, zegt natuurlijk genoeg: het is een wankele toestand. Alle zeilen moeten bijgezet worden zodat de fracties niet uit elkaar vallen. Het is wachten op de eerste dissident. En dan dat Wilhelmus en het Rijksmuseum: dat kun je toch niet serieus nemen? Neem dan ook de Vogeltjesdans en de klompendans mee.

'Ik ben nog steeds blij dat GroenLinks aan de eigen principes heeft vastgehouden. Ze hebben geen water bij de wijn gedaan wat betreft immigranten en inkomensverdeling, zij zijn tenminste consequent geweest.'

'Kwetsbaar bouwwerk, maar wel knap gedaan'

Jephthah Leito (21), Amstelveen
Zweefde: tussen CDA, SGP, ChristenUnie en PVV
Nu: CDA

'Ik ben vooral trots dat er vier soorten Nederlanders verenigd zijn in dit regeerakkoord. Dat hebben Buma, Segers, Rutte en Pechtold knap gedaan, al blijft het natuurlijk een kwetsbare constructie. Lukt het ze om ook daadwerkelijk samen te regeren als ze zo verschillend over bepaalde zaken denken? Nog steeds vind ik het goed dat er eerst met GroenLinks is gepraat. Dan weten de mensen die Klaver hebben gestemd in elk geval dat ze gehoord zijn.

'Persoonlijk ben ik erg blij dat de voltooid-leven-wet er niet doorheen is gekomen. De waarde van een mensenleven staat bij mij bovenaan, daar mag je nooit aankomen. Dat er met het legaliseren van softdrugs geƫxperimenteerd gaat worden, vind ik ook niet fijn. Maar ik snap dat het een kwestie is van geven en nemen. En liever dan die softdrugs, dan dat voltooid leven.'

Jephthah Leito: 'Ik vind het goed dat er eerst met GroenLinks is gepraat. Dan weten de mensen die Klaver hebben gestemd in elk geval dat ze gehoord zijn.' Foto Jiri Buller / de Volkskrant

'Dat Wilhelmus hadden ze eerder moeten doen'

Marco Scheeringa (46), Wolvega
Zweefde: tussen PVV, CDA en VVD
Nu: PVV

'Heel goed dat het Wilhelmus verplicht wordt op scholen. Dat is zo'n maatregel die ik al veel eerder had willen zien. Dat lied hoor je gewoon te kennen. Ook super dat er meer geld naar justitie en defensie gaat. Toen ik in 1994 beroepsmilitair was, begon het al met die bezuinigingen. Zo fout. Hopelijk valt het allemaal nog te herstellen.

'Erg vervelend dat het eigen risico bevroren wordt. Ik bedoel, ik heb kanker gehad en ben voor honderd procent afgekeurd. Voor onderzoeken moet ik steeds naar Groningen reizen en weet je wat me dit allemaal kost? Het eigen risico had sowieso omlaag gemoeten. Ook over de verlaging van de lage btw ben ik niet te spreken. Ja, als je geld hebt, maakt het niet uit of je 20 of 22 euro voor je boodschappen betaalt. Maar voor mij wel.'

Marco Scheeringa: 'Super dat er meer geld naar justitie en defensie gaat. Hopelijk vallen de jarenlange bezuinigingen allemaal nog te herstellen.' Foto Jiri Buller / de Volkskrant

'Voor iedereen is er wel een tumtummetje'

Saskia van der Jagt (56), Utrecht
Zweefde: PvdA, Partij voor de Dieren en GroenLinks
Nu: PvdA

'Het regeerakkoord is een zak tumtum. Iedereen haalt er zijn of haar tumtummetje uit: er zit namelijk voor iedereen wel wat in. Op zich ben ik best tevreden, ik zit in de hoek waar de koopkracht erop vooruit gaat. Maar wel jammer dat die voltooid-leven-wet niet doorgaat en het kinderpardon ook weer voor een deel wordt teruggedraaid. Wat een anti-progressieve maatregelen! Op macro-economisch gebied zijn denk ik wel de juiste keuzen gemaakt. Al zal het grote zeiken straks wel weer beginnen.

'Ik denk dat we te veel vastzitten in bepaalde partijprofielen. Dus: heeft de partij waar ik op gestemd heb zijn punten wel genoeg doorgedrukt? We willen bediend worden. Dan raak je als kiezer steeds weer teleurgesteld. Ik heb op de PvdA gestemd en daar absoluut geen spijt van. Maar ik probeer nu meer als wereldburger naar het hele plaatje te kijken. Dan is dit akkoord op zich prima.'

Saskia van der Jagt: 'Wat een anti-progressieve maatregelen!' Foto Jiri Buller / de Volkskrant

'Dat btw-plan, dat kan de VVD niet menen'

Noura el Ayachi (38), Schoonhoven
Zweefde: tussen VVD en D66
Nu: VVD

'Waar ik blij mee ben, zijn alle 'linkse' punten in het regeerakkoord. Ik zie mezelf als een 'linkse VVD'er' en juich het toe dat er relatief veel geld voor groene zaken is uitgetrokken. Ook de investeringen in het onderwijs zijn erg goed. Maar wat ik echt niet begrijp, is de verhoging van de lage btw. Hoe heeft de VVD dit kunnen toestaan? Dat betekent dus dat niet alleen boodschappen doen en uit eten gaan duurder wordt, maar ook de contributie van een sportclub, het kopen van boeken en een dagje uit.

'Ik heb op de VVD gestemd omdat het een partij van ondernemers is, maar met die verhoging van de btw helpen ze die horecaondernemer of de boekhandelaar toch niet? Ook vreemd: de hypotheekrenteaftrek die verder omlaag gaat. Dan straf je dus eigenlijk mensen die juist spaarzaam zijn geweest.'

Noura el Ayachi: 'Wat ik echt niet begrijp, is de verhoging van de lage btw. Hoe heeft de VVD dit kunnen toestaan?' Foto Jiri Buller / de Volkskrant

'De kroonjuwelen van D66 schitteren niet'

Bata Milojevic (52), Rotterdam
Zweefde: tussen D66 en Forum voor Democratie
Stemde: Vrijzinnige Partij

'Ik weet niet wat me gebeurde in het stemhokje, maar handig was het niet. In een opwelling dacht ik 'o iedereen stemt rechts, dus laat ik iets extreems links stemmen'. Maar de Vrijzinnige Partij heeft helemaal geen zetel gehaald. Liever had ik toch gewoon Forum voor Democratie gestemd. Of D66. Maar ik zie het nu al in het regeerakkoord: Pechtold kan niks. Hij zit vast in zijn partijprogramma en wordt gegijzeld door het systeem.

'Van de kroonjuwelen van D66 - bestuurlijke vernieuwing en de referenda - zie je weinig terug. Daarom zal ik de komende tijd vooral op Thierry Baudet gaan letten. Er zullen denk ik toch snel weer nieuwe verkiezingen komen. Thierry is voor meer directe democratie en wil echt het kartel openbreken. Hij lijkt op Van Mierlo toen hij net begon, dat spreekt me aan.'

'Segers heeft het goed gedaan tegenover D66'

Hadassa de Velde Harsenhorst (26), Utrecht
Zweefde: tussen GroenLinks en ChristenUnie
Nu: ChristenUnie

'Ik vind het nog steeds jammer dat het de VVD niet gelukt is om er met GroenLinks uit te komen. Het was mooi geweest als we echt een groen kabinet hadden gekregen, dat ruimhartiger was tegenover migranten dan dat we nu in het regeerakkoord zien. Maar op zich ben ik niet ontevreden.

'Mijn stem ging naar Gert-Jan Segers en hij heeft op de achtergrond - zonder schreeuwen - veel voor elkaar gekregen. Goed hoe hij zijn poot stijf heeft gehouden tegenover D66 en fijn dat 'het voltooid-leven'-plan niet doorgaat. Wat mij betreft is de huidige euthanasiewet meer dan genoeg. Het milieu en het klimaat zijn de redenen dat ik zo lang zweefde tussen GroenLinks en de ChristenUnie. Gelukkig heeft Segers voor genoeg groene punten in het akkoord gezorgd, al had het natuurlijk altijd meer gemogen.'

Hadassa de Velde Harsenhorst: 'Goed hoe Segers zijn poot stijf heeft gehouden tegenover D66 en fijn dat 'het voltooid-leven'-plan niet doorgaat.' Foto Jiri Buller / de Volkskrant

'Luister, ik krijg er 0,3 procent bij'

Enrico Tempert (37), Nijverdal
Zweefde: tussen SP, PVV, D66 en PvdA
Nu: D66

'Ik heb dubbele gevoelens over het regeerakkoord. Aan de ene kant is het super dat het D66-project over het legaliseren van softdrugs doorgaat. Zelf ben ik honderd procent afgekeurd vanwege mijn reuma. De medicijnen die ik gebruikte hebben zo veel bijwerkingen, maar met een jointje ben ik even verlost van alle pijn. Het zou dus geweldig zijn als dit experiment met het legaliseren van wiet slaagt. Nog beter zou het zijn als het ook nog wordt meegenomen in de zorgverzekering.

'Wat ik minder fijn vind, is dat ik er qua koopkracht niet echt op vooruitga. Ik ben alleenstaand, zit in de bijstand en als het goed is, krijg ik er 0,3 procent bij. Dat is echt weinig. En dan die verhoging van de btw. Boodschappen doen wordt echt duurder.'

Enrico Tempert: 'Het zou geweldig zijn als het experiment met het legaliseren van wiet slaagt' Foto Jiri Buller / de Volkskrant