NieuwsBestrijding coronavirus

Hoe Trump met zijn uitspraken artsen en wetenschappers ernstig alarmeerde

Donald Trump houdt wattenstaafjes omhoog tijdens een persconferentie over corona.Beeld Jim Watson / AFP

Met een uitspraak op zijn dagelijkse persconferentie heeft Donald Trump artsen en wetenschappers ernstig gealarmeerd. De president vroeg zich hardop af of het coronavirus niet uitgeroeid kon worden door ontsmettingsmiddelen of sterk licht bij mensen in te brengen.

Zelfs voor wie de dagelijkse persconferenties van Donald Trump in het Witte Huis probeert te vermijden, zijn zijn woorden onontkoombaar. Elke avond om een uur of zeven, acht, komen eerst de opgewonden tweets, posts en nieuwsberichten, dan de feitenchecks en de reacties, dan de tv-komieken en de memes, over hoe ongehoord, onbewezen en/of onjuist het wel weer niet is wat de president heeft gezegd. In het etmaal dat volgt wordt dat door het Witte Huis gebagatelliseerd, ontkend of omgedraaid, krijgen de media de schuld van de ophef, en dan is het tijd voor de volgende persconferentie.

Donderdag was zo’n avond. ‘Injecteer alsjeblieft geen bleekmiddel en drink geen ontsmettingsmiddelen’, twitterde de toxicologische afdeling van Harvard. ‘Er is GEEN SUBSTANTIE die je lichaam van binnen kan desinfecteren tegen het coronavirus’, twitterde een van de vele artsen. ‘Drink geen Lysol’, adviseerde de (Britse) brouwer van desinfectiemiddel Lysol vrijdagochtend in een verklaring.

Dan weet je: Trump heeft iets beweerd.

Mijmerende president

Nadat een wetenschapper van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid tijdens de persconferentie in het Witte Huis had gezegd dat het coronavirus op gladde oppervlakken binnen dertig seconden kan worden uitgeschakeld door zonlicht en ontsmettingsmiddelen, werd de president enthousiast.

‘Stel je voor dat we het lichaam raken met een geweldig − met ultraviolette straling of gewoon zeer krachtig licht – en (…) dat stel je voor dat je dat licht in het lichaam brengt, door de huid of op een andere manier... Je zei dat je dat gaat testen, toch? En dat ontsmettingsmiddel… is er een manier om dat met een injectie naar binnen te brengen, bijna zoals een reiniging?’

Het was niet voor het eerst dat Trump mijmerde over een gemakkelijke oplossing om het coronavirus te laten verdwijnen. Wekenlang heeft hij het middel hydroxychloroquine aanbevolen, waarover weliswaar anekdotische aanwijzingen waren dat het hielp, maar ook anekdotische aanwijzingen dat het niet hielp. ‘Ach, wat heb je te verliezen?’, zei Trump.

Wel, je kunt er dood aan gaan. Deze week bleek uit een (rudimentaire) analyse van patiënten in veteranenziekenhuizen dat patiënten die het middel krijgen ruim twee keer zo vaak overlijden als patiënten die het middel niet krijgen. Toezichthouder FDA raadde vrijdag het middel af, buiten een gecontroleerde medische omgeving, omdat patiënten er vaker een vergiftiging of hartaanval aan overhouden.

‘Sarcastisch’

Trumps aanhangers verdedigden hem donderdag door erop te wijzen dat zijn opmerkingen maar suggesties waren. ‘De president heeft NIET geadviseerd om bleekmiddel te drinken of injecteren’, zei radiopresentator Bill Mitchell. ‘Links liegt weer.’ Zo gaat het vaak: Trump-aanhangers prijzen Trump om zijn directe taalgebruik, maar prijzen juist zijn genuanceerde taalgebruik als een directe interpretatie niet goed uitkomt. Trump zei vrijdag tegen Witte-Huis-journalisten dat zijn opmerkingen ‘sarcastisch’ bedoeld waren ‘om te kijken wat er zou gebeuren’.  

Dat Trumps suggesties überhaupt nog serieus worden genomen, is al een wonder. Eerder suggereerde hij, expert in alles, dat windmolens kanker veroorzaken, dat vliegdekschepen weer stoomkatapulten moeten gebruiken, dat Groenland moet worden aangekocht en dat orkanen met atoombommen kunnen worden bestreden. Sir, daar gaan we naar kijken, is dan de reactie – een teken dat deze presidentiële hersenkronkels niet vrijblijvend zijn, maar aandacht en deskundige menskracht kosten.

Donderdag zag je dr. Deborah Birx, leider van de pandemiebestrijding, eerst knipperen met de ogen en toen wegkijken toen Trump over het slikken van bleekmiddel begon. Een journalist van The Washington Post die vroeg of de president zich niet beter tot feitelijke informatie kon beperken, kreeg te horen: ‘Ik ben de president, en jij bent nepnieuws.’

Intussen sluit Trump de grenzen voor immigranten, gaan er (tientallen? honderden?) miljoenen dollars steungeld naar bedrijven voor wie dat geld niet bedoeld is, zijn er bijna dertig miljoen werklozen, zijn er nog steeds te weinig tests en vallen er nog elke dag een paar duizend doden door het virus. Dat is feitelijke informatie. Maar daar gaat het nu even niet over.

Anthony Fauci: de nationale huisarts die Donald Trump mag corrigeren
Als directeur van het ­Amerikaanse instituut voor infectieziekten adviseerde Anthony Fauci al zes­ presidenten. Het is geen toeval dat hij ook Donald Trump kan tegenspreken zonder te worden ontslagen via Twitter.

Gouverneur Whitmer (‘W-Hitler’) gooide Michigan op slot: ‘Ze wil ons in de ellende storten’
Op het Amerikaanse platteland is weinig begrip voor de strenge maatregelen tegen de corona-epidemie. De doden vallen immers vooral in de steden. Waarom zouden ze hier dan niet meer mogen vissen of tuinieren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden