Profiel

Hoe stevig zijn de 'directe banden met het Kremlin' van deze Russische advocate?

De naam Natalja Veselnitskaja gaat rond in Amerikaanse pers

Sinds de verkiezing van Donald Trump wemelt het in de Amerikaanse pers van 'Russen met banden met het Kremlin'. Advocaat Natalja Veselnitskaja is de meest recente Rus die wordt gekoppeld aan het team van president Poetin. Hoe dicht staat ze bij het vuur?

Natalia Veselnitskaya.

Veselnitskaja (42) heeft geen officiële functie bij het Kremlin, staat niet op de loonlijst en er zijn geen aanwijzingen dat ze ooit binnen de rode muren van Poetins werkpaleis geweest is. De 'banden' rollen zich pas uit buiten de poorten, in moeilijk te traceren wegen.

Een van de banden rolt ontegenzeggelijk naar een dossier waar Veselnitskaja nauw bij betrokken is: de zaak-Magnitski. Ze leidt het Russische verzet tegen de Amerikaanse Magnitski-wet, die de tegoeden bevriest van vermeende Russische mensenrechtenschenders, onder wie een nauwe bondgenoot van Poetin. De wet is een vergelding voor de dood van Sergej Magnitski. Deze advocaat ontdekte een van de grootste corruptieschandalen in de Russische overheid, maar werd zelf opgepakt en overleed in een Russische cel. Poetin sloeg op zijn eigen manier terug op de Amerikaanse wet: hij verbood de adoptie van Russische weeskinderen door Amerikanen.

Embed:

Veselnitskaja pleit al jaren voor terugdraaiing van de wet. Ze vertegenwoordigt een stichting die speciaal voor dat doel is opgericht - het is onduidelijk wie de stichting financiert. 'Niemand heeft Sergej Magnitski gemarteld of vermoord', zei Veselnitskaja in 2014 op de Russische tv. Het Kremlin stelt dat Magnitski overleed wegens hartfalen, maar de Russische mensenrechtenraad spreekt van mishandeling en het uitblijven van medische hulp.

Veselnitskaja's cliënten brengen haar verder in de buurt van het Kremlin. De advocate, eerder getrouwd met de vice-transportminister van Moskou Oblast, verdedigde een machtige betrokkene in de Magnitski-zaak, Denis Katsyv. Vanaf Katsyv zijn de banden naar het Kremlin kort. Katsyvs schatrijke vader, Pjotr, is vice-president van de Russische Spoorwegen. In Rusland is dat een zwaarwegende post - de vorige president van de spoorwegen was een van Poetins nauwste vertrouwelingen.

Nog dichter tot het centrum van de macht komt Veselnitskaja via persoonlijke contacten. Haar ontmoeting met Trumps vertrouwelingen was opgezet door Emin Agalarov, een Russische popster en de zoon van Aras Agalarov. Die kent zowel Poetin als Trump. Vastgoedtycoon Agalarov sponsorde in 2013 Miss Universe in Rusland, een groot evenement van Trump. In hetzelfde jaar kreeg Agalorov in het Kremlin een eremedaille opgespeld van Poetin.

Een band tussen de advocaat en het Kremlin? Bewijzen ontbreken. Wel zou het raar zijn als niemand binnen het Kremlin ooit van Natalja Veselnitskaja gehoord heeft.

Welke onderzoeken naar Trump lopen er?

Het zijn er vijf, en ze hebben allemaal direct of indirect met Rusland te maken.

Het belangrijkste onderzoek wordt gedaan door speciaal aanklager Robert Mueller, een gerespecteerde oud-FBI-directeur. Hij leidt het onderzoek naar Russische inmenging bij de presidentsverkiezingen van 2016 en de mogelijke rol die het campagneteam van Trump hierbij heeft gespeeld. Mueller nam het onderzoek over van de FBI nadat Trump daar de directeur van ontsloeg.

Vijf vragen over de bevoegdheden van een speciaal aanklager
Naar het ontslag van FBI-directeur James Comey loopt ook een onderzoek, dit keer door de toezichthoudende commissie van het Huis van Afgevaardigden. Die commissie wil erachter komen of Trump druk heeft uitgeoefend op Comey om het FBI-onderzoek naar de Russische invloeden (dat nu dus door de onafhankelijke Mueller wordt geleid) stop te zetten.

Reconstructie: hoe Trumps frustratie over het Rusland-onderzoek leidde tot Comey's haastige ontslag
De rechterlijke commissie van de Senaat doet ook nog onderzoek naar Trump's verhoudingen met Comey en het ontslag van Michael Flynn, de voormalige nationale veiligheidsadviseur van de president.

Welke valkuilen liggen er op de loer voor Michael Flynn?
Daarnaast zijn er nog de inlichtingencommissies van het Huis van Afgevaardigden en van de Senaat. Die doen ook allebei onderzoek naar de banden tussen de Trumpcampagne en Rusland. De commissie van het Huis focust daarbij op de onthullingen rond Michael Flynn, terwijl de commissie van de Senaat zich breder bezighoudt met Russische inmenging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.