Hoe spannend wordt de zoektocht naar die miljarden?

Wordt het zeven, tien of dertien miljard? Morgen weet premier Rutte hoeveel er extra moet worden bezuinigd om in 2013 aan de Europese regels te voldoen. De zoektocht naar deze miljarden wordt als een jongensboek: spannend, vol toespelingen en geheime afspraken en met een onzekere afloop.

Geert Wilders, Mark Rutte en Maxime Verhagen.Beeld anp

Morgen voorspelt het Centraal Planbureau hoe de economie zich de komende jaren ontwikkelt. Waarschijnlijk zal het begrotingstekort flink oplopen. Om dit te voorkomen, starten CDA, VVD en gedoogpartner een tussenformatie.

Specialisten
Vanaf maandag wordt er zeker drie weken lang vergaderd op het Catshuis. Premier Rutte zit voor. Maxime Verhagen en Geert Wilders zullen bij alle gesprekken aanwezig zijn. Per onderwerp zullen specialisten 'invliegen'. Minister De Jager van Financiën zit aan de 'tweede tafel'. Samen met allemaal hoge ambtenaren berekent hij vliegensvlug wat de consequenties zijn van alle voorstellen die worden gedaan.

Die gesprekken worden erg spannend. PVV-leider Geert Wilders heeft aangekondigd alleen te willen praten als er eerst flink op Ontwikkelingssamenwerking wordt bezuinigd. Dat is problematisch voor het CDA, dat niet aan dit budget wil tornen. Mocht deze hobbel toch genomen worden, dan volgen nog heel wat moeilijke gesprekken.

Belofte
Vriend en vijand zijn het er bijvoorbeeld over eens dat de vastgelopen woningmarkt moet worden hervormd. Daar hoort volgens velen een aanpassing van de hypotheekrenteaftrek bij. Het CDA wil dit, maar de VVD en PVV hebben hier grote moeite mee. Het plan dat 22 topeconomen hierover vorige week lanceerden biedt een uitweg. Zij opperen om nu al te bepalen dat de hypotheekrenteaftrek vanaf 2015 wordt versoberd. Dan is die hervorming een feit en kan premier Rutte zeggen dat hij zijn belofte heeft gehouden dat er deze kabinetsperiode niets verandert.

Besparingen vanaf 2015 dragen alleen niet bij aan een lager tekort in 2013. Tot nu toe lijkt het kabinet te volharden in haar wens om het begrotingstekort dan onder de drie procent te krijgen. Omdat veel oppositiepartijen het hier niet mee eens zijn, moeten VVD, CDA en PVV er samen uitkomen. Dat kan eigenlijk alleen lukken als er niets tussentijds uitlekt. Anders is het risico op voorbarige onrust veel te groot.

Silhouetten
Net als bij de 'echte' formatie zullen journalisten de grootste moeite hebben om uit te vinden wat er wordt besproken. De kleinste toespeling van een onderhandelaar zal als groot nieuws worden gepresenteerd. Silhouetten van onderhandelaars achter een gordijn zullen het beeld bepalen.

Toch hebben alle partijen heel wat te winnen bij geslaagde onderhandelingen. Premier Rutte wil dat zijn kabinet op de rails blijft. Geert Wilders beseft dat het wellicht nooit meer voorkomt dat hij in een riante gedoogpositie zit. Het CDA staat veel te laag in de peilingen om nieuwe verkiezingen te wensen en heeft bovendien nog geen nieuwe leider.

Rutte, Verhagen en Wilders zullen er daarom op gokken dat hun persoonlijke chemie groot genoeg is om ook de komende tussenformatie succesvol af te sluiten. Voor de rest van Nederland blijft het de komende weken afwachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden