Hoe solide zijn de banken nu?

Vijf jaar geleden begon de bankencrisis in Nederland. Fortis verkeerde in juni 2008 al in grote problemen en ervaarde het begin van een bankrun die de bank uiteindelijk fataal zou worden. ABN Amro werd in de val meegesleept. Sinds die tijd is droefenis troef. ING moest ook geholpen worden, DSB ging ten onder, de Friesland Bank werd gered door de Rabo, SNS Reaal werd uiteindelijk net als ABN Amro genationaliseerd.


Vandaag zal een commissie onder leiding van de onvermijdelijke Herman Wijffels - het is al de zesde die naar hem is vernoemd - uit de doeken doen hoe de Nederlandse banken er voor staan en welke aanpassingen wenselijk zouden zijn.


De huidige situatie van de banken in Nederland kan worden beoordeeld op grond van objectieve criteria: bijvoorbeeld de kapitaalbuffers die de banken nu hebben in vergelijking tot toen, de ratings die ze hebben gekregen van kredietbeoordelaars en de renteopslagen die ze betalen om bij collega-banken of geldmarktfondsen krediet op te nemen.


De kapitaalbuffers van Nederlandse banken zijn onmiskenbaar gestegen. Banken houden meer eigen vermogen aan dan in mei 2008. De zogenoemde leverage- of schuldenratio is van 3 naar 4 procent gegaan; banken hebben nu 25 in plaats van 33 keer het eigen vermogen uitgeleend. En ook andere ratio's zijn verbeterd, hoewel volgens DNB nog een kleine 40 miljard euro aan extra kapitaal nodig is om aan de toekomstige eisen, 'Basel III', te voldoen.


Basel III geeft echter geen garantie dat banken niet kunnen omvallen. Het Sustainable Finance Lab, waarin een groot aantal economen onder wie de Tilburgse hoogleraar Harald Benink zich hebben verzameld, vindt dat de vermogenseisen aan de banken nog vele malen hoger ouden moeten zijn.


Zij denken dat de schuldenratio naar minimaal 20 procent zou moeten worden gebracht, een percentage dat in de 19de eeuw gebruikelijk was en vijf keer zo hoog is als nu. De ratings die de kredietbeoordelaars aan de banken verleenden, zijn ook redelijk goed. Alleen is de Rabobank de fameuze triple-A-status kwijtgeraakt.


Reden is dat niet duidelijk is welke molenstenen de Nederlandse banken en met name de Rabobank nog om de nek hebben hangen: de mogelijke verliezen op vastgoedportefeuilles, hypotheken en leningen aan het midden- en kleinbedrijf.


Wijffels zal het bankenlandschap in Nederland vergelijken met die in het buitenland. Hoe solide banken ook lijken, ze blijven kwetsbaar. Hun lot hangt uiteindelijk af van één subjectief aspect: het sentiment van volatiele financiële markten met speculerende hedgefondsen en paniekerige burgers.


Als banken al steviger in hun schoenen staan, dan is dat vooral te danken aan het feit dat het nu, zij het als 'ongewenst tafelzilver', vooral staatsbedrijven zijn en geen beursfondsen.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden