Hoe sociaal is PostNL?

Werknemers van sociale werkplaatsen hebben er best zin in: post bezorgen. Maar wat betekent het in de arm nemen van 'arbeidsgehandicapten' voor de reguliere postbezorgers?

Het kan verkeren, op de arbeidsmarkt. Nog maar een paar jaar geleden was het bezorgen van post een gerespecteerd beroep. Een postbode verdiende met zijn vaste voltijdsbaan genoeg om een gezin te onderhouden.

De privatisering van de postmarkt heeft weinig van het beroep heel gelaten. De baan van de postbode - sorteren en bezorgen - is opgeknipt. Machines sorteren de brieven en goedkope parttime flexkrachten brengen de post aan huis.

De laatste stap is dat een deel van de post nu gaat worden bezorgd door de sociale werkvoorziening. PostNL komt daarmee tegemoet aan de wensen van het kabinet, dat arbeidsgehandicapten minder afhankelijk wil maken van beschutte sociale werkplaatsen. Met 1.700 banen voor werknemers met een afstand tot de arbeidsmarkt, nadert PostNL het door het kabinet gewenste quotum van 5 procent dichter dan de meeste andere bedrijven.

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kwam daarom dinsdag een kijkje nemen in het pakkettendistributiecentrum van PostNL in Waddinxveen. Zij sprak daar met een aantal postbezorgers en distributiemedewerkers uit de sociale werkvoorziening, die zichtbaar enthousiast zijn over de kans die hen wordt geboden.

De staatssecretaris zou liever zien dat PostNL deze werknemers in dienst zou nemen, maar ze kon zich ook voorstellen dat dit te veel zou vergen van het postbedrijf. Topvrouw Herna Verhagen van PostNL zegt dat haar bedrijf zelf niet de expertise heeft om werknemers uit de sociale werkvoorziening te begeleiden. 'Onze managers zijn lang niet allemaal toegerust op de omgang met bijvoorbeeld autisten en borderliners.'

Verhagen zegt dat het streven maatschappelijk verantwoord te ondernemen ten grondslag ligt aan de samenwerkingscontracten met de sociale werkbedrijven. Niet iedereen gelooft dat.

Voor bedrijven die arbeidsgehandicapten inzetten wegen de economische belangen zwaarder dan sociale motieven, blijkt uit onderzoek van de Erasmus Universiteit. 'Deze constructie van PostNL is gunstig voor de arbeidsgehandicapten', zegt hoogleraar arbeidsmarktbeleid Jaap de Koning van de Erasmus Universiteit. 'Op korte termijn leidt dit wel tot verdringing van reguliere postbezorgers.'

De Koning heeft wel bedenkingen bij de inzet van bijstandsgerechtigden met behoud van uitkering. 'Die is alleen te verdedigen als het voor hen een tijdelijke zaak is en zij een zetje nodig hebben omdat zij minder kansrijk zijn op de arbeidsmarkt.'

Ook de bijstandsgerechtigden zelf die met behoud van uitkering bij PostNL komen te werken, zijn aanzienlijk minder enthousiast dan de arbeidsgehandicapten. Een aantal voelt zich min of meer gedwongen en heeft er geen zin in.

De vertegenwoordigers van de sociale diensten benadrukken dat het hier gaat om reïntegratie. Het bezorgen van post of het sorteren van pakketten moet hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten. 'Vanuit dit werk stromen ze gemakkelijker door naar een andere baan, dan wanneer ze thuis zitten', zegt directeur Hanne Overbeek van Locus, een koepelorganisatie van onder meer sociale diensten en het bedrijfsleven. Locus werkt hierin nauw samen met PostNL.

Veel bijstandsgerechtigden zien dat anders, zegt Hajer Harzi, GroenLinks-raadslid in Sittard-Geleen. Zij hoort veel schrijnende verhalen van bijstandsgerechtigden die in deze gemeente met behoud van uitkering aan het werk zijn gezet bij PostNL. 'Ik ben voor participatie, maar hier wordt het de werkgever wel heel gemakkelijk gemaakt om elke zoveel maanden nieuwe bijstandsgerechtigden met behoud van uitkering volkomen regulier werk te laten doen.'

Harzi pleit voor een verplichting voor het bedrijf om iets terug te doen voor de bijstandsgerechtigden. Bijvoorbeeld door ze scholing, of bij goede prestaties, een baan te bieden. 'Nu worden bijstandsgerechtigden die zich verzetten tegen het feit dat ze zonder loon moeten werken door de gemeente direct op hun uitkering gekort.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden