Hoe reëel is het risico op een kernaanval door Noord-Korea?

Noord-Korea zet zijn kernraketten klaar voor onmiddellijk gebruik en het leger moet gereed zijn voor preventieve aanvallen. Dat heeft de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un in de nacht van donderdag op vrijdag gezegd. Hoe serieus moeten we dit dreigement nemen? Vier vragen aan Remco Breuker, hoogleraar Korea-studies aan de Universiteit Leiden. 'Sancties hebben geen enkele zin.'

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un tijdens de test van een raketsysteem. Beeld reuters
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un tijdens de test van een raketsysteem.Beeld reuters

De Noord-Koreaanse kernwapens moeten 'op ieder moment' kunnen worden ingezet zegt Kim Jong-un. Is dat een serieus dreigement?
'Ja en nee. Noord-Korea gaat echt geen kernwapens inzetten, maar we zien wel steeds meer provocaties, kort achter elkaar. Een kerntest. Een raketlancering. Nu deze dreigementen. Daar wordt vervolgens door de internationale gemeenschap op gereageerd met keiharde sancties en zo wordt het risico dat er op een gegeven moment iets goed mis gaat, wel groter.'

Hoe zorgelijk is deze situatie volgens u?
'Waar we ons zeker zorgen over moeten maken, is het andere deel van het dreigement: dat het leger gereed moet zijn voor aanvallen. Het zou niet de eerste keer zijn dat Pyongyang een bootje met commando's naar Zuid-Korea stuurt om allerlei ellende uit te halen. Seoul wil geen oorlog en daar is Pyongyang zich zeer wel van bewust. Vergelijk het met een ruzie op het schoolplein: als je weet dat het ene jongetje toch niet gaat slaan, is het gemakkelijker om hem te blijven treiteren.'

'Ik maak me echter vooral zorgen over de kans dat er ongelukken gebeuren bij het ontwikkelen van het kernwapenprogramma. We hebben geen flauw idee in welk stadium zich dat bevindt, maar het is duidelijk dat Pyongyang er druk achter zet. En als mensen te veel onder druk staan, worden er wellicht veiligheidsprotocollen opzij geschoven. Zo is er vorig jaar een heel flatgebouw in Pyongyang ingestort waarbij waarschijnlijk honderden mensen om het leven zijn gekomen. Dat is echt niet gebeurd omdat ze geen flats kunnen bouwen. Het gebouw moest snel af en in Noord-Korea komt het dan snel af, met alles risico's van dien. Je moet er niet aan denken dat er om dezelfde redenen fouten worden gemaakt met nucleair materiaal.'

undefined

Een ongedateerde foto die is aangeleverd door het staatspersbureau van Noord-Korea van een rakettest. Beeld afp
Een ongedateerde foto die is aangeleverd door het staatspersbureau van Noord-Korea van een rakettest.Beeld afp

Terug naar het dreigen met aanvallen: hoe serieus is de klap die Noord-Korea kan uitdelen?
'In potentie zeer groot. Ik denk dat we nu vooral moeten vrezen voor asymmetrische oorlogsvoering: aanvallen van kleine teams van commando's. Maar als het echt tot een oorlog zou komen, loopt met name Seoel groot gevaar. Het Zuid-Koreaanse leger is sterker en zeer gemotiveerd, maar met zes- tot zevenhonderdduizend man ook veel kleiner dan de 2,1 miljoen soldaten die Noord-Korea zegt te hebben. Die kunnen de hoofdstad in zeer korte tijd grote schade toebrengen. Seoel ligt dicht binnen schootsafstand van de grens en een stad van 24 miljoen mensen krijg je niet zomaar geëvacueerd. Er zijn schattingen dat op de eerste dag van een oorlog in Seoel alleen tussen de 100.000 en én miljoen doden kunnen vallen.'

Zoals u al zei, na elke provocatie, volgen er weer sancties, maar deze lijken geen enkel effect te hebben. Sterker, ze lijken juist averechts te werken.
'Ja, de sancties die nu zijn opgelegd, worden 'de allerzwaarste sancties ooit' genoemd. Dat is mooi voor het Guinness Book of Records en meer heb je er niet aan. De eerste reactie van de Noord-Koreaanse minister van Defensie was: 'Ga je gang, we zijn gewend aan sancties', en voor de verandering sprak hij de waarheid. Bovendien moeten de sancties ook nog eens worden uitgevoerd, en dat zie ik China niet doen.

Kortom: het heeft geen enkele zin. Mijn advies is: word creatiever. Pak hen waar het pijn doet. Waar dat is? De geldstroom. Overal op deze wereld werken Noord_Koreaanse arbeiders en dat levert de staat jaarlijks 2 miljard euro op. Kijk daar eens naar. Als deze levenslijn wordt verstoord, is Noord-Korea misschien bereid om aan de onderhandelingstafel te verschijnen.'

Lees hier de analyse over de plannen van Noord Korea omtrent de bouw van een waterstofbom.

Lees hier het verhaal over de dienstplicht in Zuid-Korea. 'Er zitten heel wat gekken in het leger'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden