Hoe rapper Boef vrede sloot met Nederland: 'Ja bro, wat ik gedaan heb was stom en dom'

Zelden zagen we publieke excuses zo effectief hun heilzame werk doen

Het was een hoopgevende finale van een in alle opzichten deprimerende polemiek die het publieke debat de laatste weken in een ijzeren greep leek te hebben. Rapper Boef sloot vrede met Nederland, op een zaterdagavond die nog vaak in herinnering zal worden geroepen.

Rapper Boef tijdens zijn optreden op Eurosonic/Noorderslag. Foto ANP

Want Boef reikte het land de hand op een nooit eerder vertoonde manier: op een podium, met een strakke set raps waarin hij eerst 'de ophef' op de hak nam, om daarna zelf door het stof te gaan. Zelden zagen we publieke excuses zo effectief hun heilzame werk doen. Het was goed zo, zand erover, moedig voorwaarts.

Lang niet iedereen in de Groningse Oosterpoort had vertrouwen in een goede afloop. Er was ook nogal wat gebeurd. De vlog waarin Boef vrouwen uitmaakte voor 'kechs' en de storm van opwinding die daar op volgde, hadden Nederland weer eens op scherp gezet. Boef werd hard aangevallen, en toch ook steeds hartstochtelijker verdedigd. Festivals en dj's ontnamen Boef, een van de populairste Nederlandse artiesten van het moment, zijn podium. De man met het abjecte vrouwbeeld moest geboycot worden. Maar het festival Noorderslag, waar nu eenmaal een doorslag van de Nederlandse pop te vinden moet zijn, liet Boef manhaftig op het programma staan.

Bierdouches

De organisatie nam daarmee een risico. Een deel van het publiek kondigde weken voor het optreden al aan dat een show van Boef niet geaccepteerd zou worden. Er werd opgeroepen tot bierdouches en fluitconcerten of erger, om de kwaaie pier nog maar eens te laten voelen hoe diep we allemaal gekrenkt waren. De moed moet de rapper in de aanloop naar zijn show in de schoenen zijn gezonken. Een van zijn managers bekende bij een debat over Boef, op het aan Noorderslag voorafgaande popcongres, dat even overwogen was de show in het hol van de leeuw zelf maar af te zeggen - het doorsnee publiek op Noorderslag is niet bepaald de doelgroep van de rapper. Maar Boef rechtte de schouders. Hij moest dit doen.

Ruim een halfuur voor aanvang van zijn show ziet de Oosterpoort hoe gierend de heisa over Boef uit de klauwen is gelopen. Opgewonden festivalgangers wurmen zich langs een bataljon beveiligers, dat extra controles uitvoert. Geduw en getrek. Wat komen al deze mensen doen, die kennelijk geen glimp van Boefs optreden willen missen? Zijn het toch fans? Of Boef-demonstranten? Ramptoeristen? De spanning in de zaal loopt op tot oorlogsniveau, en alleen al die constatering is eigenlijk diep treurig. Waar zijn we met z'n allen in godsnaam in terechtgekomen?

Krijgshaftige outfit

Er is maar één persoon die de gekte kan keren, of een duw kan geven richting misschien wel iets goeds. De protagonist van de tragedie natuurlijk, Boef zelve. We zien hem eerst op een beeldscherm over straat rennen, in zijn onderbroek. Opgejaagd wild, die boodschap is duidelijk. Daarna wordt een band afgespeeld waarop alle meningen over Boef in versneld tempo voorbij komen. Uit de lucht gegrepen opvattingen van hiphopprofessoren en opiniemakers, van politici, columnisten en mannen in de straat. 'Hij heeft kalifaatachtige ideeën die hier niet thuishoren.' Et cetera.

Dan het antwoord van de rapper, inmiddels fysiek aanwezig in een krijgshaftige outfit van strak zwart met rode accenten. Met woorden gekneed in de vorm van zijn kunst, de snerende hiphop. Eerst met humor. 'Ja bro, wat ik gedaan heb is dom en stom. Nu kan ik niet meer vliegen met Cor en Don' - een verwijzing naar de reisorganisatie die de samenwerking met Boef had opgezegd. Het publiek vergeet van schrik boe te roepen, en een paar teleurgestelde mannen die zo te zien iets anders hadden verwacht, druipen af.

Na zijn excuusrap richt Boef zich rechtstreeks tot de zaal en dus heel Nederland: 'Wat ik heb gezegd, was fout. Daar bied ik excuses voor aan.' Foto ANP

Daarna oprecht. 'Ik was dronken, sorry schat, ik heb het rechtgezet. Kan ik het nog goedmaken, of heb ik het echt verpest?' En na zijn excuusrap richt Boef zich rechtstreeks tot de zaal - en dus heel Nederland. 'Wat ik heb gezegd, was fout. Daar bied ik excuses voor aan.' Links en rechts klinkt een enkel schril fluitje, maar het aanzwellende applaus in de zaal drukt het protest weg. Je moet ook wel een erg verbitterd heethoofd zijn als je geen respect kunt opbrengen voor deze knieval, en de waardige manier waarop Boef de affaire probeert af te sluiten.

Hij stelt intussen zijn fans ook nog gerust. 'Ik zal nooit de ideale schoonzoon worden.' Boef heet niet voor niets Boef, en er zal nog best eens een twitterfurie de kop opsteken. Maar dit boek moet dicht, al mag de onderliggende cultuurverwarring nog uitvoerig worden besproken.

Boef heeft een greep in zijn ziel gedaan en kennelijk iets geleerd over omgangsvormen en de gevolgen van zijn vernederende uitspraken. Tussen twee nummers door roept hij het publiek op om er een feestje van te maken. 'Kunnen alle ladies in de zaal zich laten horen?'

Ladies, dus.


Boef, 'kechs' en waarom dat woord pijn doet

Twee dagen lang was de kwestie-Boef geen onderwerp op het Groningse popfestival en -congres Eurosonic/Noorderslag. Maar vrijdag, een dag voor Boefs optreden, kon de congresserende beroepsgroep er niet langer omheen - getuige prematuur boe-geroep van festivalgangers en zelfs boze petities.

'Kechs' waren de drie dames die rapper Boef een lift aanboden. Hoeren. Is dat straattaal die je niet zo letterlijk moet nemen, of uiting van een dubbele moraal en een verwrongen vrouwbeeld? En pikken zijn fans dat?

Liefde voor vrouwen is voorwaardelijk in islamitische en hindoestaanse migrantenkringen, constateert Nadia Ezzeroili. Maar meedoen met #MeToo is lastig, want de daders staan zo dichtbij.