Hoe Princess Shaw een hype werd

Hoe is het om van obscuur persoon ineens een wereldberoemd internetfenomeen te worden?

null Beeld
Beeld

Wat gebeurt er met je als je, vergeef me de internettaal, viral gaat? Het blijft een fascinerend proces, dat je als hedendaags mens van obscuur figuur binnen luttele uren iedereens nieuwste obsessie kan worden. Opeens denken miljoenen mensen je te kennen, van dat ene filmpje, je weet wel, die man die duiven nadoet, zo van 'hóé, hóé, hóé', ja precies, de Duifmeneer.

Met zoveel instant-internetsterren was het een kwestie van tijd totdat iemand dáár weer video's over ging maken. Op Comedy Central had je jarenlang het internetfilmpjesprogramma Tosh.0, met in elke aflevering het onderdeel 'Web Redemption': wie is die persoon die de wereld overging eigenlijk? In Nederland maakt BNN-presentatrice Gwen van Poorten, onder de noemer 'Achter de viral', dezelfde hoe-gaat-het-nu-met-filmpjes op haar YouTube-kanaal. Zo ging ze op bezoek bij - jawel - de Duifmeneer.

De beperking van deze best leuke filmpjes is natuurlijk dat het achterafgepraat is. Hoe het écht is om viral te gaan, was woensdagavond laat op NPO 2 te zien in de fijnzinnig voyeuristische 2Doc Presenting Princess Shaw. Zelden zei een film op een prettig terloopse manier zoveel over ons tijdsgewricht als deze documentaire van de Israëliër Ido Haar.

We volgen het schijnbaar onbeduidende leven van een zwarte vrouw uit New Orleans met rode gestylde krullen en een beugel. Ze is verpleegster en zet in haar vrije tijd filmpjes online waarin ze a capella zelfgeschreven liedjes zingt, maar ook openhartig vertelt over de worstelingen in haar leven: eenzaamheid, armoede, een naar misbruikverleden. Ze deelt alles. En er kijken maar een paar mensen mee.

Tussendoor zien we de jonge Israëlische kunstenaar en muzikant Kutiman, die bekendstaat om de YouTube-collages waarin hij talloze filmpjes door elkaar mixt om iets nieuws te maken. Hij stuit op Princess Shaw, en bouwt zonder haar medeweten gestaag aan een paar nummers op basis van haar filmpjes.

De camera staat erbovenop als Kutiman zijn werk online zet en Princess berichten begint te krijgen van wildvreemden. De magie van het moment is niet wat er precies gebeurt, maar dat je er getuige van bent: het is andermans werkelijkheid die we zo onweerstaanbaar vinden. Het vraagstuk is natuurlijk: hoe kon de regisseur dit rauwe plakje leven zo inblikken? Hij moet voorkennis hebben gehad, die hij niet met zijn onderwerp deelde. Maar waarom liet zij zich dan door hem filmen?

In een interview met de VPRO zegt regisseur Ido Haar, die goed bevriend is met Kutiman, dat hij Princess Shaw vertelde dat hij een film maakte over meerdere YouTubers. En dat dat aanvankelijk ook echt zijn plan was, maar dat haar verhaal mooi genoeg bleek voor een hele film. Over Kutiman zweeg hij.

Of dat ethisch gerechtvaardigd is, is twijfelachtig, maar een beetje misleiding lijkt nodig om een typisch 21ste-eeuws fenomeen vast te leggen: wat er kan gebeuren als iemand zijn flessenpost in de online-oceaan gooit en iemand anders er duizenden kilometers verderop mee aan de haal gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden