Nieuws

Hoe praatcircus over toekomst van Europa 24 voorzitters kreeg

De Conferentie over de Toekomst van Europa, die de EU dichter bij de burger moet brengen, krijgt een waterhoofd. De ruzie over wie dit prestigieuze praatcircus mocht leiden, resulteerde in een typisch Europees compromis: niet 1 maar minimaal 24 voorzitters.

Guy Verhofstadt.  Beeld Hollandse Hoogte / EPA
Guy Verhofstadt.Beeld Hollandse Hoogte / EPA

Maanden is erover geruzied tussen de partijen in het Europees Parlement en tussen het parlement en de lidstaten. De parlementariërs eisten dat hun liberale collega Guy Verhofstadt de voorzitter van de conferentie zou worden. Onverteerbaar voor veel regeringsleiders, die nog steeds acuut oprispingen krijgen van de voormalige Belgische premier en diens ‘ever closer Union’-ideeën. Maar de kandidaat van de lidstaten, de Deense sociaaldemocratische oud-premier Helle Thorning-Schmidt, stuitte weer op verzet van de liberale parlementariërs.

Het resultaat, dat donderdag werd afgezegend, is dat de conferentie wordt aangestuurd door een driekoppig gezelschap: de voorzitter van het parlement, van de Europese Commissie en de premier van het land dat de EU voorzit. Omdat deze mensen al genoeg aan hun hoofd hebben, wordt het werk gedaan door een raad van bestuur.

Ook de samenstelling daarvan was de inzet van eindeloos gehakketak. De formule waarin iedereen zich uiteindelijk kon vinden, was drie vertegenwoordigers en vier waarnemers voor zowel de Commissie, het parlement als de lidstaten. Om ook het Comité van de Regio’s, het Economisch en Sociaal Comité, andere EU-instanties en de sociale partners tevreden te stellen, mogen die ook allemaal aanschuiven in de raad van bestuur.

Iedereen mag meedoen

Alles bij elkaar zijn er straks dus minstens 24 ‘voorzitters’ – de startverklaring spreekt over een ‘gestroomlijnd bestuur’ – bezig met de vraag waar de EU zich meer of minder mee moet gaan bemoeien, of de nationale veto’s overboord kunnen en het EU-budget omhoog. Iedereen mag meedoen aan het debat: niet alleen EU-clubs, maar juist ook nationale parlementen, ngo’s en vooral burgers.

Naar verwachting gaat de conferentie op 9 mei van start (Europadag), het eindrapport moet in het voorjaar van 2022 op tafel liggen. Dan kan de Franse president Macron, dan EU-voorzitter, het met zijn collega’s tijdens een EU-top bespreken. Complicerende factor is dat zowel de raad van bestuur van de conferentie als de leiders op hun EU-toppen met unanimiteit beslissen, hetgeen geen garantie is voor wezenlijke veranderingen.

Nederlandse diplomaten zijn alvast tevreden met deze stroperige opzet. Het laatste waar Den Haag op zit te wachten is een herhaling van de Europese Conventie (2002-2003) onder leiding van de voormalige Franse president Giscard d’Estaing (de ‘Zonnekoning’), die zomaar een Europese Grondwet op tafel toverde. Nederland en Frankrijk moesten die vervolgens per referendum de prullenbak in stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden