Hoe oud-staatssecretaris Linschoten aan lagerwal raakte

Robin Linschoten heeft bij het OM geen gehoor gevonden met zijn 'sloddervosverweer'. De oud-bewindsman hangt een werkstraf boven het hoofd.

Robin Linschoten komt vrijdag aan bij de rechtbank in Amsterdam. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Robin Linschoten komt vrijdag aan bij de rechtbank in Amsterdam.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Hij heeft nog een pak aan en een paar patente suède laarsjes eronder. Maar verder doet Robin Linschoten in de Amsterdamse rechtbank weinig moeite om te verbergen dat hij totaal aan lagerwal is geraakt.

De VVD-coryfee die in de jaren negentig als staatssecretaris van Sociale Zaken hard streed tegen uitkeringsfraude, staat vrijdagochtend zelf terecht voor een fraudevergrijp. Zijn goedlopende lobby- en adviesbedrijfje heeft in de jaren 2010 tot en met 2012 te weinig omzetbelasting afgedragen. De schatkist zou zo een ton aan inkomsten zijn misgelopen. Veel te lang heeft Linschoten bovendien waarschuwingen van de Belastingdienst daarover genegeerd, betalingsafspraken is hij niet nagekomen.

Toen anderhalf jaar geleden bleek dat hij intussen wel geld aan het uitgeven was, heeft de fiscus een streep getrokken. Op alle liquiditeiten is beslag gelegd. 'En toen is het hard gegaan', zegt hij tegen de rechters. 'Ik ben zo'n beetje de enige Nederlander zonder zorgverzekering omdat ik de premie niet meer kan betalen. Erg vervelend voor iemand met een chronische ziekte (diabetes, red.).' Zijn vrouw is 'door deze hele kwestie' bij hem weg. De boedel van zijn huis executoriaal verkocht. Gelukkig heeft hij zijn riante woonboerderij in Eemnes onlangs kunnen verkopen. Alleen weet hij nog niet waar hij straks zijn nachten zal doorbrengen. 'Het zal wel een mooie brug worden.'

Linschoten rekent het de fiscus aan dat die er zo hard is 'ingekleund'. 'Door loonbeslag te leggen bij mijn opdrachtgevers hebben die direct hun samenwerking met mij ontbonden.' Zijn goedbetaalde 'public-affairsklus' voor de online-gokindustrie is hij bijvoorbeeld kwijt. 'Die mensen zeggen: los jij eerst je probleem maar op.' Hij heeft nog maar één commissariaatje.

Naast de Belastingdienst moet ook zijn boekhouder het ontgelden. 'Ik ben nou eenmaal een sloddervos zonder interesse voor fiscaliteit, ik was blij dat ik mijn aangifte aan hen kon uitbesteden', zegt de man die ooit voorzitter was van het Adviescollege toetsing administratieve lasten. Bij boekhouder ADSV uit Breda kwam hij 'enkele keren per jaar' met een doos vol facturen, stelt hij.

Toen hij steeds meer vragen kreeg van de Belastingdienst zou hij tegen de boekhouder hebben gezegd: 'Los dit op.' Linschoten spreidt zijn vingers en zet ze met een daadkrachtig gebaar op het leren mapje voor hem op tafel. 'Ik had het gevoel dat we in control waren.'

Normoverdragend gesprek

Maar officier van justitie Martine Boerlage beantwoordt het gewichtige afschuiven van verantwoordelijkheid met een onthutsend kijkje in de eenmansfirma R.L.O. Linschoten. Nagenoeg alle verzoeken van zijn boekhouder om inzicht te geven in zijn inkomsten en uitgaven liet Linschoten onbeantwoord. Waardoor de boekhouder bedragen steeds moest schatten. Nooit controleerde Linschoten of aangiften klopten. Bij een huiszoeking trof de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (Fiod) een grote hoeveelheid ongeopende blauwe enveloppen aan, 'brieven, aanmaningen, dwangbevelen'.

Zelfs toen de Belastingdienst hem in een 'normoverdragend gesprek' waarschuwde dat hij op deze manier het risico liep strafrechtelijk vervolgd te worden, bleef Linschoten uitermate laks met het overleggen van gegevens en het nakomen van afspraken. 'Hij heeft de eerste, tweede, derde en vierde kans om fiscaal schoon schip te maken allemaal genegeerd', aldus de officier. Ook de rechter stelde eerder al vast dat de Fiod zich juist bijzonder coulant heeft opgesteld. 'We zitten hier regelmatig met zaken waarbij de inspecteurs al veel eerder hun geduld verliezen.'

Zeker een oud-bewindsman met een voorbeeldfunctie mag niet wegkomen met een sloddervosverweer, vindt de officier. 'Als een voormalig staatssecretaris de regels aan zijn laars lapt, waarom zou de gemiddelde ondernemer dan wel tijd, geld en moeite steken in het keurig op orde hebben van zijn belastingen?' Zij eist een werkstraf van 200 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden.

De grote vraag blijft: waarom liet Linschoten het zo ver komen? En bleef hij 'liever op grote voet leven dan de schulden betalen', zoals de officier stelt. Het antwoord blijft uit. In zijn laatste woord benadrukt de verdachte alleen dat hij een schikkingsvoorstel van justitie heeft afgewezen 'omdat ik dan zou erkennen dat ik de boel bewust beduveld heb'. Dat hij daardoor nu vol in de publiciteit is, en het mikpunt van columnisten als de zoveelste VVD-fraudeur, neemt hij voor lief. Daarna loopt hij met stevige passen de zaal uit.

Uitspraak op 29 september.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden