Hoe onze verslaggeefster naar Kunduz reist: in boerka mét ontsnappingsplan

AMSTERDAM - Hoe doe je dat nou, reizen van en naar Kunduz?', vroegen kennissen mij afgelopen weekend toen ik terugkeerde uit de Afghaanse provincie.

Een vrouw op reis door Afghanistan (niet de verslaggeefster). © AFP

Het korte antwoord is: 'Ik ben er vanuit de hoofdstad Kabul naartoe gereden met de auto, heb goed opgelet en me laten informeren over de veiligheid en ben toen weer teruggereden.'

Vooral militairen vallen stil als ik dat vertel. Telefonisch had ik afgelopen week veel contact met Amerikaanse voorlichters in Kunduz. 'Oh, je bent er al?', zeiden ze vol ongeloof als ik zei dat ik in de stad was. 'Gereden? Door Afghanistan?' Ze zeggen het niet, maar je hoort ze denken: 'Die is gek.'

Leven riskeren

Maar ik zou mijn leven nooit riskeren voor een verhaal in de krant. Dat vraagt de krant mij niet en ik heb het ook nooit gedaan. Het grote voordeel van vrouw-zijn in Afghanistan, is dat ik een boerka kan dragen op momenten dat het mij uitkomt. Ik droeg dus een boerka in de auto naar Kunduz. Naast mij een Afghaanse vertaler die zich voordeed als mijn 'echtgenoot'. Volgens lokale contacten is het zo 'goed te doen'.

De heenweg is niet erg gevaarlijk. Geen Taliban weet dat je er aan komt, want de reis is onverwacht gepland. Alleen het laatste uur over de weg is relatief link. Maar als je daar plotseling doorheen rijdt, zonder dat je iemand op de hoogte hebt gebracht van je reisplannen, hebben de Taliban of criminelen geen tijd om zich voor te bereiden.

De terugweg is het hachelijkst. Wie als buitenlander vijf dagen rondloopt in Kunduz begint op te vallen. 'Wat moet die vrouw hier?' of 'Dat is een mooie buit', zouden de Taliban in Kunduz-Stad kunnen denken. Het is niet erg plausibel, maar wel denkbaar dat ik word gevolgd op de terugweg en dan word aangevallen of ontvoerd. Vluchten zijn geannuleerd, dus ik moet toch echt over de weg. Langer blijven in Kunduz is gevaarlijker.

James Bondfilm
De terugweg van Kunduz naar Kabul wordt dus een ontsnappingsplan dat niet zou misstaan in een James Bondfilm. We betalen het hotel een paar dagen vooruit, zodat de eigenaar niet weet dat we vertrekken.

De avond voor het vertrek zet mijn vertaler onze bagage al in de achterbak van de auto. Hij heeft de hoteleigenaar zojuist voor een boodschap naar de stad gestuurd, zodat hij ons niet ziet. We worden wel gezien door de bewaker. Dat is een tegenvaller.

Dus stuurt de vertaler onze chauffeur met auto en koffers weg om rondjes te rijden in de stad. Zo denkt de bewaker dat de koffers ergens die avond worden weggebracht en dat wij niet vertrekken.
Op de ochtend van het vertrek, loop ik in mijn normale jas en met hoofddoek naar buiten, zonder koffer dus. Je zou niet zeggen dat ik op reis ga.

Een paar rondjes door de stad
We zeggen tegen de nieuwsgierige hoteleigenaar dat we een dagje naar Takhar gaan, in oostelijke richting, en dat hij onze kamers vast moet houden. Nadat we de poort zijn uitgereden in oostelijke richting, rijden we een paar rondjes door stad. De chauffeur kijkt of we worden gevolgd. Dan rijden we een steegje in, ik doe mijn boerka om en we maken een scherpe bocht naar de zuidelijke weg, richting Kabul.
Na een uur zijn we het gevaarlijkste gebied door en kunnen we rustig ademhalen. Weer een paar uur later kan de boerka af. Acht uur daarna ben ik thuis, in Kabul.

Het is prima te doen om naar Kunduz te rijden, zeggen sommige journalisten. Maar daar zit dus een verhaal achter. Kleed je als een Afghaan en vertel niemand over vertrek- of aankomstplannen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden