Hoe online coffeeshops een miljoenenomzet draaien

Ook de drugshandel heeft zich verplaatst naar internet. Xtc of lsd kopen via een online coffeeshop is kinderlijk eenvoudig. Onlinedrugswinkels met namen als HollandOnline en DutchMasters halen omzetten die een veelvoud zijn van die van een grote coffeeshop.

Via het internet wordt vooral wiet en xtc verhandeld. Beeld Gabriel Eisenmeier

Nederlandse drugshandelaren verkopen jaarlijks voor bijna 30 miljoen euro via webwinkels op anonieme internetmarktplaatsen. De omzet van de grootste webwinkels is vier à vijf keer zo groot als die van de succesvolste 'echte' coffeeshops in Nederland.

Net als in fysieke coffeeshops is de Nederlandse onlinedrugshandel grotendeels gericht op buitenlandse klanten. Ze maakt echter geen onderscheid tussen soft- en harddrugs, en vraagt afnemers niet naar hun leeftijd.

Ondanks de arrestatie van enkele onlinehandelaren afgelopen jaar blijven de grootste webwinkels al jaren buiten zicht van Justitie. Hun handel groeit snel. Dat komt onder meer door de hoge kwaliteit van de aangeboden drugs.

Dit blijkt uit een onderzoek van de Volkskrant naar Nederlandse handelaren op het zogeheten Tor-netwerk het deel van internet waar alle communicatie wordt geanonimiseerd. Voor het onderzoek zijn de omzetten van de drie grootste drugsmarktplaatsen een maand lang in kaart gebracht. Met een speciaal zoekprogramma zijn daarvoor alle aankopen op de marktplaatsen Agora, Silkroad2, Evolution en Pandora geobserveerd.

Bottleneck

Volgens het Openbaar Ministerie kunnen de webwinkels alleen worden opgespoord door intensieve internationale samenwerking, waarmee een begin is gemaakt. De onlinehandel leidt volgens Justitie ook tot een grote vraag naar anonieme inwisseling van bitcoins naar normale valuta, waarop goede recherche mogelijk is. 'Deze bottleneck is voor de opsporing een goudmijn.'

Op de anonieme marktplaatsen zijn 26 Nederlandse webwinkels actief waar drugs worden aangeboden en afgerekend in bitcoins. De verzending vindt plaats via de post en reguliere pakketbedrijven. Alle handelaren die zich anoniem door de krant lieten interviewen, zeggen hun omzet te zien stijgen.

'De markten worden groter en er zullen ook steeds meer pakketten in beslag worden genomen, maar van elk incident wordt geleerd', zegt een handelaar die zich op de ondergrondse marktplaatsen 'AlbertHeijn' noemt en in omvang de 17de aanbieder is. Collega-handelaar 'Markovich' (9de): 'Ik heb klanten die tien jaar niemand kenden waar ze lsd konden kopen, en nu blij zijn dat ze er weer aan kunnen komen.'

Veel webwinkels zien bewust af van levering binnen Nederland om opsporing moeilijker te maken en onder de Nederlandse radar te blijven. Ook aan klanten in de Verenigde Staten en Israël leveren ze niet, omdat de pakkans daar groter is.

DutchMagic

Handelaar DutchMagic afficheert zichzelf als 'grootste online coffeeshop ter wereld'. Volgens het Volkskrant-onderzoek is het in elk geval veruit de grootste Nederlandse online handelaar in hasj en wiet, met een geschatte jaaromzet van 12 miljoen euro. Ter vergelijking: de omzet van een grote 'fysieke' coffeeshop in een drukke toeristenregio bedraagt volgens onderzoeksbureau Intraval enkele miljoenen per jaar.

Het Nederlandse coffeeshopbeleid is gericht op het scheiden van hard- en softdrugs, het gedogen van kleine aankopen voor privégebruik en het beschermen van minderjarigen door een minimumleeftijd te hanteren van 18 jaar. Onlineverkopers trekken zich van die regels bewust niets aan.

'Ik heb er geen probleem mee om aan minderjarigen te verkopen', zegt lsd-handelaar Markovich. 'Ook minderjarigen zijn de baas over hun eigen lichaam.' Collega 'AlbertHeijn': 'Anders zal hij of zij het wel ergens anders kopen. Elke poging om het te controleren zal het probleem verplaatsen en waarschijnlijk erger maken.'

De op twee na grootste handelaar noemt zich 'DutchMasters', en levert in zijn webwinkel het hele drugsassortiment, van hasj en xtc tot vrijwel pure cocaïne, 'vers van het blok'. De verkoper wil zijn beleid tegenover de krant niet toelichten.

Beeld De Volkskrant, data Sybren Kooistra

Kleine porties

Het standaardpakket van de Nederlandse drugswebwinkels bestaat uit relatief kleine porties voor privégebruik. Maar de verkopers stimuleren de omzet van grotere hoeveelheden. Uit eerder onderzoek naar de vorig jaar opgerolde marktplaats SilkRoad bleek dat die zich had ontwikkeld tot een platform dat vooral ook kleine drugshandelaren op de fysieke markt bevoorraadde.


Dat beeld wordt deels bevestigd door het onderzoek onder Nederlandse aanbieders. Verkoper HollandBest rekent speciale prijzen voor bulkorders van meer dan vijfduizend xtc-pillen. DutchMasters zegt 'open te staan voor onderhandelingen' bij bestellingen van meer dan een pond hasj of wiet of meer dan duizend pillen xtc. Van alle onderzochte transacties vanuit Nederland had 61 procent een waarde van meer dan één bitcoin, die tijdens de onderzoeksperiode 450 euro waard was.

Beeld De Volkskrant, data Sybren Kooistra

Zo onderzocht de Volkskrant de onlinedrugshandel

Om te berekenen welk aandeel Nederlandse verkopers hebben in de wereldwijde onlinedrugshandel, zijn de websites afgelopen zomer anderhalve maand bezocht met een speciaal daarvoor geschreven computerprogramma. Hoewel de onlinedrugsmarktplaatsen op het 'verborgen' internet zitten waar anonimiteit regel is, is dat technisch niet onmogelijk.

Dealers introduceren zichzelf op profielpagina's met veel extra informatie. De kwaliteit van de drugs is af te lezen aan de klantenrecensies. Die zijn ook een maatstaf voor hoe vaak een product is verkocht.

Het 'scrapen' van deze informatie - het geautomatiseerd doorlopen van alle relevante pagina's - is lastig. De anonieme marktplaatsen zijn erop gebouwd om ongewenst bezoek te herkennen en te weren. De (terechte) angst is dat internationale politiediensten meekijken. Bovendien is het Tor-netwerk een weliswaar anonieme, maar ook notoir langzame wijze om op het internet te surfen.

Om deze problemen te omzeilen is de 'scraper' hier en daar langzamer gemaakt. Om het downloaden niet te veel te laten opvallen, werkte het programma via kennelijk willekeurige patronen, zoals een gevarieerde snelheid voor inloggen. Omdat websites vaak erg langzaam laden, moest soms dagen worden gewacht voordat de 'scraper' opnieuw aan de slag kon.

Gekeken is naar de vier grootste digitale drugsmarkten: Agora, Pandora, Silk Road 2 en Evolution. Van alle producten is opgeslagen wie het verkoopt en hoe vaak het is verkocht. Omdat een dealer op verschillende marktplaatsen actief kan zijn en schuilnamen kan gebruiken, is alle openbare informatie aan elkaar gekoppeld. Als een e-mailadres, versleutelingscode of schuilnaam overeenkomen, zijn de data van die profielen aan elkaar gekoppeld.

De maandomzet van de onlinewinkels is omgerekend naar een jaargemiddelde. Winkels met minder dan honderd geregistreerde transacties zijn uit de lijst geschrapt. We hebben onze omzetraming voorgelegd aan de webwinkels met verzoek om commentaar. Omdat volgens twee reacties de omzet 's zomers hoger is dan de rest van het jaar, is het aanvankelijk geschatte eindbedrag verlaagd met 20 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.