Hoe nu verder met de Nederlandse zwemploeg?

Met twee gouden medailles in het open water bewees Nederland maandag en dinsdag nog altijd zwemmers van het hoogste niveau voort te kunnen brengen. De successen van Sharon van Rouwendaal en Ferry Weertman, in de oceaan bij Fort Copacabana, kwamen na een totaal mislukte zwemweek in het binnenbad van Barra di Tijuca.

Ranomi Kromowidjojo tijdens de halve finale van de 50m vrij op de Olympische Spelen.Beeld anp

In het 50-meterbad waren er vier finaleplaatsen voor Nederland, maar bleef de ploeg voor het eerst sinds 1992 met lege handen achter. Het dubbele succes in het open water was een royale goedmaker en kan richtinggevend zijn bij de reorganisatie van het Nederlandse zwemmen die op handen lijkt.

Conclusie één: hard trainen, zoals stayer Van Rouwendaal in Zuid-Frankrijk heeft gedaan, kan zich uitbetalen. IJver loont. Durf net zo.

Van Rouwendaal werd in 2014, na haar Europese titel op de 10 kilometer, geprezen door de toenmalige technisch directeur Joop Alberda. 'Sharon schopt tegen de grenzen van het gebruikelijke aan', zei hij. Alberda zag een trainingsijver die hij van zijn vroegere volleyballers gewend was. Hij stoorde zich eraan dat sommige zwemmers hun luxe omstandigheden voor normaal versleten.

Superbe voorbereiding

Conclusie twee: Marcel Wouda is als topcoach de opvolger van de naar Australië vertrokken Jacco Verhaeren. In 2008 was Wouda al de man achter olympisch openwaterkampioen Maarten van der Weijden. Dinsdag kon hij na het succes van Weertman een tweede gouden ster op zijn trainingspak laten stikken.

Wouda heeft niet het charisma van Verhaeren, maar wel diens begeestering voor het zwemmen. Hij beschikt waarschijnlijk ook over een diepere put van kennis dan zijn gelauwerde voorganger.

Wouda bracht Weertman met een superbe voorbereiding naar het goud. Diens talent is één, Wouda's zorg voor de zwemmer is twee, drie en vier. Hij werkte aan vier aandachtspunten: golf, zout, stroming en zee. Hij haalde Marcel Schouten erbij als trainingspartner. Hij focuste op de dag dat zijn zwemmer zich zou moeten bewijzen en stootte klussen af die hij erbij had moeten doen, zoals de coaching van Femke Heemskerk.

Zwemcoach Marcel WoudaBeeld anp

Het was helemaal niet de bedoeling dat Wouda coach zou zijn van Weertman. Hij was na 2012 begonnen met de opleiding van een opvolger die in Rio het openwaterzwemmen voor zijn rekening zou nemen. De leerling, Christiaan Sloof, werd eind 2013 de gewenste coach van Ranomi Kromowidjojo. Die vond Wouda's aanpak te saai. Het had haar het WK-goud op de 50 meter vrij opgeleverd, maar dat telde toen even niet: Wouda schoof weg uit het binnenbad.

Sloof voldeed ook niet als trainer van Kromowidjojo en daarna kreeg de jonge trainer Patrick Pearson de lange tijd minder gemotiveerde olympisch kampioene van 2012 in zijn team.

Ondertussen sprak zwemlegende Pieter van den Hoogenband van de zijkant voortdurend zijn afkeuring uit over de leiding bij de zwembond: voorzitter Van Heijningen en directeur Kossen. En leidden de zwemmers kort voor de Spelen een revolte waarbij Alberda moest plaatsmaken voor de vertrouwde teammanager Aad van Groningen.

Reorganisatie

Toch heeft het Nederlandse zwemmen een model van internationaal topniveau gebouwd. Er zijn twee nationale trainingscentra, in Eindhoven en Amsterdam. En er zijn (straks) vijf regionale centra voor de talenten. Die moeten de al enige tijd lege pijplijn vullen. In acht jaar is slechts Marrit Steenbergen als toptalent doorgekomen. Daar heeft de technische directie (eerste Verhaeren, daarna Alberda) gefaald.

Het falen van de ploeg in Rio, niets is competitiever dan de Olympische Spelen, is toe te schrijven aan de trainers Pearson en Truijens. Zij hadden hun ploeg niet klaar voor topprestaties. In de drie maanden na het best goede EK van Londen zakte het niveau. Alberda werd daar al uit de kleedkamers weggehouden. De reorganisatie, waar subsidiegever NOC*NSF, op zal aandringen komt voor rekening van bestuurslid Hans van Goor. Hij, afkomstig uit de DSB-kringen van Dirk Scheringa, zal een faillissement van het Nederlandse topzwemmen, ooit een medaillefabriek met een vlotte lopende band, moeten trachten te voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden