Hoe nieuws zich verspreidt: Rohani erkent Holocaust

Het nieuws: De Iraanse president Rohani erkent en veroordeelt de Holocaust
Wat opvalt: Niet Rohani maar de live-vertaler gebruikt het woord Holocaust, bepalend voor de manier waarop het nieuws wordt gebracht. Door Iddo Havinga

woensdag 25 september

blog christiane amanpour op cnn.com

'Yes, the Holocaust happened'

In haar blog kondigt CNN-journalist Christiane Amanpour haar interview met de Iraanse president Hassan Rohani aan. In een filmpje horen we Amanpour Rohani vragen naar zijn positie omtrent de Holocaust: 'Do you accept what it was? And what was it?' Daarna horen we een in het Farsi sprekende Rohani en een voice-over die zijn woorden als volgt vertaalt:

'Ik heb eerder gezegd dat ik geen historicus ben en dat, als het gaat om de omvang van de Holocaust, historici degenen zijn die daarop moeten reflecteren. Maar in het algemeen kan ik je zeggen dat elke misdaad in de geschiedenis tegen de menselijkheid, waaronder de misdaad die de nazi's de Joden en niet-Joden aandeden, verwerpelijk en afkeurenswaardig is.'

('I've said before that I am not a historian and that when it comes to speaking of the dimensions of the Holocaust, it is the historians that should reflect on it. But in general, I can tell you that any crime that happens in history against humanity, including the crime the Nazis comitted towards the Jews as well as non-Jews is reprehensible and condemnable.')

Rohani heeft het volgens deze vertaling dus over de omvang van de 'Holocaust', daarmee implicerend dat die er is geweest. Opmerkelijk, zeker omdat hij er tijdens een eerder interview met NBC nog omheen draaide. Een halve dag later plaatst CNN nog een aankondiging. De kop: 'Iran's new president: Yes, the Holocaust happened.'

Bereik CNN.com: 29 miljoen unieke bezoekers p/maand.

woensdag 25 september

reuters, anp

Een belangrijke doorbraak

Internationale media brengen Rohani's uitspraken als doorbraak. Persbureau Reuters meldt: 'Iran's Rouhani calls Holocaust 'reprehensible' crime against Jews'. Een paar uur later bericht het ANP: 'Rohani: Holocaust een verwerpelijke misdaad.' De sites van RTL Nieuws en de NOS nemen het bericht over en ook het Algemeen Dagblad, de Volkskrant en Trouw verwerken het in hun berichtgeving.

Geschat bereik van Reuters loopt in de honderden miljoenen.

Geschat bereik ANP: 7 miljoen mensen (onder meer via nieuwssites).

woensdag 25 september

fars news agency

'CNN verzon vertaling'

Het Iraanse persbureau Fars News zegt dat CNN de uitspraken van Rohani verkeerd heeft vertaald. Belangrijkste kritiekpunt: Rohani gebruikte niet het woord 'Holocaust', maar sprak over 'historische gebeurtenissen'. Als dat klopt zou Rohani slechts 'de misdaad van de nazi's tegen de joden' hebben afgekeurd. Veel vager dus en geen expliciete erkenning van de Holocaust.

Bereik Farsnews.com: 80.000 unieke bezoekers p/m (bron: compete.com)

woensdag 25 september

cnn

Het hele interview

Het aankondigingsfilmpje liet slechts een samenvatting horen. De volledige versie toont een Rohani die meer omtrekkende bewegingen maakt dan op het blog leek: 'Dus wat de nazi's hebben gedaan, is laakbaar. De omvang van wat het is, historici zullen dat moeten uitzoeken. Zelf ben ik geen historicus.' Hiermee schurkt hij al dichter aan tegen vaker gebruikte retoriek van Holocaustontkenners dan in Amanpours aankondiging werd gesuggereerd. De term 'Holocaust' is nog onderdeel van de vertaling.

woensdag 25 september

cnn, blog christiane amanpour

Rohani's eigen tolk letterlijk overgenomen

In reactie op de kritiek laat CNN weten dat de tolk die het interview vertaalde van de Iraniërs zelf kwam. Kort na de uitzending plaatst CNN op Amanpours blog de onbewerkte versie van het interview, waarbij de oorspronkelijke live-vertaling van de Iraanse tolk te horen is. Deze blijkt inderdaad het woord 'Holocaust' te gebruiken.

donderdag 26 september

wall street journal

Holocaust niet genoemd

The Wall Street Journal zegt een eigen vertaling te hebben van het interview en geeft Fars gelijk: Rohani gebruikte het woord 'Holocaust' niet. Amanpour reageert op Twitter met onbegrip: 'Onthutst over de gewilligheid van @Wsj en anderen om in bed te duiken met een Iraanse extremistische spreekbuis als Fars.'

Bereik Wall Street Journal: 2,4 miljoen exemplaren per dag.

donderdag 3 oktober

nbc news

Tolk neemt verantwoordelijkheid

In een interview met NBC News bevestigt tolk Banafsheh Keynoush dat Rohani nooit 'Holocaust' heeft gezegd. Waarom koos ze dan toch om het woord te gebruiken in haar vertaling? We komen het niet te weten, want de interviewer neemt genoegen met deze vage verklaring: 'Mij is verteld dat ik het woord Holocaust heb gebruikt (..) door mijn collega's (...) en de Iraniërs hebben gezegd dat ik het niet heb gebruikt en, aha!, nu zit ik klem in een politiek situatie. Maar dat is prima, en ik heb iedereen verteld dat ik graag de schuld op me neem. Niet de schuld, ik neem de verantwoordelijkheid, ik heb het gedaan.'

Bereik NBCnews.com: 58 miljoen unieke bezoekers p/m.

donderdag 26 september

nederlandse media

Kritiek bereikt Nederland nauwelijks

Slechts enkele Nederlandse media publiceren over de kwestie. De Telegraaf doet dat en The Post Online. Trouw vond het geen issue. Chef buitenland van de Volkskrant Bert Lanting: 'Uiteindelijk heeft hij het hoe dan ook over de holocaust. De toon is heel anders dan die van Ahmadinejad.'

Bereik De Telegraaf: 1,96 miljoen lezers.

Bereik The PostOnline: 260.000 unieke bezoekers p/m (eigen opgave)

Bereik Trouw: 315.000 lezers.

Bereik de Volkskrant: 742.000 lezers.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden